Nhiều người dân đang rơi vào vòng xoáy nợ nần và buộc phải rút tiền từ quỹ hưu trí KiwiSaver như một giải pháp tạm thời để trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu.
Phần lớn khách hàng của Fincap là những người sống phụ thuộc vào tiền trợ cấp. Nguồn ảnh: RNZ / Quin TauetauCác cố vấn tài chính cảnh báo, những người phụ thuộc vào trợ cấp xã hội đang ngày càng vất vả để duy trì cuộc sống. Tỷ lệ người chi tiêu vượt quá khoản trợ cấp nhận được hằng tuần đã chạm mức kỷ lục.
Theo báo cáo Voices mới nhất từ Fincap - mạng lưới hỗ trợ các cố vấn tài chính và đường dây nóng MoneyTalks, các chuyên gia đã xử lý 30.654 trường hợp trong năm 2025. Trong đó, phần lớn là những người sống hoàn toàn nhờ vào tiền trợ cấp.
Khủng hoảng nợ và thâm hụt ngân sách kỷ lục
Tổng số nợ của các khách hàng tìm đến sự trợ giúp đã lên tới 933 triệu NZD, tăng 121% chỉ trong 5 năm. Trung bình, khách hàng đang chi tiêu 107 NZD cho mỗi 100 NZD kiếm được - mức thâm hụt cao nhất từ trước đến nay.
"Điều này có nghĩa là ngay cả khi kết thúc quá trình làm việc với các cố vấn tài chính, hơn một nửa số khách hàng vẫn có mức chi tiêu bằng 107% thu nhập hằng tuần. Với những người chỉ sống bằng tiền trợ cấp, tỷ lệ này còn cao hơn, ở mức 108%," báo cáo nêu rõ.
Bà Fleur Howard, Giám đốc điều hành Fincap, cho biết các khoản nợ ngày càng phát sinh nhiều từ những nhu cầu thiết yếu như:
• Tiền thuê nhà/ở ghép: Chiếm 38,1% thu nhập.
• Mua thực phẩm, nhu yếu phẩm: Chiếm 19,5% thu nhập.
• Trả nợ (bao gồm nợ chính phủ): Chiếm trung bình 14,2% thu nhập.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng hơn 50% khách hàng phụ thuộc hoàn toàn vào trợ cấp; 17% chỉ có thu nhập từ lương và phần còn lại có nguồn thu kết hợp. Tỷ lệ người có việc làm bán thời gian đã giảm từ 20% xuống 16% trong 4 năm qua, phản ánh thực trạng thiếu hụt việc làm và mức trợ cấp không còn đủ sống.
Bắt buộc cắt giảm cả các chi phí tối thiểu
Báo cáo nhận định nhóm người nhận trợ cấp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ đợt tăng giá tiêu dùng. Thu nhập trung bình hằng tuần của các khách hàng tìm đến cố vấn đã giảm từ 765,32 NZD (năm 2024) xuống 760,58 NZD.
Đáng chú ý, giá điện đã tăng khoảng 12% trong năm 2025. Tuy nhiên, tỷ lệ chi tiêu cho điện lực trong tổng thu nhập hằng tuần của khách hàng chỉ tăng 0,2%. Điều này phản ánh một thực tế xót xa: Nhiều gia đình đang phải chấp nhận sống thiếu điện để cắt giảm chi phí.
Thực trạng đòi nợ biến tướng và làn sóng rút quỹ hưu trí
Bà Howard cảnh báo hoạt động đòi nợ hiện nay vẫn như một "miền Tây hoang dã". Khoảng 86% cố vấn ghi nhận các công ty đòi nợ đưa ra yêu cầu gắt gao, khiến người nợ không còn đủ tiền mua các nhu yếu phẩm. Fincap đề xuất Chính phủ cần siết chặt quản lý, cấp phép cho các đơn vị đòi nợ và bổ sung chế tài xử phạt hành vi đe dọa, quấy rễ vào Luật Giao dịch Công bằng.
Hoạt động đòi nợ đang là mối lo ngại lớn. Nguồn ảnh: 123RFBên cạnh đó, việc người dân ồ ạt rút tiền từ quỹ hưu trí KiwiSaver do khó khăn tài chính đang ở mức báo động:
• 1/8 khách hàng tìm đến cố vấn để làm thủ tục rút tiền KiwiSaver.
• Các cố vấn phải dành 40% thời gian làm việc chỉ để xử lý các hồ sơ này.
• Số tiền bị rút vì lý do khó khăn tài chính đã tăng 1.046% kể từ năm 2015.
• Lần đầu tiên, số lượt rút tiền do khó khăn tài chính đã vượt qua số lượt rút tiền để mua nhà đầu tiên.
Lời kêu gọi hỗ trợ khẩn cấp
Fincap cho rằng việc dùng tiền hưu trí giải quyết khó khăn trước mắt đang khiến nhiều người đối mặt với rủi ro kiệt quệ tài chính khi về già. Mạng lưới này đang kêu gọi Chính phủ bổ sung ít nhất 5,5 triệu NZD mỗi năm cho ngành tư vấn tài chính, đồng thời nghiên cứu cơ chế thu phí từ các bên cho vay và quỹ KiwiSaver để tài trợ cho hoạt động này.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang