Foodstuffs đã lên tiếng thách thức Đảng Quốc gia đưa ra bằng chứng cụ thể về số tiền người tiêu dùng thực sự tiết kiệm được theo đề xuất chia tách tập đoàn siêu thị này, sau khi người phát ngôn tài chính Nicola Willis khẳng định các cải cách sẽ giúp giảm giá hàng hóa tại siêu thị.
Đảng Quốc gia tuần này đã công bố kế hoạch chia tách các chuỗi siêu thị của Foodstuffs, nhiều khả năng sẽ tách Pak'nSave thành một đơn vị độc lập khỏi New World và Four Square.Tổng giám đốc Foodstuffs Đảo Bắc, ông Chris Quin, cho biết người dân New Zealand xứng đáng nhận được câu trả lời rõ ràng hơn về chi phí, rủi ro và lợi ích của việc tái cấu trúc.
Tuần này, Đảng Quốc gia đã công bố kế hoạch tách các chuỗi siêu thị của Foodstuffs, có thể tách riêng Pak'nSave khỏi New World và Four Square, tùy thuộc vào sự phê duyệt của Ủy ban Thương mại.
Ông Quin đặt nghi vấn liệu khoản tiền tiết kiệm được cam kết có xứng đáng với những xáo trộn đi kèm hay không: "Người tiêu dùng hoàn toàn có quyền được biết họ sẽ tiết kiệm được bao nhiêu, khi nào nhận được khoản tiết kiệm đó, chi phí tái cấu trúc là bao nhiêu và liệu lợi ích cam kết có đáng để đánh đổi những xáo trộn hay không."
Một báo cáo do Bộ Kinh doanh, Sáng tạo và Việc làm (MBIE) ủy quyền – hoàn thành vào tháng 6 năm nay và công bố vào thứ Tư – chỉ ra rằng việc chia tách Foodstuffs có thể mang lại lợi ích ròng khoảng 2,9 tỷ NZD trong 20 năm, phần lớn nhờ giá hàng hóa giảm do cạnh tranh gay gắt hơn. Nhờ đó, các hộ gia đình sẽ hưởng lợi từ giá thực phẩm rẻ hơn, với mức tiết kiệm hàng năm từ 200 NZD đến 1.320 NZD vào năm 2035, tùy thuộc vào quy mô gia đình và thu nhập.
Đảng Quốc gia đã quảng bá chính sách này trên mạng xã hội với thông điệp có thể "giúp các hộ gia đình tiết kiệm tới 1.320 NZD mỗi năm", nhưng bỏ qua mốc thời gian 2035 cũng như điều kiện áp dụng cho các gia đình có từ ba con trở lên nằm trong nhóm 20% thu nhập cao nhất.
Báo cáo từ Sense Partners cũng cảnh báo rằng các kết quả phụ thuộc rất lớn vào giả định về chi phí tái cấu trúc. Lợi ích có thể giảm đáng kể nếu chi phí thực tế cao hơn, đồng thời nhấn mạnh cần nghiên cứu thêm về tính khả thi thực tế của một can thiệp lớn như vậy. Báo cáo cũng đề cập đến những rào cản pháp lý và triển khai "rất cao, thậm chí không thể vượt qua".
Ông Quin lưu ý rằng Foodstuffs thường bị coi là một công ty đơn lẻ, nhưng thực chất đây là một hợp tác xã gồm hàng trăm chủ sở hữu độc lập đang cạnh tranh với nhau cũng như với Woolworths. Dựa trên báo cáo của MBIE, ông chỉ ra rằng nhiều lợi ích dự báo dường như đến từ việc cho phép Foodstuffs hoạt động trên quy mô toàn quốc thay vì ép buộc tách rời các thương hiệu.
"Nếu lợi ích chủ yếu đến từ việc tạo ra một doanh nghiệp Foodstuffs toàn quốc, chúng ta cần cân nhắc kỹ xem liệu việc tái cấu trúc và gánh chịu rủi ro bổ sung có thực sự cần thiết hay không," ông Quin nói, đồng thời cho rằng đề xuất này tác động bất bình đẳng đến Foodstuffs trong khi đối thủ lớn nhất của họ là Woolworths (thuộc sở hữu của Úc) lại gần như không bị ảnh hưởng.
"Khả năng chống chịu quan trọng không kém cấu trúc" – Foodstuffs Đảo Nam
Bà Mary Devine, Tổng giám đốc Foodstuffs Đảo Nam, cho biết các chủ sở hữu trong hợp tác xã đang tìm kiếm câu trả lời về tác động của đề xuất đối với doanh nghiệp, nhân viên và cộng đồng của họ.
"Thông điệp rõ ràng nhất mà tôi nhận được là sự bất an," bà nói. "Họ là những chủ doanh nghiệp địa phương, tạo việc làm cho người dân địa phương, đầu tư vào cộng đồng, cạnh tranh sòng phẳng với các cửa hàng khác và giúp người dân khắp Đảo Nam tiếp cận nguồn thực phẩm hàng ngày."
Bà khẳng định cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh quyền sở hữu siêu thị, mà còn liên quan đến mạng lưới phân phối và hạ tầng cung ứng cho các cộng đồng khu vực: "Đối với nhiều người dân Đảo Nam, vấn đề cốt lõi là đảm bảo cộng đồng duy trì nguồn cung thực phẩm ổn định, đặc biệt trong thiên tai, thời tiết cực đoan hay gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Khả năng chống chịu của hệ thống thực phẩm quan trọng không kém gì cấu trúc của nó."
"Lợi ích nhóm" – Phản ứng từ bà Willis
Trả lời báo chí tại Quốc hội, bà Willis bác bỏ lo ngại rằng chính sách này sẽ làm tăng giá thực phẩm.
"Người dân New Zealand hãy tự quyết định xem nên tin ai: những bên có lợi ích nhóm gắn liền với mức lợi nhuận thuộc hàng cao nhất ngành siêu thị quốc tế, hay các chuyên gia kinh tế độc lập – những người khẳng định rằng cạnh tranh tăng lên sẽ làm giảm giá," bà Willis nhấn mạnh. "Tất nhiên họ sẽ nói rằng kế hoạch này không hiệu quả, vì họ muốn bảo vệ trạng thái hiện tại để giữ lợi ích."
Bà Nicola Willis. (Nguồn: 1News)Bà Willis cho biết đã xem xét các phân tích kinh tế độc lập cho thấy "rõ như ban ngày" rằng đề xuất sẽ giúp người tiêu dùng mua hàng với giá rẻ hơn. Bà cũng trấn an các chủ sở hữu cửa hàng Foodstuffs rằng họ vẫn sẽ giữ quyền sở hữu doanh nghiệp của mình.
"Không ai lấy đi cửa hàng hay thương hiệu của họ cả," bà nói. "Đây không phải là một chính sách tước đoạt tài sản doanh nghiệp... đây là cách đảm bảo người tiêu dùng New Zealand nhận được mức giá tốt hơn."
Bà Willis thừa nhận mô hình dự báo nhạy cảm với các giả định ban đầu, và đó là lý do Ủy ban Thương mại cần đánh giá toàn diện kế hoạch này.
Ông Quin chốt lại rằng Foodstuffs ủng hộ các cải cách có thể chứng minh đem lại kết quả tốt hơn cho người tiêu dùng, nhưng cảnh báo những thay đổi cấu trúc quy mô lớn phải dựa trên bằng chứng thực tế thay vì các giả định.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang