Bằng đại học, nhà riêng hay công việc toàn thời gian giờ đây không còn là sự đảm bảo giúp người dân tránh khỏi những khó khăn về tài chính — theo nghiên cứu mới nhất từ Đại học Otago (New Zealand).
Khảo sát về Lối sống Người tiêu dùng của Đại học Otago ghi nhận 27% số người tham gia khảo sát được xếp vào nhóm "chật vật về tài chính". (Nguồn ảnh: d3sign)Đại học Otago vừa công bố Báo cáo Phong cách sống Người tiêu dùng New Zealand — công trình nghiên cứu được cập nhật 5 năm một lần.
Báo cáo chỉ ra rằng, 27% số người tham gia khảo sát trong năm nay rơi vào nhóm "chật vật về tài chính". Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong toàn bộ khảo sát và tăng mạnh so với mức 16.5% ghi nhận vào năm 2020.
Đáng chú ý, độ tuổi trung bình của nhóm này là 43, thu nhập dao động từ 51,000 đến 75,000 NZD/năm. Đa số đều có trình độ đại học, đang trả góp ngân hàng mua nhà và làm việc toàn thời gian.
"Điều này phản ánh rằng các yếu tố kinh tế và cá nhân vốn được xem là nền tảng vững chắc trước đây giờ không còn đủ sức bảo vệ cá nhân khỏi khủng hoảng tài chính," báo cáo nhấn mạnh.
Những người trong nhóm này ghi nhận mức độ hài lòng rất thấp về mức sống, sức khỏe, thành tựu cá nhân cũng như sự an toàn trong tương lai. Họ ít cảm thấy cuộc sống có mục đích, các mối quan hệ thiếu gắn kết và giảm mức độ hào hứng với cuộc sống thường nhật. Họ cũng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình trạng bất bình đẳng và sự gia tăng khoảng cách giàu nghèo.
Khủng hoảng chi phí sinh hoạt lan rộng
Phó Giáo sư Leah Watkins cho biết áp lực tài chính hiện đang đe dọa một bộ phận rộng lớn hơn trong xã hội New Zealand:
"Tỷ lệ người chật vật về tài chính đã gia tăng rõ rệt... Khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang tác động đến nhiều tầng lớp. Về mặt thu nhập, nhóm này thuộc tầng lớp trung lưu, nhiều người có bằng đại học và vay mua nhà. Họ không phải là hình mẫu điển hình mà chúng ta thường nghĩ tới khi nói về khó khăn tài chính."
Phó Giáo sư Leah Watkins thuộc Khoa Marketing, Trường Kinh doanh Otago. (Nguồn ảnh: Graham Warman)Bà Watkins chia sẻ thêm rằng khi được hỏi về triển vọng tương lai, phần lớn người dân tỏ ra khá quan ngại.
"Tỷ lệ lớn người tham gia cho rằng bão giá sẽ còn kéo dài. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý và định hướng sống. Tỷ lệ người nghĩ đến việc rời khỏi New Zealand để tìm kiếm cơ hội tốt hơn đã tăng vọt so với năm 2020. Mất an toàn tài chính không chỉ thay đổi thói quen tiêu dùng mà đang đảo lộn cả góc nhìn lẫn lối sống của họ."
Các phân khúc tiêu dùng khác trong xã hội
Bên cạnh nhóm chật vật, nghiên cứu phân loại thị trường tiêu dùng New Zealand thành các nhóm chính:
• 11% - Nhóm theo chủ nghĩa vật chất đầy tham vọng: Khát khao vươn lên và khẳng định vị thế cá nhân.
• 13% - Nhóm theo chủ nghĩa truyền thống hài lòng: Lớn tuổi hơn, chỉ số hạnh phúc cao, lạc quan, giữ vững giá trị truyền thống và có cái nhìn tích cực về đất nước.
• 16% - Nhóm thực dụng có đạo đức: Sống theo nguyên tắc giá trị, tài chính ổn định nên ưu tiên lối sống bền vững và trách nhiệm xã hội.
• 10% - Nhóm thụ động xã hội: Thiếu định hướng và ít kết nối với xã hội.
Thay đổi thói quen tiêu dùng và áp lực công nghệ
Khảo sát toàn bộ người tham gia cho thấy:
• 40% gặp khó khăn khi mua các mặt hàng thiết yếu.
• 52% phải cắt giảm chi tiêu khác để trang trải nhu cầu cơ bản.
• 48% trì hoãn hoặc hủy bỏ kế hoạch mua sắm do tình hình kinh tế bấp bấp bồng.
• 48% cho rằng cần phải ra nước ngoài lập nghiệp để phát triển (tăng mạnh so với 29% năm 2020).
Phó Giáo sư Watkins nhấn mạnh xu hướng tiêu dùng tiết kiệm đang gắn liền với tính bền vững: "Người dân chú trọng hơn vào độ bền và khả năng tái sử dụng của sản phẩm."
Về không gian số, nguồn tin đáng tin cậy nhất vẫn là lời khuyên trực tiếp từ bạn bè và người thân, thay vì các KOLs hay văn hóa người nổi tiếng.
Sự bùng nổ của các sàn thương mại điện tử giá rẻ như Temu, Amazon và eBay đã thúc đẩy tính minh bạch về giá, cho phép so sánh sản phẩm dễ dàng. Sự can thiệp của trí tuệ nhân tạo (AI) trong cá nhân hóa trải nghiệm, định giá linh hoạt và logistics cũng đang tăng tốc. Tuy nhiên, làn sóng hoài nghi và thiếu niềm tin vào công nghệ mới từ phía người tiêu dùng cũng đang có dấu hiệu gia tăng.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang