Loài rong biển xâm hại nguy hiểm Caulerpa vừa được ghi nhận xuất hiện tại cảng Whangārei lần đầu tiên trong lịch sử.
Rong biển Caulerpa xâm lấn và tiêu diệt các loài sinh vật biển khác. (Nguồn: Getty)Phát hiện "đáng báo động" này xảy ra ngay tại khu vực cửa ngõ của cảng, đang gây ra làn sóng lo ngại sâu sắc cho cộng đồng cư dân địa phương. Khoảng một mét vuông rong biển Caulerpa đã được tìm thấy tại vị trí vịnh Smugglers thuộc Whangārei Heads, nằm ở phía bắc lối vào cảng.
Bà Jan Boyes, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cư dân Whangārei Heads, bày tỏ sự bàng hoàng: “Tôi thực sự kinh hãi khi nghe tin này. Chúng ta cần phải khẩn trương kiểm tra xem liệu chúng đã phát tán ra các khu vực xung quanh hay chưa. Tôi rất sợ loài rong này đã xâm nhập sâu hơn vào trong cảng.”
Vạt rong Caulerpa được phát hiện vào thứ Năm, ngày 4 tháng 6, trong một đợt giám sát định kỳ. Ngay sau đó, các chuyên gia an toàn sinh học đã tiến hành xử lý khu vực này và kỳ vọng đã tiêu diệt tận gốc ổ dịch.
Rong biển Caulerpa nguy hiểm thế nào? Caulerpa là loài rong biển có tốc độ phát triển chóng mặt, có khả năng bao phủ và làm ngạt thở các loài sinh vật biển bản địa. Loài này được phát hiện lần đầu tại New Zealand ở đảo Great Barrier vào năm 2021, nơi chúng hiện đã tàn phá diện tích tương đương hơn 1.100 sân bóng đảo. Tại khu vực Northland, sự xuất hiện của chúng được xác nhận lần đầu tiên ở vịnh Islands vào tháng 5 năm 2023.
Phản ứng nhanh chóng từ cơ quan chức năng
Các thợ lặn thuộc Hội đồng vùng Northland phối hợp cùng Bộ Bảo tồn đã phát hiện ra vạt rong biển này. Ông Kaeden Leonard, Quản lý An toàn Sinh học Biển của Hội đồng vùng Northland, cho biết hội đồng đã lập tức hành động ngay sau phát hiện quan trọng này.
“Đó là nguyên tắc cốt lõi của một quy trình ứng phó an toàn sinh học hiệu quả. Phát hiện sớm và xử lý nhanh chóng sẽ mang lại cơ hội kiểm soát dịch bệnh cao nhất,” ông Leonard khẳng định.
Vào ngày 5 tháng 6, các thợ lặn của Hội đồng vùng Northland đã quay trở lại hiện trường để xử lý bằng thảm đáy biển chuyên dụng kết hợp với clo. Tấm thảm được phủ lên vùng có rong Caulerpa và neo chặt xuống đáy biển trước khi được nhấc lên vào khoảng 13h30 chiều thứ Sáu, ngày 12 tháng 6. Ông Leonard xác nhận toàn bộ lượng rong Caulerpa dưới thảm đã bị tiêu diệt và hiện chưa tìm thấy thêm dấu vết nào khác tại vịnh Smugglers.
Vịnh Smugglers tại vùng Northland. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Thời gian tới, cơ quan chức năng sẽ phối hợp với các đối tác như Cục An toàn Sinh học New Zealand và các bộ tộc Iwi/Hapū địa phương để lập kế hoạch rà soát diện rộng toàn bộ đáy biển xung quanh.
Mối đe dọa từ hoạt động của con người
Ông Jack Craw, Chủ tịch nhóm công tác về đa dạng sinh học và an toàn sinh học của Hội đồng vùng Northland, nhận định sự xuất hiện của loài rong này nhiều khả năng là do con người vô tình mang lại. Vịnh Smugglers là điểm dừng chân ưa thích của các tàu thuyền di chuyển giữa Auckland và vịnh Islands. Địa điểm này cách Auckland khoảng 150km, cách vịnh Islands 90km và cách đảo Great Barrier (nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất) khoảng 140km đường biển.
Ông Craw nhấn mạnh rong Caulerpa không thể tự di chuyển theo dòng hải lưu ở khoảng cách xa hoặc sống sót ở vùng nước sâu, do đó giả thuyết lây lan qua phương tiện giao thông đường biển là cao nhất.
Nguy cơ đối với hệ sinh thái biển
Bà Pam Stevens, Chủ tịch tổ chức bảo tồn đảo đá vôi Matakohe tại cảng Whangārei, gọi phát hiện này là một "thảm họa".
“Cảng của chúng ta vốn đã phải đối mặt với quá nhiều vấn đề rồi,” bà Stevens chia sẻ. Bà bày tỏ sự lo ngại sâu sắc cho toàn bộ hệ sinh thái cảng Whangārei, bao gồm cả đảo Matakohe và Khu bảo tồn biển Whangārei tại Reotahi – nơi có hàng trăm học sinh đến lặn biển khám phá mỗi năm. Được biết, vị trí phát hiện rong xâm hại chỉ cách khu bảo tồn này khoảng 1km.
Ông Grant Crombie, Phó Chỉ huy Câu lạc bộ Thuyền buồm và Du thuyền Marsden, ví sự lây lan của Caulerpa nguy hiểm như căn bệnh ung thư: “Chỉ một đốm nhỏ trên da cũng có thể di căn. Đó là điều đáng sợ nhất. Nếu nó đã xuất hiện ở Smugglers, ai biết được nó còn đang trốn ở những nơi nào khác.”
Các câu lạc bộ du thuyền tại địa phương đang kêu gọi các chủ tàu nâng cao cảnh giác, kiểm tra và vệ sinh kỹ lưỡng mỏ neo cũng như thiết bị hàng hải trước khi hạ thủy để tránh trở thành tác nhân phát tán mầm bệnh.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang