Hàng nghìn doanh nghiệp New Zealand sẽ đủ điều kiện nhận các khoản vay ngân hàng do Chính phủ bảo lãnh nhằm giúp họ giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên đang ngày càng cạn kiệt, theo một chương trình mới trị giá 1,2 tỷ NZD, Bộ trưởng Tài chính cho biết.
Chương trình Bảo lãnh Khoản vay Chuyển đổi Khí đốt là một trong những sáng kiến năng lượng đầu tiên được công bố trước thềm kỳ Ngân sách vào thứ Năm, theo đó Chính phủ sẽ bảo lãnh 80% cho mỗi khoản vay được hỗ trợ để đổi lấy việc các ngân hàng đưa ra mức lãi suất thấp hơn cho người vay.
Các khoản vay cá nhân sẽ được giới hạn ở mức 50 triệu NZD, với chương trình kéo dài trong ba năm và các khoản vay phải hoàn trả trong vòng 10 năm, tùy thuộc vào các điều khoản đã thỏa thuận với ngân hàng.
Ngân sách năm 2026 đã dành riêng 48 triệu NZD để bù đắp cho các tổn thất tiềm ẩn từ chương trình này.
Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis cho biết chương trình này là một phản ứng thực tế trước việc đóng cửa của các doanh nghiệp phụ thuộc vào khí đốt trên khắp New Zealand.
"Điều này sẽ giúp các khoản vay trở nên vừa túi tiền hơn đối với các công ty mong muốn chuyển đổi nguồn nhiên liệu," bà nói.
"New Zealand đã chứng kiến một số doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc vào khí đốt phải đóng cửa, và họ nêu lý do chi phí năng lượng là một yếu tố lớn."
"Bằng cách hỗ trợ các doanh nghiệp khác chuyển sang nguồn nhiên liệu thay thế, Chính phủ có thể giúp duy trì việc làm, cải thiện triển vọng kinh tế của New Zealand, và để lại nhiều khí đốt hơn cho các công ty không có giải pháp thay thế khả thi nào khác ngoài khí đốt."
Chương trình cho vay này là một phần của gói Ngân sách được xây dựng xoay quanh những gì Thủ tướng Christopher Luxon mô tả là bốn trụ cột của an ninh quốc gia — an ninh quốc tế, độc lập năng lượng, gắn kết xã hội và an ninh tài chính.
"Độc lập năng lượng phải được coi là một lợi ích an ninh quốc gia tức thời, thay vì chỉ là một yếu tố đóng góp vào chiến lược khí hậu dài hạn. Chúng ta sẽ không bao giờ có thể cạnh tranh trên ranh giới công nghệ toàn cầu nếu thiếu đi nguồn năng lượng dồi dào với giá cả phải chăng," ông nói.
Các nhóm ngành bao gồm BusinessNZ đã hối thúc Chính phủ hành động tháo gỡ vấn đề này vào đầu năm nay, bao gồm cả việc kêu gọi các khoản vay có lãi suất thấp hơn mức thị trường.
Doanh nghiệp phải sử dụng lượng khí đốt hàng năm gấp 40 lần hộ gia đình
12 trong số 17 mỏ khí đốt hiện đang hoạt động tại New Zealand dự kiến sẽ ngừng sản xuất trong vòng một thập kỷ tới, theo số liệu từ Chính phủ. Giá khí đốt liên tục leo thang, và nhiều hợp đồng cung ứng mới hiện nay chỉ kéo dài trong vài tháng.
Để đủ điều kiện, các doanh nghiệp phải sử dụng khí đốt tự nhiên theo đường ống và tiêu thụ ít nhất 1000 gigajoule mỗi năm. Các doanh nghiệp đủ điều kiện có thể bao gồm các nhà máy chế biến thực phẩm, nhà máy bia, khách sạn, cơ sở chăm sóc người cao tuổi và các hộ trồng trọt thương mại sử dụng nhà kính.
Chương trình này sẽ giới hạn cho các khoản vay mới, không áp dụng cho việc tái cấp vốn.
Bộ trưởng Năng lượng Simeon Brown cho biết Ngân sách cũng cung cấp 5,9 triệu NZD cho EECA, cơ quan bảo tồn năng lượng, để làm việc với các doanh nghiệp đang tìm kiếm các giải pháp thay thế.
"Các khoản vay này sẽ giúp các doanh nghiệp giảm chi phí năng lượng và duy trì khả năng cạnh tranh bằng cách hỗ trợ họ chuyển đổi một phần hoặc toàn bộ quy trình vận hành sang các nguồn nhiên liệu thay thế, chẳng giờ như điện hoặc năng lượng sinh học, và đầu tư vào các biện pháp tiết kiệm năng lượng khác.
"Các doanh nghiệp đáp ứng ngưỡng tham gia chương trình có thể đang sử dụng khí đốt cho những việc như đun nước nóng, ví dụ như các nhà máy chế biến thực phẩm và nhà máy bia, hoặc sưởi ấm không gian bên trong, ví dụ như các khách sạn và cơ sở chăm sóc người cao tuổi, hoặc các hộ trồng trọt thương mại sử dụng nhà kính.
"Hàng nghìn doanh nghiệp sử dụng hơn 1000 gigajoule khí đốt một năm, đây chính là ngưỡng để đủ điều kiện tham gia chương trình cho vay," ông nói.
Để so sánh, một hộ gia đình sử dụng khí đốt trung bình tiêu thụ khoảng 25 gigajoule một năm, trong khi 14 hộ tiêu thụ khí đốt lớn nhất sử dụng hơn 300.000 gigajoule mỗi hộ mỗi năm.
Ông Brown cho biết: "Để tiếp cận nguồn tài chính này, các doanh nghiệp phải đạt được mức tiết kiệm khí đốt thực tế ít nhất là 15% trong khi vẫn duy trì hoặc tăng sản lượng, đảm bảo trọng tâm là phát triển kinh tế và bảo vệ việc làm, chứ không phải làm giảm sản lượng đầu ra."
Các quan chức năng lượng ước tính rằng nếu toàn bộ khoản cho vay 1,2 tỷ NZD được giải ngân, lượng khí đốt sử dụng có thể được cắt giảm lên tới 10 petajoule mỗi năm, ông Brown nói.
Đạo luật mới yêu cầu minh bạch thông tin hơn
Thứ trưởng Bộ Năng lượng Shane Jones cho biết Chính phủ cũng sẽ thông qua đạo luật yêu cầu các bên tham gia vào ngành công nghiệp khí đốt phải công khai những thông tin mà ông mô tả là "bắt buộc" về cung và cầu cho các cơ quan quản lý.
"Các số liệu gần đây nhất cho thấy trữ lượng khí đốt của New Zealand đã sụt giảm 23% trong năm qua và sản lượng năm nay hiện dự kiến sẽ thấp hơn 15% so với mức kỳ vọng vào đầu năm," ông nói.
Ông Jones cho biết thông tin thị trường manh mún và không đầy đủ đã làm suy giảm niềm tin và đẩy giá cả lên cao.
"Thông tin tốt sẽ hỗ trợ cho việc hoạch định chính sách tốt. Sự minh bạch được cải thiện sẽ hỗ trợ Chính phủ và các bên tham gia thị trường cân nhắc các lựa chọn của họ và đưa ra các quyết định đầu tư thông minh," ông phát biểu trong một thông cáo báo chí.
Một sửa đổi đối với Đạo luật Khí đốt yêu cầu cải thiện việc công khai thông tin sẽ được thông qua như một phần của các biện pháp trong Ngân sách năm 2026. Bộ Phát triển Kinh tế, Đổi mới và Việc làm (MBIE) sẽ tham vấn về các yêu cầu thông tin mới trong Đạo luật Khí đốt ngay sau khi Dự luật Minh bạch Khí đốt được thông qua.
Các quy định này có thể sẽ có hiệu lực vào cuối năm nay, theo thông tin từ Chính phủ.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang