Niu Lai (牛来 - "Trâu Đến Rồi") — bộ phim hoạt hình 86 phút với đồ họa thô sơ do hai mẹ con tự học làm phim sản xuất — đang tạo nên cú sốc lớn tại phòng vé Trung Quốc năm 2026.
Đoạn clip quảng bá bộ phim Niu Lai được chiếu trên màn hình lớn bên ngoài một trung tâm thương mại ở Thượng Hải vào ngày 22 tháng 8, thời điểm bộ phim đang được trình chiếu bên trong rạp. Nguồn ảnh: AFP/ NurPhoto - Ying TangKhởi chiếu từ ngày 5/8, Niu Lai đã đi từ vị thế một tác phẩm vô danh trở thành hiện tượng bùng nổ mạng xã hội. Ban đầu, bộ phim hứng chịu vô số lời chế nhạo vì kinh phí sản xuất siêu thấp, kỹ xảo "thủ công", chuyển động nhân vật cứng đờ, lồng tiếng lạ đời và kịch bản kỳ quặc.
Thế nhưng, tác phẩm này hiện đã thu về hơn 45 triệu Nhân dân tệ (khoảng 11,3 triệu NZD) tại thị trường Trung Quốc. Điều gì đã biến một bộ phim "dở tệ" thành cú hích phòng vé kỳ diệu đến vậy?
Mở màn vỏn vẹn $86
Ngày đầu ra mắt, Niu Lai tưởng chừng đã định sẵn kết cục chìm vào quên lãng.
Nội dung phim xoay quanh Niu Lai — chú bê con nhút nhát sau khi làm bạn với chim sơn ca đã rơi vào giấc mơ kỳ lạ. Tại đây, chú gặp rắn thần, báo bảo hộ và đàn sói hung dữ, trước khi bừng tỉnh để dũng cảm bước vào thế giới mới.
Bộ phim được hoàn thành trong 5 năm trên chiếc máy tính cũ. Đạo diễn Xin Yumeng (34 tuổi, sống tại Đại Liên) tự học thiết kế hoạt hình, trong khi mẹ anh — bà Sun Lifang (60 tuổi) — đảm nhận phần kịch bản.
Doanh thu ngày đầu tiên của phim chỉ đạt 342 Nhân dân tệ (khoảng 86 NZD). Sau 10 ngày khởi chiếu, tổng thu nhập chưa đầy 7.700 Nhân dân tệ với chưa tới 300 khán giả mua vé trên toàn quốc. Phim hoàn toàn không có chiến dịch quảng bá truyền thống, không trailer, thậm chí không có cả poster chính thức cho các rạp chiếu.
Hình ảnh quảng bá duy nhất là một bức tranh thủy mặc truyền thống tuyệt đẹp — chi tiết khiến người xem lầm tưởng về một sản phẩm chỉn chu. Sự tò mò của công chúng bắt đầu từ chính điểm này. Các phân đoạn hoạt hình ngô nghê nhanh chóng biến thành vô số meme lan truyền, khiến khán giả ngơ ngác không hiểu vì sao một tác phẩm kỳ lạ như vậy lại có thể lên sóng rạp chiếu.
Hiện tượng "Sốt chứng khoán" và sự nhập cuộc của khán giả
Sự thành công của Niu Lai đến từ vai trò tương tác đặc biệt chủ động của cộng đồng mạng.
Trong tiếng Trung, Niu (牛) chỉ các loài gia súc (trâu/bò) — biểu tượng cho sự chăm chỉ, kiên trì và khiêm tốn của nền nông nghiệp truyền thống. Tuy nhiên, trong ngôn ngữ giới trẻ hiện đại, Niu còn có nghĩa là "cực đỉnh" hoặc "ấn tượng". Đặc biệt, cụm từ Niu Shi (牛市 - thị trường bò ngót/thị trường tăng giá) tượng trưng cho may mắn và sự thịnh vượng trên sàn chứng khoán.
Nhờ đó, Niu Lai vô tình trở thành "bùa may mắn" cho các nhà đầu tư. Hàng loạt cảnh phim được chế lại dưới góc nhìn hài hước về chứng khoán. Trên nền tảng Douyin, người dùng liên tục tạo ra các bản nhạc chế, video parody và meme ăn theo.
