Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon vừa vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm tại cuộc họp nhóm nghị sĩ Đảng Quốc gia diễn ra sáng nay. Ngay sau đó, ông đã sa thải tân Bộ trưởng Chris Penk với lý do ông này chính là người khơi mào cho cuộc thách thức ghế lãnh đạo.
Ông Luxon tuyên bố nhận được "sự ủng hộ tuyệt đối" từ các nghị sĩ trong đảng, chỉ 4 tháng sau cuộc bỏ phiếu tín nhiệm tương tự. Phát biểu tại Đại hội đường Beehive ngay sau khi cuộc họp kín kết thúc lúc 12h30, Thủ tướng khẳng định: "Đảng Quốc gia vẫn đoàn kết và quyết tâm chiến thắng trong kỳ bầu cử sắp tới."
Trong thông báo phát đi vào buổi chiều, ông Luxon nêu rõ: "Chris Penk đã phát động cuộc thách thức quyền lãnh đạo trong tuần này, dẫn đến cuộc bỏ phiếu tín nhiệm hôm nay. Điều này khiến vị trí của ông ấy không còn phù hợp, do đó tôi quyết định tước bỏ các chức vụ bộ trưởng của ông."
Theo sự sắp xếp mới:
• Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith sẽ tiếp quản các bộ phận Quốc phòng, Cựu chiến binh, Vũ trụ, Cơ quan An ninh Tình báo Chính phủ (GCSB) và Cơ quan Tình báo An ninh New Zealand (NZSIS).
• Ông Simon Watts đảm nhận vị trí Bộ trưởng Xây dựng và Kiến thiết.
Bộ trưởng Quốc phòng New Zealand Chris Penk phát biểu tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở khách sạn Shangri-La ngày 30/5/2026 tại Singapore. (Nguồn: Getty)Văn phòng Thủ tướng xác nhận hai ứng viên tiềm năng được đồn đoán trước đó là Erica Stanford và Chris Bishop không nộp đơn thách thức chính thức, mà chính Chris Penk là người khởi xướng.
Diễn biến căng thẳng tại Nghị viện
Trong bài phát biểu ngắn kéo dài 76 giây, ông Luxon xuất hiện cùng các đồng nghiệp cấp cao nhằm thể hiện hình ảnh đoàn kết. Đứng ngay sau ông là các bộ trưởng Erica Stanford, Mark Mitchell, Chris Bishop, Louise Upston, cùng Phó thủ tướng Nicola Willis và Chủ tịch Đảng Sylvia Wood.
Thủ tướng New Zealand kêu gọi tập trung vào chiến dịch bầu cử diễn ra vào ngày 7/11 tới, nhấn mạnh sự lựa chọn giữa một chính phủ giúp New Zealand tiến lên và phe đối lập kéo đất nước lùi lại.
Trước đó vài giờ, ông Chris Penk từng phủ nhận thông tin tham gia cuộc đảo chính nội bộ. Tuy nhiên, khi được hỏi tại sân bay Wellington về việc liệu có giữ được ghế Bộ trưởng Quốc phòng hay không, ông chỉ đáp: "Các vị trí bộ trưởng luôn phụ thuộc vào quyết định của Thủ tướng."
Phản ứng từ các bên và phe đối lập
Đối tác liên minh - Lãnh đạo đảng NZ First Winston Peters - hạ thấp tầm quan trọng của sự việc khi gọi đây là "chuyện bé xé ra to" và kêu gọi chính phủ tập trung giải quyết chi phí sinh hoạt khi kỳ bầu cử chỉ còn chưa đầy 3 tháng.
Trong khi đó, phe đối lập nhanh chóng nắm lấy cơ hội để công kích. Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins cho rằng Đảng Quốc gia đang mải mê "đấu đá nội bộ" Thay vì giải quyết khó khăn của người dân: "Một chính phủ không thể tự quản lý nội bộ thì làm sao người dân có thể tin tưởng giao quyền lãnh đạo đất nước?"
Lãnh đạo Đảng Lao động Chris Hipkins. (Nguồn: Getty)Đồng lãnh đạo Đảng Xanh Chlöe Swarbrick và Marama Davidson cũng chỉ trích cuộc tranh giành quyền lực này thể hiện sự rời rạc và thiếu tập trung vào các vấn đề dân sinh cấp thiết.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang