Lý giải: Bạn muốn gửi một tấm bưu thiếp cho người bà của mình ở Timaru? Từ ngày hôm nay, chi phí này sẽ đắt hơn một chút đấy.
Tác giả: Nik Dirga từ rnz
Chi phí gửi một bức thư tiêu chuẩn sẽ tăng lên mức 3,60 đô la kể từ ngày 1 tháng 7, đây là đợt tăng giá mới nhất trong chuỗi tăng giá diễn ra gần như hằng năm, khiến cước phí gửi thư tăng vọt từ mức chỉ vỏn vẹn 1 đô la hồi đầu năm 2018.
Bưu điện New Zealand (NZ Post) đã phải đối mặt với nhiều khó khăn từ lâu, và đầu năm nay họ đã thông báo đóng cửa nhiều quầy dịch vụ đồng thời có khả năng sẽ cắt giảm thêm số ngày phát thư.
Giám đốc điều hành NZ Post, ông David Walsh, cho biết các đợt tăng giá bưu chính mới nhất này diễn ra trong bối cảnh sản lượng thư tín tiếp tục sụt giảm.
"NZ Post thường xuyên xem xét lại giá cả để đảm bảo chúng phản ánh đúng chi phí thực tế, đồng thời cho phép chúng tôi duy trì một dịch vụ thư tín toàn quốc đáng tin cậy và bền vững," ông cho biết.
"Giá bưu chính bị ảnh hưởng chủ yếu do sản lượng thư tín liên tục sụt giảm, bên cạnh đó những áp lực từ lạm phát càng làm gia tăng thêm thách thức."
NZ Post cho biết họ đang ở giữa giai đoạn mà họ gọi là "thời kỳ chuyển đổi", chuyển trọng tâm sang dịch vụ giao nhận bưu kiện.
Các mức giá mới là bao nhiêu?
Giá thư tiêu chuẩn tăng thêm 70 xu lên thành 3,60 đô la, trong khi thư kích thước lớn và quá khổ tăng thêm 70 xu, có giá lần lượt là 4,90 đô la và 6,20 đô la mỗi bức.
Bao bì trả trước ReplyPaid và PrePaid cũng tăng giá, đồng thời các mức cước mới cũng được áp dụng cho dịch vụ Thư gửi số lượng lớn Quốc tế.
Các khoản phí khác dành cho việc gửi thư quốc tế đã tăng từ tháng 5.
Tốc độ gửi thư đã chậm lại đến mức nào?
Các địa chỉ nhà tại New Zealand hiện chỉ nhận được trung bình từ một đến hai bức thư mỗi tuần, ông Walsh cho biết.
"Con số này đã giảm mạnh so với mức hơn 10 bức thư mỗi tuần vào thời kỳ đỉnh cao của sản lượng thư tín. Với một mạng lưới quốc gia có chi phí vận hành phần lớn là cố định, sự sụt giảm sản lượng này làm tăng đáng kể chi phí để chuyển phát từng danh mục thư."
Theo báo cáo thường niên gần nhất của NZ Post, có 158 triệu danh mục thư đã được chuyển phát trong năm tài chính 2025, giảm so với mức 187 triệu của năm 2024, trong khi có 88 triệu bưu kiện được giao, tăng so với mức 84 triệu bưu kiện của năm 2024.
Một người phát ngôn chia sẻ với RNZ rằng các địa chỉ tại New Zealand hiện nhận được chưa đầy hai bức thư mỗi tuần cho mỗi hộ, so với mức 7,5 bức thư vào năm 2013.
Và tình hình này được dự báo là sẽ không có tiến triển khả quan hơn.
"Trong vài năm tới, các địa chỉ tại New Zealand sẽ nhận được chưa đầy một bức thư mỗi tuần," ông Walsh nói.
Chi phí gửi thư có thực sự tăng nhiều đến vậy không?
Trong vòng hơn 20 năm một chút, chi phí gửi một bức thư đã tăng ở mức khổng lồ khoảng 700 phần trăm.
Trong nhiều năm, giá gửi thư khá ổn định khi từ năm 1995 đến năm 2004, mức giá này giữ nguyên ở mức 40 xu. Nó đã tăng lên 45 xu vào năm 2004, khiến mức tăng lên 3,60 đô la mới đây tương đương với mức tăng 700 phần trăm.
Giá tem bắt đầu nhảy vọt một cách chóng mặt từ khoảng 10 năm trước. Quay trở lại năm 2016, việc gửi một bức thư tiêu chuẩn chỉ tốn 1 đô la.
Dưới đây là các mức tăng lũy tiến kể từ đó:
Năm 2018: 1,20 đô la
Năm 2020: 1,40 đô la
Năm 2021: 1,50 đô la
Năm 2022: 1,70 đô la
Năm 2024: 2,30 đô la
Năm 2025: 2,90 đô la
Năm 2026: 3,60 đô la
Sự gia tăng đó đang vượt xa tỷ lệ lạm phát, theo lịch theo dõi lạm phát của Ngân hàng Trung ương. Một con tem trị giá 1 đô la vào đầu năm 2016 sẽ chỉ có giá 1,37 đô la ở thời điểm hiện tại nếu nó giữ nguyên theo tỷ lệ lạm phát chung.
Các quốc gia khác cũng chứng kiến chi phí gia tăng khi sản lượng thư tín sụt giảm.
Một con tem hạng nhất của Mỹ hiện có giá 78 xu Mỹ tương đương 1,38 đô la New Zealand và thư tiêu chuẩn của Úc là 1,70 đô la Úc (2,06 đô la New Zealand), mặc dù một con tem Hạng nhất của Bưu điện Hoàng gia Anh có giá tới 1,80 bảng Anh, tương đương mức giá đắt đỏ 4,22 đô la New Zealand.
Ông Walsh cho biết NZ Post đang tiếp tục tìm kiếm các giải pháp nhằm cắt giảm chi phí.
"Qua nhiều năm sản lượng thư sụt giảm, NZ Post đã nỗ lực hết mình để hạn chế việc tăng giá thông qua việc nâng cao hiệu suất và thay đổi mạng lưới. Tuy nhiên, việc cắt giảm chi phí này luôn có những giới hạn thực tế nếu không muốn làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ."
Dĩ nhiên, nếu bạn vẫn giữ một lốc tem KiwiStamps kể từ khi chúng được phát hành vào năm 2009, bạn hoàn toàn có thể yên tâm vì chúng giữ nguyên giá trị mãi mãi, nghĩa là chúng vẫn sẽ sử dụng tốt cho dù giá gửi thư có tăng cao đến mức nào đi chăng nữa.
Thế nhưng, liệu người ta có còn gửi thư nữa không?
Chắc chắn là số lượng đã ít đi rất nhiều, nhưng dịch vụ này vẫn đang tồn tại.
Ông David Marshall, chủ tịch toàn quốc của Grey Power, một tổ chức ủng hộ những người trên 50 tuổi, cho biết điều này có tác động dây chuyền đến nhiều người cao tuổi vốn từng sống phụ thuộc vào thư tín.
"Chi phí bưu chính leo thang đã gây đảo lộn rất lớn cho một bộ phận đáng kể các thành viên lớn tuổi của chúng tôi, đặc biệt là những người không rành máy tính và không có địa chỉ email.
"Đối với họ, việc giá bưu chính tăng chóng mặt đã trở thành một rào cản thực sự trong việc duy trì các mối quan hệ xã hội khi khả năng đi lại của họ ngày một kém đi."
Mặc dù ngày nay nhiều người thanh toán các hóa đơn bằng hình thức điện tử, một số hóa đơn vẫn được gửi qua đường bưu điện và người nhận phải trả thêm một khoản phí. NZ Post cho biết họ không nắm giữ số liệu về việc có bao nhiêu người vẫn nhận các hóa đơn như tiền điện và tiền nước qua đường bưu điện tiêu chuẩn.
Việc giảm số ngày phát thư và chi phí cao hơn cũng gây ảnh hưởng đến những dịch vụ như đặt báo chí dài hạn.
Ông Marshall cho biết tạp chí định kỳ hằng quý của Grey Power là một trong những nạn nhân chịu thiệt hại, khi chi phí gửi tạp chí này qua bưu điện đã chạm mốc 200,000 đô la vào năm 2024.
"Là một tổ chức phi lợi nhuận, chúng tôi đơn giản là không thể tiếp tục vận hành với mức tăng chi phí đáng kể như vậy, và chắc chắn là không có sự cải thiện nào về dịch vụ được đưa ra để bù đắp cho sự leo thang về giá cả đó."
Tổ chức này đã chuyển sang mô hình hoạt động chủ yếu trên nền tảng trực tuyến và thu thêm một khoản phí 10 đô la hằng năm đối với những ai vẫn có nhu cầu nhận tạp chí tại nhà.
"Với cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt hiện nay, nhiều thành viên sau đó đã lựa chọn không nhận tạp chí tại nhà nữa, và hệ quả là họ ít được tiếp cận thông tin hơn."
Hãy nói thẳng cho tôi biết đi, liệu thư tín có bị khai tử không?
Có thể dịch vụ này sẽ đắt đỏ hơn, nhưng ở thời điểm hiện tại, những nhân viên bưu tá vẫn sẽ chuyển tấm bưu thiếp đó đến tận tay người bà của bạn ở Timaru.
"NZ Post cam kết tiếp tục cung cấp một dịch vụ thư tín bền vững về mặt thương mại cho người dân New Zealand, và chúng tôi sẽ tiếp tục chuyển phát thư chừng nào người dân xứ sở Kiwi vẫn còn gửi chúng," ông Walsh khẳng định.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang