Thuốc lá điện tử (vape) từng được quảng cáo là giải pháp thay thế an toàn cho thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, khi mức độ phổ biến của chúng tăng vọt, câu hỏi đặt ra là: Vape thực sự gây ra bao nhiêu tác hại cho cơ thể?
Số lượng người trưởng thành sử dụng thuốc lá điện tử tại Anh đã tăng từ 2,3 triệu người vào năm 2015 lên 5,4 triệu người vào năm 2025. Ảnh: 123rf Ban đầu chỉ là công cụ hỗ trợ bỏ thuốc không mấy thu hút, sự xuất hiện của các loại e-cigarette giá rẻ, màu sắc bắt mắt cùng hương vị ngọt ngào đã khiến trào lưu vaping bùng nổ. Tại Anh, vaping đã vượt qua thuốc lá truyền thống về độ phổ biến, với số lượng người dùng trưởng thành tăng từ 2,3 triệu (năm 2015) lên 5,4 triệu (năm 2025). Xu hướng này cũng lan rộng ở nhóm thanh thiếu niên 11–17 tuổi, với 1,1 triệu em thừa nhận từng thử và 6% sử dụng thường xuyên.
Dù ít rủi ro hơn thuốc lá truyền thống, nhiều bạn trẻ sử dụng vape hiện nay chưa từng hút thuốc trước đó. Dưới đây là 5 tác hại nghiêm trọng của e-cigarette đối với cơ thể, được Giáo sư Lion Shahab (chuyên gia tâm lý học sức khỏe tại Đại học University College London - UCL) phân tích.
1. Suy giảm chức năng phổi và nguy cơ mắc bệnh phổi mãn tính (COPD)
Nghiên cứu cho thấy người từng hút thuốc chuyển sang vape có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn 50% so với những người cai thuốc hoàn toàn.
Bên cạnh đó, Giáo sư Shahab lưu ý: "Những người dùng vape chưa từng hút thuốc có biểu hiện triệu chứng tiền hen suyễn (như ho, khó thở) rõ rệt hơn so với người không sử dụng."
Đáng lo ngại hơn là tác hại dài hạn. Một nghiên cứu năm 2025 từ Đại học Johns Hopkins chỉ ra rằng sử dụng vape liên tục trong 5 năm làm tăng nguy cơ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) gấp 2,2 lần.
"Tình trạng này tương tự như đuối nước," Shahab giải thích. "Phổi không thể chuyển hóa hiệu quả oxy từ không khí vào máu. Đây là một căn bệnh vô cùng tồi tệ khiến dung tích phổi của bạn giảm dần theo thời gian."
2. Tăng nhịp tim, huyết áp và suy giảm thể lực
Chất nicotine trong vape – tác nhân chính gây nghiện – là nguyên nhân làm tăng nguy cơ thót tim và đột quỵ. Nicotine khiến nhịp tim và huyết áp tăng cao, đồng thời làm xơ cứng các động mạch. Thói quen vaping thường xuyên (ít nhất 5 lần/tuần trong 3 tháng) có thể tàn phá mạch máu và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Y tá cho thấy chỉ số kết quả đo huyết áp tổng quát. Ảnh: 123rf Không dừng lại ở đó, người hút vape còn ghi nhận sự sụt giảm nghiêm trọng về thể chất. Nghiên cứu vào tháng 7/2026 từ Đại học Manchester Metropolitan cho thấy: người trẻ dùng vape có khả năng vận động kém hơn, dễ bị mỏi chân và suy giảm 15% thể lực tổng thể so với người không dùng.
3. Nguy cơ ung thư phổi và ung thư khoang miệng
Nhiều công trình khoa học đã chứng minh mối liên hệ trực tiếp giữa vape và ung thư:
Công trình từ Đại học New South Wales Sydney (3/2026): Kết luận e-cigarette có khả năng cao gây ra ung thư phổi và ung thư khoang miệng.
Nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc): Người bỏ thuốc lá truyền thống nhưng tiếp tục dùng vape có nguy cơ tử vong do ung thư phổi cao hơn 56% so với người bỏ hẳn.
Nguyên nhân đến từ các hóa chất độc hại sinh ra khi tinh dầu bị đốt nóng (như acetaldehyde, formaldehyde) và các kim loại nặng tích tụ từ thiết bị rò rỉ vào tinh dầu. Ngoài ra, tình trạng viêm mãn tính do vape gây ra cũng làm cản trở quá trình phục hồi tổn thương mô, tạo tiền đề hình thành khối u.
4. Tác động tiêu cực đến tâm lý: Tăng nguy cơ trầm cảm và tự tử
Sử dụng vape không chỉ tổn hại thể xác mà còn đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần.
Nghiên cứu từ Đại học Bristol (2025): Nicotine làm tăng 13% nguy cơ mắc bệnh trầm cảm.
Nguy cơ tự tử: Người dùng vape có nguy cơ nỗ lực tự tử cao gấp hơn 2 lần so với người bình thường.
Giáo sư Shahab giải thích: "Nicotine tạo ra chu kỳ lệ thuộc. Mỗi khi ngưng sử dụng, cơ thể sẽ thèm khát và rơi vào trạng thái căng thẳng liên tục để thỏa mãn cơn nghiện, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần."
Tình trạng lo âu, trầm cảm và thậm chí là tự tử đều có liên quan đến việc sử dụng thuốc lá điện tử. Ảnh: 123rf 5. Nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn, vi-rút do dùng chung thiết bị
Khi dịch viêm màng não bùng phát tại Kent (Anh), Cơ quan An ninh Sức khỏe Vương quốc Anh (UKHSA) đã cảnh báo thói quen dùng chung đầu hút vape giữa các học sinh, sinh viên là con đường lây truyền vi khuẩn nguy hiểm.
Không giống như thuốc lá truyền thống vốn mang tính cá nhân, thiết bị vape thường được chuyền tay nhau sử dụng. Thói quen này biến đầu hút thành nơi tích tụ và phát tán các mầm bệnh qua nước bọt và dịch tiết hô hấp, gia tăng nguy cơ lây nhiễm viêm màng não, sốt sưng hạch và các bệnh truyền nhiễm khác.
Giải pháp: Cần trả lại vẻ "bớt ngầu" cho thuốc lá điện tử
Giáo sư Shahab đưa ra lời khuyên cương quyết: Nếu bạn không hút thuốc, tuyệt đối không nên bắt đầu dùng vape. Thuốc lá điện tử chỉ nên đóng vai trò là công cụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá truyền thống.
Để ngăn chặn làn sóng vaping ở giới trẻ, các chính sách quản lý cần đưa e-cigarette trở lại hình ảnh đơn điệu, kém hấp dẫn như thời điểm năm 2015, đồng thời thắt chặt quản lý hương liệu và màu sắc thu hút thanh thiếu niên.
Theo nzherald.co.nz premium - Lani Hoang