Các số liệu mà 1News thu thập được cho thấy số vụ trộm liên quan đến dầu diesel trong tháng 4 đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu toàn cầu tiếp tục chịu áp lực, làm dấy lên lo ngại giá nhiên liệu có thể tăng trở lại.
Mức tăng này diễn ra khi giá dầu diesel đã tăng mạnh vào đầu năm nay, trong khi những áp lực mới đối với nguồn cung nhiên liệu toàn cầu đang làm gia tăng lo ngại giá cả có thể tiếp tục leo thang.
Cảnh sát ghi nhận 237 vụ trộm liên quan đến dầu diesel trên khắp New Zealand trong tháng 4/2026, so với 94 vụ vào tháng 4/2025.
Số vụ việc cũng tăng nhanh trong bốn tháng đầu năm nay.
Có 91 vụ trộm liên quan đến dầu diesel được ghi nhận trong tháng 1, 95 vụ vào tháng 2 và 131 vụ trong tháng 3, trước khi tăng vọt lên 237 vụ vào tháng 4.
Cảnh sát cho biết với 1News rằng mức gia tăng trước đó đáng kể đến mức lực lượng này phải thay đổi cách theo dõi tội phạm liên quan đến nhiên liệu, đồng thời thiết lập một báo cáo hàng tuần mới để giám sát tình hình.
Những số liệu trên được công bố trong bối cảnh nông dân và các doanh nghiệp lưu trữ lượng lớn dầu diesel được khuyến cáo xem xét lại mức độ an toàn của các kho nhiên liệu.
"Khá liều lĩnh"
Hai nông dân David và Kathy Wilson ở Southland hiểu rõ nhiên liệu có thể bị lấy đi nhanh đến mức nào.
Đầu năm nay, camera an ninh tại Wilson's Vege Stall đã ghi lại cảnh những tên trộm nhắm vào một chiếc xe tải chạy dầu diesel vào khoảng 6 giờ 30 sáng.
David Wilson cho biết khi đến cơ sở kinh doanh để mở cửa, ông lập tức nhận thấy có điều gì đó bất thường.
"Tôi có thể ngửi thấy mùi dầu diesel," ông nói.
Những tên trộm đã khoan một lỗ dưới đáy bình nhiên liệu của chiếc xe tải, trong khi hình ảnh từ camera an ninh cho thấy một phương tiện khác cũng xuất hiện gần đó.
"Chúng tôi biết có một chiếc xe tải đến lấy nhiên liệu và một chiếc ô tô đậu bên đường để theo dõi," Wilson cho biết.
Vợ ông, Kathy, mô tả vụ trộm xảy ra vào sáng sớm ngay trên một tuyến quốc lộ là "khá liều lĩnh".
Hai vợ chồng vừa đổ đầy dầu diesel cho chiếc xe tải vào tối hôm trước.
Tuy nhiên, họ nhanh chóng phát hiện cơ sở kinh doanh của mình không phải là nơi duy nhất trở thành mục tiêu.
"Ngay cuối tuần đó, có khá nhiều nơi quanh Winton bị nhắm đến," Kathy Wilson cho biết.
"Liên tục nghe tin các trang trại bị khoan thủng bình nhiên liệu của máy kéo, các bồn chứa dầu diesel và những vụ như vậy xảy ra ở khắp nơi."
Vụ trộm không chỉ khiến hai vợ chồng thiệt hại số nhiên liệu bị lấy mất. Chiếc xe tải của họ còn phải ngừng hoạt động khoảng hai tuần do bình nhiên liệu bị hư hỏng.
Các trang trại chuyển sang sử dụng công nghệ giám sát
Levno đang giám sát nhiên liệu tại gần 8.000 trang trại trên khắp New Zealand bằng các cảm biến có khả năng cảnh báo cho người vận hành chỉ trong vài giây khi mức nhiên liệu thay đổi.
Giám đốc điều hành Oscar Ellison cho biết dữ liệu của công ty cũng cho thấy hoạt động đáng ngờ gia tăng trong cùng thời điểm cảnh sát ghi nhận số vụ trộm tăng cao.
"Chúng tôi ghi nhận rất nhiều trường hợp mà chúng tôi gọi là rút nhiên liệu đáng ngờ," ông nói.
"Đây là những trường hợp nhiên liệu bị rút, chẳng hạn vào giữa đêm, thời điểm mà tại địa điểm đó bình thường không có hoạt động lấy nhiên liệu. Chúng tôi ghi nhận mức tăng khoảng 30%."
Ellison cho biết những hoạt động đáng ngờ này không phải lúc nào cũng do người lạ đột nhập vào trang trại thực hiện.
"Thông thường lượng nhiên liệu bị lấy chỉ ở mức nhỏ, chẳng hạn 10 hoặc 20 lít. Khi chúng tôi trao đổi với nông dân và điều tra những trường hợp này, khá nhiều vụ liên quan đến người quen của chủ trang trại," ông nói.
"Đó có thể là một công nhân làm việc tại trang trại, thậm chí là con trai hoặc con gái của chủ trang trại."
Ở những trường hợp nghiêm trọng hơn, Ellison cho biết Levno từng phát hiện các vụ rút nhiên liệu đáng ngờ với khối lượng hơn 500 lít, tương đương lượng nhiên liệu trị giá hàng nghìn đô la.
Giá dầu diesel tiếp tục chịu áp lực
Mối lo ngại hiện nay là những điều kiện từng dẫn đến đợt tăng giá trước đó có thể quay trở lại. Thị trường dầu thô và dầu diesel đang một lần nữa chịu áp lực trong bối cảnh xung đột tại Iran và những gián đoạn rộng hơn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Giá dầu Brent chốt phiên thứ Sáu ở mức 94,39 NZD/thùng, trong khi "crack spread" dầu diesel tại Mỹ, tức chênh lệch giữa giá dầu thô và dầu diesel, đã đạt mức kỷ lục 102,20 NZD/thùng trong tuần này.
Nhà sáng lập Pickering Energy Partners, Dan Pickering, nói với chương trình BNZ Business Breakfast rằng giá dầu diesel đã tăng nhanh hơn cả dầu thô, do công suất lọc dầu suy giảm và nguồn cung ngày càng thắt chặt.
"Dầu diesel đóng vai trò vận chuyển một lượng lớn hàng hóa trên khắp thế giới," ông nói, đồng nghĩa giá dầu diesel tăng sẽ kéo theo chi phí vận tải, nông nghiệp và thực phẩm tăng lên. Reuters đưa tin trong tuần này rằng nông dân nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phụ thuộc nhiều vào dầu diesel để vận hành máy kéo và máy thu hoạch.
Đối với gia đình Wilson, nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng, họ sẽ phải tự gánh thêm chi phí.
"Chúng tôi không thể tăng gấp đôi giá rau chỉ để bù lại chi phí, vì vậy chỉ còn cách tiếp tục chịu thôi," Kathy Wilson nói.
Sau vụ trộm, bà cho biết gia đình không còn chủ quan và đang thực hiện các biện pháp để bảo vệ lượng nhiên liệu còn lại trong các bồn chứa.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang