Hiệp hội Cư dân Làng Hưu trí (RVRA) vừa lên tiếng chỉ trích gay gắt hướng tiếp cận của Chính phủ về thời hạn hoàn trả tiền cho cư dân, gọi đây là một quyết định gây thất vọng sâu sắc.
Một số cư dân hoặc gia đình đã phải chờ đợi tới 3,5 năm mới nhận lại được tiền hoàn trả. (Ảnh: RNZ / REECE BAKER)Theo các tài liệu bị rò rỉ vào sáng thứ Sáu, chính đảng Quốc gia dự kiến áp đặt thời hạn 9 tháng để các đơn vị vận hành làng hưu trí hoàn trả tiền cho cư dân hoặc gia đình họ nếu đảng này tái đắc cử. Đơn vị vận hành sẽ phải hoàn trả 10% trong vòng 4 tuần — thay thế cho kế hoạch trước đó của chính phủ về việc tính lãi suất nhằm thúc đẩy tiến độ hoàn tiền nhanh hơn.
Đáng chú ý, chính sách mới sẽ không áp dụng hồi truy cho các cư dân hiện tại, đồng nghĩa với việc khoảng 56.000 người sẽ bị loại trừ khỏi quy định này.
Bà Di Sinclair, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng bộ phận Khiếu nại của RVRA, chia sẻ trên chương trình Midday Report của RNZ rằng khía cạnh này thực sự là một "thảm họa".
"Chúng tôi vô cùng thất vọng," bà nói. "Chính sách này hoàn toàn không đạt yêu cầu. Tôi muốn biết có bao nhiêu cư dân được Bộ trưởng tham vấn cảm thấy hài lòng khi bị bỏ lại phía sau. Chúng tôi đã đấu tranh suốt 8 năm qua, và cùng với khung thời gian hoàn tiền, đây là vấn đề lớn nhất. Không hề có lý do gì để bào chữa."
Bà Sinclair cho biết thêm, khoản trả trước 10% không tạo ra động lực để các đơn vị vận hành hoàn trả toàn bộ số tiền đúng hạn. Đồng thời, thời điểm chi trả cũng quá trễ để hỗ trợ các gia đình trong lúc tang gia bối rối khi người thân qua đời.
"Số tiền đó sẽ mất thêm một tháng mới đến tay cư dân, trong khi họ cần nó ngay từ đầu để chi trả chi phí dọn dẹp căn hộ hay lo hậu sự cho người thân."
Hiện tại, nhiều cư dân hoặc gia đình đã phải chờ đợi tới 3,5 năm mới nhận lại được tiền hoàn trả.
Trả lời Midday Report, Thứ trưởng Bộ Nhà ở Tama Potaka khẳng định khung thời gian 3 tháng do RVRA ủng hộ — vốn cũng nằm trong chiến dịch cử động của Công đảng — sẽ tạo ra gánh nặng chi phí không thể chấp nhận được cho cư dân. Nguyên nhân là các đơn vị vận hành sẽ phải duy trì quỹ dự trữ lớn hoặc vay mượn để chi trả bắc cầu.
"Điều đó có thể làm tăng tới 180.000 NZD vào giá đầu tư ban đầu cho một căn biệt thự, hoặc thêm tới 250 NZD mỗi tuần cho phí dịch vụ," ông Potaka giải thích. "Yêu cầu thanh khoản quá cao sẽ khiến hàng loạt làng hưu trí phải đóng cửa, bao gồm cả các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, đồng thời buộc phải cắt giảm các tiện ích như sân bóng lăn hay hồ bơi."
Thứ trưởng Bộ Nhà ở Tama Potaka khẳng định khung thời gian ngắn hơn sẽ tạo ra áp lực bất hợp lý lên các đơn vị vận hành làng hưu trí. (Ảnh: RNZ / Baz Macdonald)Tuy nhiên, bà Sinclair phản bác rằng tuyên bố của Bộ trưởng Potaka hoàn toàn thiếu căn cứ thực tế.
"Bộ trưởng đang sử dụng những từ ngữ đáng sợ nhất có thể — như phá sản — mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào. Hãy để các chuyên gia độc lập kiểm chứng, vì các mô hình dự báo chưa bao giờ được công khai. Nếu việc trả lại tiền cho cư dân khiến doanh nghiệp phá sản, thì đó là vấn đề từ mô hình kinh doanh của họ, không phải lỗi của cư dân."
Trước câu hỏi về việc tiến trình bị kéo dài quá lâu, ông Potaka cho rằng chính phủ muốn đảm bảo chính sách đạt được sự cân bằng và công bằng nhất.
"Chúng tôi muốn làm đúng, đảm bảo sự công bằng và hài hòa. Đôi khi phải mất nhiều năm mới hoàn thiện được một chính sách. Như Đạo luật Đất đai Māori đã mất tới 15 năm mới chính thức có hiệu lực. Vì vậy, chúng tôi rất thận trọng, bởi chăm sóc những người cao tuổi đáng kính là ưu tiên hàng đầu."
Dù vậy, bà Sinclair nhấn mạnh tiến trình này đã bắt đầu từ thời chính phủ tiền nhiệm của Công đảng và sau gần 3 năm, chính phủ liên minh lại đưa mọi thứ "trở về vạch xuất phát".
"Theo kế hoạch, dự luật phải được trình Quốc hội vào tháng 7, nhưng đã không diễn ra. Tháng 8 cũng không, và chắc chắn sẽ bị trì hoãn sang tận năm sau. Họ lại tiếp tục đá quả bóng trách nhiệm về phía trước, và chúng tôi thực sự bức xúc về điều đó."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang