Một người đàn ông mắc chứng tự kỷ đã trải qua hơn 20 năm trong chế độ chăm sóc an ninh đặc biệt bị "béo phì" đến mức các bác sĩ của ông đang cân nhắc cho ông dùng thuốc giảm cân Wegovy để có thể tiếp tục áp dụng các dụng cụ khống chế cơ học mà ông đã không còn mang vừa, Tòa án Gia đình cho hay.
Tác giả Anusha Bradley từ RNZ
Người đàn ông chỉ được biết đến với tên gọi 'J' đã được đưa đi ra ngoài 10 lần trong năm qua nhưng chưa bao giờ được phép bước ra khỏi chiếc xe tải chở ông. Ông cũng không được gặp chuyên gia tâm lý trong năm qua vì cô ấy đã nghỉ phép, sau đó nghỉ việc tại Phòng khám Mason ở Auckland nơi ông sinh sống.
Tòa án Gia đình đã bắt đầu phiên xem xét được chờ đợi từ lâu vào thứ Sáu về việc liệu J có nên tiếp tục bị giam giữ theo Đạo luật Khuyết tật Trí tuệ (Chăm sóc Bat buộc và Phục hồi Chức năng) hay không.
Đợt xem xét này được Tòa án Tối cao yêu cầu vào tháng 8 năm 2025 sau khi cơ quan này phán quyết rằng căn cứ pháp lý trước đây được sử dụng để giam giữ J là sai lầm. Tòa án Tối cao đã yêu cầu Tòa án Gia đình xem xét lại trường hợp của ông.
Phiên tòa đã bị trì hoãn gần một năm do gặp khó khăn trong việc sắp xếp thời gian của tòa án và sự có mặt của các nhân chứng.
Một chuyên gia đánh giá khai trước tòa rằng các chuyến đi ra ngoài là một phần trong nỗ lực từng bước giúp J tiếp xúc và tăng khả năng hòa nhập với cộng đồng, mặc dù ông vẫn phải ở yên bên trong xe tải mỗi lần ra ngoài.
"Nhưng điều đó không làm giảm đi giá trị của những trải nghiệm này. Ông ấy vẫn nhìn thấy mọi thứ qua cửa sổ," chuyên gia đánh giá, đồng thời là một bác sĩ tâm thần, cho biết.
Các bác sĩ lâm sàng hiện đang cân nhắc đưa J đến một bãi biển yên tĩnh và cho phép ông bước ra khỏi xe tải lần đầu tiên để kiểm tra khả năng thích nghi của ông, vị này cho hay.
"Rất khó để biết phản ứng của [ông ấy] sẽ ra sao với chuyến đi như vậy, nhưng tôi nghĩ điều này hoàn toàn đáng để thử."
Tòa án cũng nghe thông báo rằng J đã bắt đầu dành nhiều thời gian hơn bên ngoài các phòng riêng, nơi ông sống một mình trong Phòng khám Mason ở Auckland, để tương tác với nhân viên và các bệnh nhân khác.
Mặc dù ông không được tiếp cận với chuyên gia tâm lý trong năm qua, các nhân viên khác vẫn tương tác với ông theo "phương pháp thấu hiểu tâm lý", chuyên gia đánh giá nói.
Ông đã kiến nghị giữ J lại trong chế độ chăm sóc an ninh đặc biệt thêm ba năm nữa để cho ông có thời gian phục hồi chức năng và tìm cho ông một ngôi nhà mới trong cộng đồng.
"Tôi nghĩ đó là một khung thời gian thực tế."
Đợt đánh giá vào tháng 2 năm 2026 đối với J cho thấy ông tiếp tục có những hành vi đe dọa và đôi khi bạo lực, nhưng một số hành vi của ông, bao gồm việc ám ảnh với bàn chân, không mang tính chất tình dục.
Chuyên gia đánh giá cho biết gần đây J có vẻ "vui vẻ hơn" nhờ việc từng bước đưa vào các hoạt động "xã hội hóa".
Tuy nhiên, ông thừa nhận tiến độ phục hồi chức năng đã chậm hơn so với dự kiến do thiếu hụt nhân sự.
Tòa án nghe báo cáo rằng J đã bị béo phì nghiêm trọng, đồng nghĩa với việc các dụng cụ khống chế cơ học không còn có thể sử dụng cho ông được nữa. Điều này làm hạn chế số lượng nhân viên cảm thấy thoải mái khi đi cùng ông trong các chuyến ra ngoài.
Phòng khám Mason đang cân nhắc điều trị cho ông bằng thuốc giảm cân Wegovy để ông có thể vừa lại các dụng cụ khống chế. Những dụng cụ khống chế này được làm bằng chất liệu giống như da mềm quấn quanh cổ tay ông, gắn vào một thắt lưng, được thiết kế để hạn chế cử động của ông.
Trong phiên thẩm vấn của luật sư do tòa án chỉ định cho J, ông Andrew Finnie, chuyên gia đánh giá cho biết nếu J được thả ra cộng đồng, ông có khả năng sẽ bị bắt "trong một thời gian ngắn" vì ông dễ thực hiện "các hành vi có thể gây tranh cãi... hoặc gây xấu hổ về mặt xã hội".
Luật sư của mẹ J, ông Tony Ellis, tranh luận rằng việc giam giữ J là không có cơ sở vì tội ban đầu là đập phá cửa sổ chỉ bị phạt tối đa ba tháng tù. Ông so sánh việc giam giữ J giống như "một con khỉ đột bị nhốt trong lồng", và cho rằng ông đang bị đối xử như một con vật chứ không phải một con người.
Hiện đã ở độ tuổi 40, J bị giam giữ từ năm 2006 sau khi đập phá các cánh cửa sổ vào năm 2004. Các đợt đánh giá lặp đi lặp lại cho thấy ông quá nguy hiểm để được thả tự do. Trong năm năm qua, ông đã dành hầu hết thời gian sống cách ly bên trong "khu sinh hoạt" gồm hai phòng và một phòng tắm tại Phòng khám Mason.
Phiên tòa hôm thứ Sáu là giai đoạn đầu tiên trong đợt xem xét của Tòa án Gia đình. Phần thứ hai sẽ được xét xử vào tháng 10.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang