Dù tang sự là nỗi đau không ai mong muốn, việc chuẩn bị tài chính và tìm hiểu các phương án tự tổ chức (DIY) có thể giúp các gia đình tiết kiệm một khoản chi phí đáng kể mà vẫn giữ trọn sự trang nghiêm và lòng kính trọng đối với người đã khuất.
Fergus Wheeler - Nhà sáng lập tổ chức Death Without Debt. Ảnh ghép: Callum Lloyd. (Nguồn: 1News)Thấu hiểu thực trạng nhiều gia đình lâm vào cảnh nợ nần chồng chất sau khi lo hậu sự cho người thân, ông Fergus Wheeler đã thành lập tổ chức Death Without Debt (Đời tàn không nợ nần). Mục tiêu của tổ chức là hướng dẫn cộng đồng tự tay chuẩn bị lễ tang, từ đó tối ưu hóa chi phí nhưng vẫn giữ nguyên sự tôn nghiêm cần thiết.
Chi phí hậu sự: Gánh nặng đè nặng lên vai người ở lại
Theo số liệu từ Hội đồng Dịch vụ Tài chính New Zealand, chi phí trung bình cho một đám táng lên tới 13.000 NZD. Trong khi đó, có đến 40% người dân không thể xoay xở nổi 5.000 NZD khi gặp sự cố khẩn cấp nếu không vay mượn.
Tổ chức phi lợi nhuận của ông Wheeler thường xuyên mở các buổi hội thảo hướng dẫn người dân tự tổ chức lễ tang, đồng thời kiến nghị thay đổi các quy định pháp lý và chính sách trong ngành dịch vụ hậu sự.
Chia sẻ về động lực thành lập tổ chức, ông Wheeler cho biết mọi chuyện bắt đầu từ sau cái chết của mẹ ông vào năm 2019: "Khi đó, tôi chạm trán với hầu hết mọi rào cản từ các cơ quan chức năng lẫn dịch vụ thương mại — những trở ngại ngăn cản người dân tự tay lo liệu tang sự cho người thân."
Chi phí cho quan tài, hỏa táng và lễ cầu nguyện có thể lên tới 25.000 NZD. (Nguồn: istock.com)Khảo sát gần đây của Hiệp hội Tang lễ New Zealand tại các nhà tang cho thấy: một lễ tang mức độ "trung bình" với khoảng 50 khách mời có giá khoảng 11.700 NZD (hỏa táng) hoặc 14.300 NZD (an táng). Tuy nhiên, ông Wheeler nhấn mạnh con số thực tế có thể cao hơn rất nhiều. Mới đây, lễ tang của một người bạn ông đã ngốn tới 25.000 NZD chỉ riêng cho quan tài, dịch vụ hỏa táng và lễ cầu nguyện.
Đáng lo ngại hơn, nhiều gia đình phải tìm đến tín dụng đen hoặc thẻ tín dụng để gánh vác chi phí. Ông Wheeler chia sẻ: "Tôi biết có trường hợp phải mất tới 10 năm làm việc cả ngày cuối tuần chỉ để trả nợ chi phí tang lễ cho người chồng quá cố. Đó là một lễ tang xa hoa do giáo hội đề xuất, nhưng đến khi hóa đơn gửi về, chẳng còn ai ở lại để gánh vác cùng gia đình."
Tại New Zealand, tâm lý "tiền nào của nấy" hay "chi càng nhiều tiền mới là tôn trọng người đã khuất" vẫn còn nặng nề. "Mọi người thường nghĩ một đám táng tiết kiệm là một đám táng 'rẻ tiền' hay làm qua loa. Nhưng chúng tôi chứng minh rằng bạn hoàn toàn có thể tổ chức một lễ tang đầy trang trọng, thể hiện trọn vẹn sự kính trọng mà không tốn kém quá nhiều tiền bạc," ông Wheeler khẳng định.
8 bí quyết tự tổ chức tang lễ (DIY) tối ưu chi phí từ chuyên gia
1. Tự làm thủ tục đăng ký khai tử
Dù giấy chứng tử và giấy chứng nhận hỏa táng bắt buộc phải do bác sĩ hoặc y sĩ xác nhận, việc đăng ký khai tử với Cơ quan Đăng ký Khai sinh, Khai tử và Kết hôn (BDM) hoàn toàn có thể do người thân tự thực hiện thông qua mẫu đơn trên trang web của Bộ Nội vụ.
Bạn hoàn toàn có thể tự làm thủ tục đăng ký khai tử tại Cơ quan Đăng ký Khai sinh, Khai tử và Kết hôn. (Nguồn: istock.com)2. Tự chăm sóc và vệ sinh thi hài
Ông Wheeler cho rằng việc ướp xác bằng hóa chất là không bắt buộc, tốn kém và xâm lấn thi thể. Trừ trường hợp cần giữ thi hài trong thời gian quá dài, việc sử dụng đá lạnh để làm mát tập trung ở vùng bụng và sau neck có thể bảo quản thi thể ổn định từ 3 đến 5 ngày.
3. Tự cắm hoa tươi tự nhiên
Thay vì đặt các lẵng hoa đắt đỏ từ cửa hàng, bạn có thể tự hái hoa dại hoặc hoa trong vườn nhà. Những bông hoa tự tay chuẩn bị không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn mang lại cảm giác ấm áp, gần gũi cho không gian buổi lễ.
4. Tự đóng quan tài
Nếu có kỹ năng mộc cơ bản, người thân có thể mua gỗ tại các cửa hàng vật liệu và tự đóng quan tài theo đúng kích thước chuẩn mà các nhà hỏa táng yêu cầu.
5. Dùng xe gia đình làm xe đưa tang
Không nhất thiết phải thuê xe tang chuyên dụng đắt đỏ. Bạn hoàn toàn có thể dùng xe bán tải hoặc xe van của gia đình để di chuyển thi hài, miễn là đảm bảo sự tôn nghiêm và vệ sinh sạch sẽ trong quá trình vận chuyển.
6. Lựa chọn địa điểm tổ chức linh hoạt
Không bắt buộc phải thuê nhà táng đắt đỏ. Bạn có thể tổ chức lễ cầu nguyện tại nhà riêng, giáo đường, câu lạc bộ địa phương hoặc các không gian cộng đồng phù hợp (cần xin phép chính quyền nếu dùng không gian công cộng).
7. Chuẩn bị sẵn một khoản tiền dự phòng
Khi một người qua đời, tài khoản ngân hàng của họ sẽ bị phong tỏa ngay lập tức cho đến khi hoàn tất thủ tục thừa kế (có thể kéo dài nhiều tuần). Do đó, cần chuẩn bị sẵn một khoản tiền mặt khoảng 1.500 NZD giao cho người đáng tin cậy để chi trả các chi phí hỏa táng và quan tài ban đầu.
8. Cởi mở trò chuyện về sự ra đi
Thảo luận trước với người thân về tâm nguyện hậu sự (hỏa táng hay an táng, danh sách khách mời, mật khẩu điện thoại, cách thức liên lạc...) giúp gia đình chủ động về tài chính và tránh rối loạn khi sự việc xảy ra.
Những cuộc trò chuyện cởi mở về sự ra đi có thể giúp giảm bớt rất nhiều nỗi đau — và cả tiền bạc. (Nguồn: istock.com)"Cái chết không phải là một thất bại. Hãy dũng cảm đối mặt và trò chuyện về nó," ông Wheeler kết luận. Một gia đình áp dụng các mẹo trên đã tổ chức trọn vẹn lễ tang cho người mẹ quá cố với tổng chi phí chỉ 1.800 NZD — không chỉ tiết kiệm tài chính mà còn giúp các thành viên gắn kết với nhau hơn trong giờ phút chia ly.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang