Kể từ khi kế hoạch triển khai giấy phép lái xe điện tử được công bố, một số người tỏ ra lo ngại về mức độ Chính phủ và các doanh nghiệp có thể tiếp cận dữ liệu cá nhân của họ. Nhưng liệu người dân New Zealand có thực sự cần phải lo lắng?
Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, người lái xe sẽ có thể sử dụng giấy phép lái xe trên điện thoại vào cuối năm nay.
Chính phủ hiện đang xem xét các ý kiến đóng góp của công chúng về chương trình này, trong khi công nghệ liên quan đang được thử nghiệm ở nước ngoài.
1News đã trao đổi với Christopher Goh, một chuyên gia tư vấn về danh tính số đang làm việc tại Australia, người từng hợp tác với Bộ Nội vụ New Zealand trong dự án này. Ông cũng tham gia quá trình triển khai công nghệ tại Queensland.
Ông cho biết công nghệ này đang cho kết quả tốt trong quá trình thử nghiệm và có thể trở thành một trong những hệ thống “dẫn đầu” khi chính thức được triển khai.
Điều gì ngăn Chính phủ theo dõi dữ liệu của tôi?
Goh giải thích rằng có nhiều yếu tố ngăn các cơ quan như Chính phủ và các doanh nghiệp theo dõi những người sử dụng giấy phép lái xe điện tử. Yếu tố đầu tiên chính là pháp luật.
Giấy phép lái xe điện tử phải đáp ứng các yêu cầu của Đạo luật Quyền riêng tư, trong khi ứng dụng NZ Verify, một trong những nơi lưu trữ giấy phép điện tử, phải tuân thủ các tiêu chuẩn của Khung Tin cậy Dịch vụ Danh tính Số, trong đó không cho phép theo dõi người sở hữu thông tin xác thực.
“Ngay cả khi công nghệ có khả năng làm điều đó, việc thực hiện vẫn sẽ vi phạm pháp luật và các quy định hiện hành.”
Việc sử dụng giấy phép lái xe điện tử sẽ hoàn toàn tự nguyện, đồng nghĩa người dân vẫn có thể tiếp tục sử dụng thẻ giấy phép lái xe như bình thường.
Bản thân công nghệ cũng được thiết kế để ngăn chặn việc theo dõi.
Goh giải thích rằng hệ thống sử dụng cơ chế được gọi là “truy xuất từ thiết bị”, trong đó thông tin được lưu ngay trên điện thoại và được mã hóa, tương tự như cách thẻ tín dụng được lưu trữ trên thiết bị.
Cách thức này khác với phương pháp lưu trữ nhiều loại dữ liệu khác. Nhiều ứng dụng và dịch vụ hiện nay lấy thông tin từ một máy chủ trung tâm rồi truyền dữ liệu đó đến thiết bị.
Trong hệ thống này, dữ liệu sẽ được lưu trực tiếp trong một vùng “bộ nhớ được bảo vệ” trên một thiết bị cụ thể, thay vì nằm trên máy chủ tập trung. Điều này về cơ bản có nghĩa dữ liệu sẽ được khóa bên trong điện thoại của bạn và quá trình sử dụng danh tính số có thể diễn ra hoàn toàn ngoại tuyến.
“Không có quá trình trao đổi dữ liệu qua lại giữa ví điện tử khi bạn tương tác trực tiếp với bên xác minh hoặc đơn vị cần xác thực thông tin,” Goh cho biết.
Các bên cần xác minh thông tin, chẳng hạn như cảnh sát, nhân viên quầy bar và nhà bán lẻ, chỉ có thể truy cập những dữ liệu thực sự cần thiết và không thể xem lịch sử sử dụng thông tin đó.
“Vì vậy, không có khả năng theo dõi từ ví điện tử, và dữ liệu cũng được lưu trữ theo cách mà ngay cả chính ứng dụng ví cũng không thể thu thập thông tin từ đó.”
“Nếu bạn cố gắng phản chiếu nội dung lên một màn hình khác, màn hình đó sẽ chỉ hiển thị trống. Nếu hệ thống được triển khai đúng cách, bạn cũng không thể chụp lại màn hình vì điện thoại sẽ ngăn thao tác chụp ảnh màn hình.”
Giấy phép điện tử cũng sẽ sử dụng công nghệ sinh trắc học và cơ chế liên kết với thiết bị nhằm ngăn chặn việc sao chép trái phép.
Liệu hệ thống có an toàn trước hacker?
Khi công nghệ ngày càng phát triển, vấn đề an ninh mạng cũng ngày càng trở thành mối quan tâm lớn đối với nhiều người dân New Zealand.
Goh mô tả công nghệ mã hóa được sử dụng trong hệ thống là đạt “tiêu chuẩn quân sự”, đồng thời cho biết công nghệ này đã được NATO, Ủy ban châu Âu và Bộ An ninh Nội địa Mỹ công nhận.
“Xét ở một số khía cạnh, công nghệ mã hóa này thậm chí còn mạnh hơn hệ thống bảo mật trên thẻ tín dụng của bạn,” ông nói.
“Họ sẽ không áp dụng công nghệ này nếu nó chưa trải qua hàng loạt quy trình kiểm tra bảo mật, đặc biệt là các bài kiểm tra liên quan đến tiêu chuẩn kỹ thuật. Vì vậy, mức độ bảo mật của hệ thống là khá cao.”
Do dữ liệu được lưu trên một thiết bị cụ thể, những người muốn xâm nhập sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
“Một người sẽ phải bỏ ra rất nhiều công sức để bẻ khóa một chiếc điện thoại, và ngay cả khi bẻ khóa được một thiết bị và lấy được dữ liệu trong đó, điều đó cũng không có nghĩa họ có thể tiếp cận dữ liệu trên những thiết bị khác.”
“Điều này giúp giảm thiểu phạm vi mà chúng tôi gọi là bề mặt tấn công dành cho các đối tượng xấu.”
Xây dựng niềm tin là yếu tố then chốt
Goh cho rằng thách thức lớn nhất sẽ là xây dựng niềm tin của công chúng đối với hệ thống.
“Rõ ràng có những lo ngại về Chính phủ và những gì họ có thể làm với dữ liệu,” ông nói.
“Đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và nhiều công nghệ khác đang phát triển, mọi người lo rằng họ sẽ để lại dấu vết kỹ thuật số và điều đó có thể gây ra vấn đề.”
Ông giải thích rằng giáo dục và cung cấp thông tin là cách tốt nhất để giúp người dân hiểu rõ cách thức hoạt động của công nghệ mới.
“Trước đây, chúng tôi đã trực tiếp tiếp cận những cộng đồng có nhiều băn khoăn và giúp chính họ trở thành những người ủng hộ công nghệ này.”
“Tại Queensland, chúng tôi từng tổ chức một cuộc thi trong đó trẻ em làm video để chia sẻ những gì các em hiểu về hệ thống, và người chiến thắng thậm chí còn hướng dẫn bà của mình cách sử dụng ứng dụng.”
Việc thay đổi thói quen sử dụng giấy tờ cũng là điều người dân New Zealand sẽ cần thời gian để làm quen.
“Tôi nghĩ phần khó nhất của toàn bộ quá trình này là mọi người vốn đã quen với việc mang theo giấy tờ vật lý và đưa chúng ra để kiểm tra. Còn với hệ thống mới, chúng ta thực sự phải thực hiện quá trình xác minh điện tử. Cần có thời gian để hướng dẫn mọi người cách sử dụng và bảo đảm cơ sở hạ tầng xác minh hoạt động đúng cách.”
“Vì vậy, đây cũng là vấn đề liên quan đến đào tạo. Người dùng cần được hướng dẫn để hiểu cách hệ thống hoạt động, đồng thời cần biết những biện pháp thực hành tốt khi sử dụng xác thực sinh trắc học và bảo đảm điện thoại của mình được bảo vệ an toàn.”
Theo 1news.co.nz - Hani Dang