Chỉ trong vòng hai tuần kể từ khi ra mắt, bộ phim đã bùng nổ trên các mạng xã hội Trung Quốc. Số lượng suất chiếu tăng vọt, các bài đăng được chia sẻ chóng mặt, biến Niu Lai thành một hiện tượng văn hóa đại chúng. Từ chỗ là "thảm họa thị giác", sự vụng về của kỹ xảo lại trở thành công cụ marketing đắc lực nhất.
Văn hóa phim "dở đến mức hóa hay"
Khán giả vốn luôn có niềm yêu thích đặc biệt với những bộ phim "dở đến mức hóa hay" (So bad it's good). Xu hướng này xuất hiện từ thời kỳ bùng nổ phim độc lập cuối những năm 1960. Những ví dụ kinh điển có thể kể đến Manos: The Hands of Fate (1966) hay Pink Flamingos (1972) của John Waters.
Gần đây nhất là The Room (2003) của Tommy Wiseau — một thảm họa thương mại nhưng sau đó lại trở thành bộ phim cult nổi tiếng thế giới, thậm chí truyền cảm hứng cho tác phẩm nhận đề cử Oscar The Disaster Artist (2017).
Khán giả không xem phim dở chỉ để cười nhạo thất bại. Họ thích chúng vì những thất bại đó phá vỡ mọi quy chuẩn điện ảnh thông thường. Diễn xuất ngượng ngùng, thoại ngớ ngẩn và cốt truyện phi lý lại trở thành nguồn giải trí sảng khoái.
Khán giả đến rạp xem phim đi ngang qua tấm poster vẽ tay của bộ phim Niu Lai tại lối vào một rạp chiếu phim ở Bắc Kinh vào ngày 21 tháng 8. Nguồn ảnh: AFP/ ImagineChinaTại Trung Quốc, văn hóa này gắn liền với khái niệm Léi jù (雷剧 - "Phim giật gân/Phim nhảm") để chỉ những tác phẩm hư cấu đến mức vô lý, nhưng chính sự vô lý đó lại tạo nên giá trị giải trí. Khán giả cùng nhau xem, cùng chế giễu và tạo ra các nghi thức thưởng thức riêng. Internet cung cấp trò đùa, còn khán giả thổi vào đó những ý nghĩa mới.
Khi Chân tình (Ài) chiến thắng Trí tuệ nhân tạo (AI)
Bên cạnh yếu tố giải trí, Niu Lai còn chạm đến cảm xúc người xem bởi câu chuyện truyền cảm hứng phía sau. Không qua trường lớp đào tạo, Xin Yumeng cùng mẹ đã dành nhiều năm ròng rã làm phim trên chiếc máy tính cũ mua lại.
Dù kỹ xảo bị đánh giá là "tệ hơn cả AI làm" hay "bộ phim dở nhất năm 2026", nhưng trong một nền văn hóa đại chúng đang bị thống trị bởi các bom tấn đắt đỏ và công nghệ AI vô hồn, chính những tì vết rất "con người" ấy lại tạo nên sức hút riêng.
Xin đảm nhận hầu hết các khâu sản xuất, trong khi người mẹ 60 tuổi hỗ trợ viết kịch bản, lồng tiếng và thể hiện bài hát cuối phim mang tên "Sau Mưa, Làn Gió Nhẹ Bốc Lên".
Có một sự trùng hợp thú vị: Từ "AI" trong tiếng Anh khi phát âm sang âm Hán Việt mang nghĩa là "Ái" (爱 - Tình yêu).
Những lời chế nhạo ban đầu đã chuyển thành sự yêu mến và ủng hộ dành cho hai mẹ con kiên trì theo đuổi ước mơ. Niu Lai có thể không sánh được với các bom tấn hoạt hình như Né Zha 2, nhưng tâm huyết đằng sau nó là điều không thể phủ nhận.
Đôi khi, một bộ phim không cần phải quá xuất sắc mới có thể kết nối mọi người. Nó chỉ cần "dở" đúng cách để mang lại niềm vui chung. Và đó có lẽ là thành công lớn nhất của Niu Lai.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang