Báo cáo mới nhất từ Bộ Phát triển Xã hội New Zealand (MSD) cho biết, người hưởng trợ cấp xã hội chỉ còn lại trung bình 251 NZD/tuần để trang trải cuộc sống sau khi trừ chi phí nhà ở.
Hình ảnh minh họa. Nguồn: RNZ / MARIKA KHABAZIMột cố vấn tài chính cá nhân chia sẻ rằng các khách hàng của bà đang phải vật lộn từng ngày, và liên tục có người tìm đến sự hỗ trợ rút tiền từ quỹ hưu trí KiwiSaver theo diện khó khăn tài chính để trang trải các nhu cầu cơ bản.
Thu nhập thực tế tiếp tục sụt giảm
Báo cáo tổng thu nhập của MSD chỉ ra rằng thu nhập trung bình (đã điều chỉnh theo lạm phát) tính đến tháng 4 năm ngoái tiếp tục xu hướng giảm, từ mức 262 NZD vào năm 2024 và 263 NZD vào năm 2023.
Con số trung bình này dao động từ 216 NZD đối với người độc thân cho đến 824 NZD đối với các gia đình đông người.
Xét về tổng thể, thu nhập sau chi phí nhà ở vào năm 2025 cao hơn giá trị thực tế so với cuối năm 2019, tuy nhiên đã rơi vào trạng thái "đi ngang" kể từ năm 2022.
Văn phòng Cơ quan Việc làm và Thu nhập. Ảnh: RNZ / Rebekah Parsons-KingTheo báo cáo, tiền thuê nhà hoặc tiền trả góp ngân hàng đã ngốn trung bình tới 48% tổng thu nhập của người hưởng trợ cấp. Trước khi trừ chi phí nhà ở, thu nhập trung bình của họ là 486 NZD/tuần – giảm so với mức 492 NZD của năm trước đó. Để so sánh, một lao động toàn thời gian nhận lương tối thiểu và đóng KiwiSaver ở mức tối thiểu có thu nhập thực nhận sau thuế là 750,96 NZD/tuần trong cùng kỳ.
Rút quỹ hưu trí và dùng dịch vụ "Mua trước trả sau" để duy trì cuộc sống
Bà Christine Tawhara, cố vấn ngân sách tại Trung tâm Whānau Porirua, cho biết bà chưa bao giờ thấy một bảng cân đối thu chi nào của người hưởng trợ cấp mà có dư. Khi được câu hỏi làm thế nào khách hàng của bà có thể xoay xở, bà Tawhara khẳng định: "Họ không thể. Áp lực vô cùng lớn và mức độ căng thẳng của họ đang ở mức rất cao."
Mỗi ngày đều có khách hàng nhờ bà hỗ trợ làm thủ tục rút tiền KiwiSaver trước hạn vì lý do hoàn cảnh khó khăn. "Khoản tiền đó giúp họ trang trải nợ nần, tiền thuê nhà, hóa đơn điện và mua một xe hàng thực phẩm. Nhưng đó chỉ là giải pháp tạm thời, chẳng khác nào một miếng băng cá nhân. Thậm chí có người quay lại gặp tôi 2–3 lần một năm chỉ để xin rút tiếp," bà Tawhara nói.
Ngoài ra, nhiều người phải dùng đến các dịch vụ "mua trước, trả sau" như Afterpay để chia nhỏ chi phí cho những mặt hàng thiết yếu như xăng xe.
Dù đã cắt giảm mọi khoản chi có thể, trung tâm cũng đành lực bất tòng tâm trong nhiều trường hợp. "Chúng tôi có chương trình phát hộp thực phẩm vào thứ Ba. Nhưng nếu họ hết đồ ăn vào thứ Năm mà trong túi không còn một xu — vì tiền trợ cấp thường về vào thứ Ba hoặc thứ Tư — thì chúng tôi cũng đành chịu. Đầu óc tôi lúc nào cũng quay cuồng với câu hỏi: Làm sao để giúp họ đây?"
Bà Tawhara cũng cho rằng việc chỉ gia tăng tiền trợ cấp sẽ không giải quyết được gốc rễ vấn đề khi mà chi phí sinh hoạt liên tục leo thang.
Chính phủ hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống
Bộ trưởng Phát triển Xã hội Louise Upston khẳng định Chính phủ đang tập trung phát triển kinh tế nhằm gia tăng việc làm và cải thiện thu nhập.
"Có việc làm trả lương là cơ hội tốt nhất để người dân đạt được sự thịnh vượng về cả xã hội lẫn kinh tế. Chúng tôi thừa nhận thị trường lao động đang đầy thách thức, và hệ thống phúc lợi sẵn sàng hỗ trợ những ai chưa tìm được việc," bà Upston phát biểu.
Bà Upston cho biết Chính phủ đang đạt được những tiến triển tốt dù đối mặt với nhiều khó khăn từ bối cảnh toàn cầu và môi trường tài khóa thách thức do chi tiêu công ở mức cao trước đó. Ngoài ra, những thay đổi trong chính sách hỗ trợ nhà ở sắp tới của Chính phủ được kỳ vọng sẽ thu hẹp khoảng cách chi phí giữa nhà ở tư nhân và nhà ở xã hội, dù đợt tái cấu trúc này có thể giúp một số gia đình nhận thêm hỗ trợ nhưng cũng khiến một số khác chịu thiệt thòi hơn.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang