Mới 7 tuổi và đang lớn lên tại Úc, Ulakai Fakaosilea đã bị mẹ gửi ra đường bán hoa kiếm tiền phụ giúp gia đình.
Bạo lực và rượu bia bao trùm suốt tuổi thơ của Fakaosilea. Hắn bắt đầu dính vào rượu, cần sa cùng nhiều loại chất cấm khác từ khi còn rất nhỏ.
Fakaosilea bỏ học năm 14 tuổi. Đến năm 17 tuổi, hắn phải vào tù vì tội trộm cắp tài sản có sử dụng vũ lực. Đây cũng là bước khởi đầu đưa hắn trở thành tay giang hồ cộm cán và là một trong những trùm buôn bán ma túy quy mô nhất New Zealand.
Ở tuổi 26, Fakaosilea đã tích lũy 13 tiền án cùng 4 lần bóc lịch tại Úc với các tội danh: cướp tài sản có sử dụng bạo lực, gây thương tích nghiêm trọng, nhiều lần hành hung hoặc cản trở người thi hành công vụ, cố ý phá hoại tài sản và cố ý gây thương tích.
Ulakai Fakaosilea, trong thời gian chấp hành án tù, đã sắp xếp phi vụ nhập khẩu 198kg ma túy đá cất giấu bên trong các máy đập lúa chở từ Dubai về vào năm 2023. Ảnh: Cảnh sát New ZealandThời điểm này, hắn cũng là thành viên của băng đảng mô tô khét tiếng Nomads Motorcycle Club. Những hành vi phạm tội liên tiếp khiến hắn bị trục xuất khỏi Úc theo Mục 501 của Luật Di trú Úc.
Điều này đã biến hắn thành một trong những "tội phạm 501" khét tiếng – thuật ngữ chỉ những công dân New Zealand bị trả về nước qua biển Tasman do hành vi phạm pháp.
Trong trường hợp của Fakaosilea, hắn là điển hình của loại tội phạm do xã hội Úc tạo ra – sinh sống tại Úc từ năm 5 tuổi, nhưng sau đó trở thành gánh nặng vĩnh viễn cho người nộp thuế tại New Zealand.
Vừa đặt chân xuống New Zealand được 10 ngày, Fakaosilea lập tức gia nhập băng Comancheros — tổ chức phần lớn gồm các tay giang hồ bị trục xuất theo diện 501 và do chính em trai hắn, Seiana Fakaosilea, đồng sáng lập. Em trai hắn sau đó cũng bị kết án vì tội buôn bán ma túy nghiêm trọng và rửa tiền.
Ngay sau khi trở về, Fakaosilea đã tham gia vào vụ vận chuyển ma túy đá (methamphetamine) lớn nhất lịch sử New Zealand tính đến thời điểm đó, hỗ trợ tuồn nửa tấn ma tùy cập bến bãi biển Te-Oneroa-a-Tōhē (Ninety Mile Beach).
Tuy nhiên, phi vụ của tổ chức tội phạm này đã thất bại do sai lầm ngớ ngẩn: cố gắng đưa ma túy vào bờ qua sóng biển bằng một chiếc thuyền mới tinh trị giá 98.000 NZD, để rồi cuối cùng phải bỏ lại chiếc thuyền ngay trên bãi cát.
Sự nghi ngờ của người dân địa phương Far North cùng phản ứng nhanh nhạy của một sĩ quan công an địa phương đã giúp lực lượng chức năng phát hiện lượng ma túy kỷ lục, một phần bị chôn dưới cát và phần còn lại giấu trong xe campervan.
Thẩm phán Simon Moore phát biểu trong phiên tòa tuyên án Fakaosilea: "Nếu lượng ma túy đá này được phân phối ra thị trường, nó sẽ tạo ra một cơn đại hồng thủy. Hậu quả về con người, sự đau khổ và tàn phá mà khối lượng ma túy khổng lồ này gieo rắc cho cộng đồng trên khắp đất nước là điều không thể tưởng tượng nổi."
Fakaosilea bị tuyên phạt 22 năm 9 tháng tù giam, không được xem xét xá tội trước thời hạn (ân xá) trong ít nhất 8 năm.
Thế nhưng, việc ngồi tù không hề ngăn cản Fakaosilea tiếp tục điều hành các phi vụ ma túy quy mô lớn.
Ngay trong tù, hắn sử dụng điện thoại cấm để sắp xếp các giao dịch ma túy trị giá 185.000 NZD, sau đó tiếp tục chỉ đạo nhập khẩu thêm 198kg ma túy đá giấu trong các máy đập lúa chở từ Dubai về.
Selaima, em gái của Ulakai Fakaosilea, cũng phải chịu án tù vì vai trò của cô trong vụ vận chuyển ma túy tại bãi biển Ninety Mile. Ảnh: NZMEVới tội danh này, vào năm 2023, hắn bị tuyên án chung thân với thời hạn tù tối thiểu là 10 năm. Đây mới chỉ là lần thứ tư án chung thân được áp dụng cho tội danh liên quan đến ma túy tại New Zealand.
Mới đây, vụ án của Fakaosilea lại tiếp tục ra tòa khi hắn nộp đơn xin giảm án tù vô thời hạn.
Hắn tranh tụng trước Tòa Phúc thẩm rằng mức án chung thân là "quá khắc nghiệt" và lẽ ra phải áp dụng mức án có thời hạn cụ thể, đặc biệt là khi xét đến việc hắn đã nhận tội và các yếu tố hoàn cảnh cá nhân.
Các yếu tố cá nhân được đề cập bao gồm tuổi thơ bất hạnh và con đường đưa đẩy hắn vào đời sống băng đảng.
Để xem xét các tình tiết này, Tòa Phúc thẩm đã phải đánh giá toàn bộ hành trình của hắn: từ một đứa trẻ bán hoa dạo, trở thành tội phạm bị trục xuất theo diện 501, trùm buôn ma túy của Comancheros, cho đến một trong những tội phạm chịu án phạt nặng nhất cả nước.
Hai anh em ruột cũng đang bóc lịch
Fakaosilea là con thứ hai trong gia đình có 8 anh chị em, là họ hàng với gia đình huyền thoại bóng rổ/rugby quá cố Jonah Lomu.
Hai trong số các anh chị em của hắn – em trai Seiana và em gái Selaima Fakaosilea – cũng đang ở trong tù. Selaima cũng trực tiếp tham gia vào vụ án tại bãi biển Ninety Mile.
Tòa Phúc thẩm tỏ ra hoài nghi trước nhận định trong báo cáo tâm lý xã hội cho rằng Fakaosilea tìm đến băng đảng để tìm kiếm tình thân và "một nơi để thuộc về".
Tòa nhận thấy hắn xuất thân từ một gia đình tương đối quan tâm: cứ hai tuần lại có ít nhất một thành viên bay qua biển Tasman vào tù thăm hắn, và hắn vẫn thường xuyên nói chuyện điện thoại với gia đình.
Người lập báo cáo ghi nhận Fakaosilea vẫn tiếp tục nắm giữ vị trí cấp cao trong băng Comancheros và được đánh giá là đối tượng nguy cơ cao gây nguy hại, ngay cả trong môi trường tù giam.
Một cán bộ quản chế lập báo cáo tiền tuyên án nhận xét rằng Fakaosilea chấp hành quy định tốt trong tù, giúp hắn được hạ mức độ giám sát an ninh.
Tuy nhiên, chính trong thời gian được hưởng chế độ an ninh lỏng lẻo hơn – đầu tiên tại Trại giam Spring Hill ở Waikato và sau đó là Trại giam Rimutaka ở Upper Hutt – Fakaosilea đã chỉ đạo phi vụ nhập khẩu ma túy từ Dubai.
Cán bộ quản chế nhấn mạnh điều này cho thấy việc hắn chấp hành quy định và biểu hiện muốn cải tạo "không phải là chỉ báo đáng tin cậy" về nguy cơ tái phạm nghiêm trọng hay sự sẵn sàng thay đổi của hắn.
Thẩm phán Tòa Phúc thẩm khẳng định: "Có thể nói chắc chắn rằng ông Fakaosilea, dù luôn miệng phân trần, không hề có bất kỳ ý định cải tạo hay rời bỏ cuộc sống băng đảng."
Hội đồng xét xử Phúc thẩm (gồm các Thẩm phán Susan Thomas, Matthew Palmer và Graham Lang) cho biết thời hạn tối thiểu để xem xét ân xá cho án chung thân tội ma túy là 10 năm. Thời hạn tù tối thiểu cho một bản án có thời hạn từ 30 năm trở lên cũng khoảng 10 năm.
"Điểm khác biệt cốt lõi là bản án chung thân không bao giờ hết hạn, và về mặt lý thuyết, phạm nhân có thể bị giam giữ cả đời," các thẩm phán phân tích. "Nếu được thả tự do, phạm nhân vẫn phải chịu các điều kiện quản chế và có thể bị bắt giam trở lại bất kỳ lúc nào trong suốt phần đời còn lại."
Các thẩm phán phúc thẩm kết luận rằng thẩm phán sơ thẩm đã đúng khi xác định các nguyên tắc tuyên án về răn đe, lên án và bảo vệ cộng đồng đòi hỏi "không gì khác ngoài một án chung thân" đối với trường hợp của Fakaosilea, bất chấp việc hắn đã nhận tội.
"Rất khó để phản bác về mức độ giám sát mà ông Fakaosilea cần phải chịu, xét theo tính chất và độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội," HĐXX nhấn mạnh. "Trước vụ việc tại bãi biển Ninety Mile năm 2016, vụ vận chuyển ma túy đá lớn nhất từng biết đến tại New Zealand chỉ là 96kg. Còn ông Fakaosilea đã đóng vai trò cầm đầu hoặc mắt xích tin cậy trong việc tuồn tới 700kg ma túy đá vào đất nước."
Chiếc thuyền bị bỏ lại trên bãi biển Ninety Mile đã dẫn đến việc phát hiện lượng ma túy đá kỷ lục. Ảnh: Được cung cấpCác thẩm phán lưu ý thêm rằng Fakaosilea đã thực hiện phi vụ nhập khẩu ma túy từ Dubai năm 2023 ngay cả khi đang chịu "chế độ giám sát cực kỳ nghiêm ngặt" trong tù.
"Một bản án chung thân đồng nghĩa với việc ông Fakaosilea sẽ phải chịu một hình thức giám sát nào đó trong suốt phần đời còn lại. Xem xét độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, đây là mức án hoàn toàn tương xứng."
Đơn kháng án xin giảm án chung thân của Fakaosilea chính thức bị bác bỏ.
Theo nzherald.co.nz – Lani Hoang