Một nghiên cứu mới từ Anh phát hiện ra rằng người đi xe điện scooter đối mặt với nguy cơ chấn thương não và nội tạng cao hơn so với người đi xe máy.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports đã phân tích dữ liệu từ 15.247 bệnh nhân bị chấn thương chỉnh hình từ trung bình đến nghiêm trọng tại 18 thành phố thuộc Anh và xứ Wales trong giai đoạn 2020 đến 2022. Con số này bao gồm 580 người đi xe điện scooter, 7.027 người đi xe máy và 7.640 người đi xe đạp.
Kết quả cho thấy, so với người đi xe máy, người điều khiển xe điện scooter có nguy cơ bị chấn thương sọ não cao gấp 3,5 lần.
Họ cũng có nguy cơ tổn thương các cơ quan nội tạng cao gấp 1,5 lần, và nguy cơ bị chấn thương động mạch hoặc tĩnh mạch cao gấp 3,2 lần so với người đi xe máy.
So với người đi xe đạp truyền thống, các tỷ lệ rủi ro này lần lượt cao hơn 1,7 lần, 1,4 lần và 1,7 lần.
Tỷ lệ đội mũ bảo hiểm chỉ ghi nhận được ở mức 5,9% ở người đi xe điện scooter, trong khi con số này là 75.7% ở người đi xe máy và 45,0% ở người đi xe đạp.
Các tác giả của nghiên cứu nghi ngờ rằng việc sử dụng mũ bảo hiểm, thiết kế của xe điện scooter, cơ sở hạ tầng đô thị và hành vi của người lái là những yếu tố đứng sau các con số này.
Phụ nữ điều khiển phương tiện này có nguy cơ gặp chấn thương nghiêm trọng cao hơn 2,1 lần.
"Các tác giả cho rằng điều này có thể xuất phát từ việc hầu hết xe điện scooter được thiết kế theo kích thước cơ thể nam giới, cùng với các phát hiện trước đó cho thấy người lái là nữ có xu hướng đi trên vỉa hè và bề mặt không bằng phẳng nhiều hơn."
Tại New Zealand, trong sáu tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận 2.761 yêu cầu bồi thường mới gửi đến Cơ quan Bồi thường Tai nạn Lao động (ACC) liên quan đến chấn thương do xe điện scooter. Tổng cộng có 3.295 yêu cầu bồi thường đang xử lý, với chi phí lên tới 9,2 triệu USD.
Jonno Leonard, chủ sở hữu Công ty Xe điện Auckland, chia sẻ với 1News rằng nhiều khách hàng có tâm lý khá chủ quan đối với vấn đề an toàn.
"Rõ ràng chưa có một định hướng dư luận xã hội nào nhắc nhở mọi người rằng phải cẩn trọng khi sử dụng các thiết bị này."
Phó Chủ tịch Tổ chức Chấn thương Não New Zealand, đồng thời là Giáo sư Thần kinh học tại Đại học Công nghệ Auckland (AUT), Tiến sĩ Kelly Jones cho biết hậu quả của một vụ tai nạn nghiêm trọng có thể rất thảm khốc.
"Giả sử một người đang di chuyển trên xe điện scooter, yếu tố tốc độ sẽ xuất hiện," bà phân tích.
"Cơ thể dừng lại đột ngột. Tuy nhiên, bộ não bên trong hộp sọ vẫn tiếp tục chuyển động và sẽ va đập mạnh vào thành hộp sọ."
"Tương tự như bất kỳ chấn thương nào khác trên cơ thể, điều này có thể gây chảy máu, bầm tím và sưng tấy."
Mũ bảo hiểm và các hình thức bảo hộ khác hiện không phải là quy định bắt buộc tại New Zealand.
"Theo tôi, việc luật pháp cho phép đi xe tay ga mà không cần đội mũ bảo hiểm là điều hoàn toàn điên rồ," ông Leonard bày tỏ.
Cả ông Leonard và Tiến sĩ Jones đều kêu gọi ban hành quy định bắt buộc.
"Tôi hoàn toàn ủng hộ những kêu gọi gần đây về việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm. Chúng ta bắt buộc đội mũ bảo hiểm cho các hoạt động rủi ro cao khác, và trường hợp này cũng không nên là ngoại lệ," Tiến sĩ Jones nhấn mạnh.
"Mũ bảo hiểm không thể ngăn ngừa hoàn toàn chấn thương sọ não, nhưng nó có thể giảm thiểu mức độ nghiêm trọng và tác động của chấn thương."
Báo cáo hồi tháng 7 của Cơ quan Điều tra Tử thi về cái chết năm 2019 của Toben Hunt, 24 tuổi, người bị đập đầu sau khi ngã xe tay ga, một lần nữa nhắc lại lời kêu gọi bắt buộc đội mũ bảo hiểm.
Ông Leonard và Tiến sĩ Jones cũng kêu gọi nâng cao giáo dục cộng đồng và cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông.
Australia đang xây dựng các quy định quốc gia về tiêu chuẩn bán hàng và an toàn cho xe điện scooter và xe đạp điện. Thành phố New York gần đây cũng đã thông báo chiến dịch siết chặt quản lý đối với các loại xe đạp điện và xe điện scooter chạy tốc độ cao trái phép.
Tại New Zealand, Chính phủ đã xác nhận rằng đến cuối năm 2026, xe điện scooter sẽ được phép lưu thông trong làn đường dành riêng cho xe đạp.
Khi được 1News hỏi về việc liệu ông có ủng hộ việc bắt buộc đội mũ bảo hiểm hay không, Bộ trưởng Giao thông Chris Bishop cho biết: "Bất kỳ thay đổi nào tiếp theo đối với quy định về xe điện scooter đều có thể được xem xét thông qua Chương trình Cải cách Quy định Giao thông Đường bộ của Chính phủ."
"Bộ Đô thị, Môi trường, Vùng và Giao thông đang xây dựng các giai đoạn tiếp theo của chương trình, dựa trên phản hồi từ ngành chuyên môn và công chúng."
Tuy nhiên, ông Bishop khẳng định ông "mạnh mẽ" khuyến khích mọi người nên đội mũ bảo hiểm, lái xe có trách nhiệm và luôn chú ý đến các mối nguy hiểm.
"Mọi người cần nhớ rằng, giống như bất kỳ phương tiện nào khác, xe điện scooter có thể trở nên nguy hiểm nếu sử dụng một cách liều lĩnh."
Theo 1news.co.nz - Hani Dang