Hai trận động đất xảy ra liên tiếp chỉ trong vòng một tuần đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: Dù một số khu vực tại New Zealand có tần suất rung chấn cao hơn, nhưng không một vùng miền nào hoàn toàn miễn nhiễm trước hiểm họa thiên tai.
Hình ảnh minh họa về máy đo địa chấn. (Nguồn: istock.com)Vào khoảng 5 giờ sáng thứ Bảy, một trận động đất mạnh 5,9 độ Richter đã xảy ra gần khu vực Taumarunui. Rung chấn lan rộng khiến hơn 23.000 người dân trên khắp Đảo Bắc và Đảo Nam cảm nhận rõ rệt.
Ông Sam Taylor-Offord, nhà địa chấn học tại Viện Khoa học Trái đất New Zealand, cho biết dù khu vực này từng xuất hiện các trận động đất nhỏ, nhưng một trận càn quét với cường độ lớn như sáng thứ Bảy là điều chưa từng có trong lịch sử ghi nhận tại đây.
"Khu vực này nằm phía sau vành đai kiến tạo đang hoạt động mạnh, đồng nghĩa với việc động đất sẽ ít xuất hiện hơn," ông giải thích. "Động đất vẫn xảy ra, nhưng khoảng cách giữa các trận động đất vừa và lớn thường kéo dài hơn rất nhiều so với những khu vực khác trên cả nước."
Nhà địa chấn học Sam Taylor-Offord thuộc Viện Khoa học Trái đất New Zealand. (Nguồn: 1News)Đáng chú ý, đợt rung chấn này diễn ra chỉ hơn một tuần sau trận động đất 5,9 độ Richter gần Te Anau (thuộc Fiordland) – sự kiện từng làm rung chuyển hàng loạt ngôi nhà tại Otago, Southland và một phần Canterbury.
Mặc dù hai trận động đất có quy mô tương đương, ông Taylor-Offord khẳng định chúng hoàn toàn không có mối liên hệ với nhau. "Chúng ta đang sống tại New Zealand và việc các trận động đất tiếp tục xuất hiện là điều tất yếu. Chúng có thể xảy ra ở bất kỳ đâu trên đất nước này," ông nhấn mạnh.
Tính đến cuối buổi sáng cùng ngày, trận động đất hôm thứ Bảy đã kéo theo gần 80 dư chấn với độ lớn từ 1 đến 4 Richter. Các chuyên gia nhận định dư chấn có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, dù tần suất và cường độ sẽ giảm dần theo thời gian.
'Động đất có thể ập đến bất cứ lúc nào, ở bất kỳ đâu'
Nằm trên ranh giới va chạm giữa hai mảng kiến tạo Thái Bình Dương và Ấn-Úc, New Zealand là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh mẽ nhất thế giới.
Dù các khu vực như Wellington hay phía đông Đảo Bắc có tần suất động đất cao hơn, ông John Price – Giám đốc Quản lý Phòng vệ Dân sự thuộc Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Quốc gia (NEMA) – cho biết hiểm họa này có thể gõ cửa bất kỳ địa phương nào.
"Có những nơi dễ bị ảnh hưởng bởi động đất hơn, nhưng không có nơi nào là an toàn tuyệt đối," ông Price chia sẻ với kênh 1News. "Thông điệp cốt lõi mọi người cần ghi nhớ là: Động đất có thể xảy ra ở bất kỳ đâu và vào bất kỳ lúc nào tại New Zealand."
Giám đốc Quản lý Phòng vệ Dân sự thuộc Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Quốc gia (NEMA), ông John Price. (Nguồn: 1News)Chuyên gia từ NEMA khuyến cáo các gia đình nên chủ động xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp, xác định trước điểm trú ẩn an toàn và chuẩn bị đầy đủ nhu yếu phẩm cho những ngày đầu sau thiên tai. Ông cũng chỉ ra rằng chủ quan chính là sai lầm lớn nhất của người dân trong việc chuẩn bị đối phó với động đất.
Kỹ năng sinh tồn khi xảy ra động đất
Theo hướng dẫn từ NEMA, hành động an toàn nhất khi xảy ra động đất là Quỳ xuống - Che chắn - Giữ chặt:
• Quỳ xuống: Hạ thấp trọng tâm bằng tay và đầu gối giúp bạn không bị quật ngã bởi lực rung chấn.
• Che chắn: Chui dưới một chiếc bàn chắc chắn để bảo vệ đầu và cổ khỏi các vật thể rơi rớt.
• Giữ chặt: Bám chặt vào chân bàn/ghế cho đến khi rung chấn ngừng hẳn.
Ông Price đặc biệt lưu ý người dân không được vội vàng chạy ra ngoài khi mặt đất đang rung chuyển. "Động đất không giống như hỏa hoạn. Môi trường bên ngoài cũng ẩn chứa rất nhiều nguy hiểm."
Màn hình máy đo địa chấn ghi nhận một trận động đất (hình ảnh minh họa). (Nguồn: istock.com)NEMA khuyến cáo chỉ nên rời khỏi tòa nhà trong lúc rung chấn nếu nhận thấy dấu hiệu hư hỏng kết cấu rõ rệt. Nếu đang ở ngoài trời, hãy nhanh chóng di chuyển xa khỏi các tòa nhà, cây lớn và đường dây điện. Người dân tuyệt đối không lại gần các khu vực có dấu hiệu sạt lở hoặc biến dạng mặt đất.
Ngoài ra, NEMA cảnh báo các nguy cơ đi kèm như sạt lở đất (đặc biệt ở những vùng vừa có mưa lớn vừa chịu rung chấn) và sóng thần tại các khu vực ven biển với quy tắc nằm lòng: "Nếu rung chấn kéo dài hoặc mạnh mẽ, hãy lập tức di chuyển đến nơi cao hơn."
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang