Cả đảng Lao động và đảng Quốc gia đều ghi nhận sự gia tăng ủng hộ trong cuộc thăm dò ý kiến 1News Verian cuối cùng trước ngày bầu cử. Trong khi đó, hai đối tác liên minh là ACT và NZ First lại suy giảm, mở ra cơ hội cho đảng Opportunity nắm giữ "chìa khóa" quyết định việc thành lập chính phủ tiếp theo.
(Nguồn: 1News)Chỉ còn 4 ngày nữa là đến ngày bỏ phiếu chính thức, hiện vẫn chưa có đảng nào tạo được khoảng cách biệt lập. Cuộc đua đang tiến dần đến kịch bản rượt đuổi tỉ số nghẹt thở giữa phe cánh tả và phe cánh hữu.
Đảng Lao động của ông Chris Hipkins đã tăng 2 điểm so với tuần trước, đạt mức 29%. Trong khi đó, đảng Quốc gia của ông Christopher Luxon tăng 1 điểm, lên mức 30%. Đảng Xanh đạt 16%, tăng nhẹ 1 điểm.
Ở chiều ngược lại, các đảng đối tác trong liên minh cầm quyền là ACT và NZ First đều giảm 2 điểm, lần lượt xuống còn 10% và 8%. Kết quả này khiến khối cánh hữu dự kiến chỉ giành được 58 ghế nếu kết quả cuộc bầu cử vào thứ Bảy tới lặp lại số liệu hôm nay.
(Nguồn: 1News)Mức giảm tín nhiệm diễn ra sau những tranh cãi nội bộ trong phe liên minh, khi cả ACT và NZ First đều ủng hộ chiến thuật "chia phiếu" — điều mà đảng Quốc gia kịch liệt phản đối. Sự sụt giảm của hai đảng nhỏ cho thấy chiến dịch này dường như chưa mang lại hiệu ứng như đảng Quốc gia lo ngại.
Ở bên kia chiến tuyến, khối cánh tả — gồm đảng Lao động, đảng Xanh và đảng Te Pāti Māori — dự kiến sẽ nắm giữ từ 56 đến 60 ghế Quốc hội (tùy thuộc vào cách tính số ghế của người Māori). Con số này vẫn chưa đủ đa số tối thiểu để tự đứng ra thành lập chính phủ.
Cục diện này biến đảng Opportunity trở thành lực lượng duy nhất còn lại trên bàn đàm phán.
Với tỷ lệ ủng hộ ổn định ở mức 6%, đảng Cơ hội dự kiến sở hữu 7 ghế Quốc hội. Cả hai khối cánh tả và cánh hữu đều sẽ cần đến sự hỗ trợ của đảng này nếu muốn cán mốc đa số.
Hiện số cử tri chưa quyết định đã giảm 2 điểm, xuống còn 9%. Hơn 1 triệu cử tri New Zealand đã hoàn thành việc bỏ phiếu sớm trước thời điểm quyết định 4 ngày.
(Nguồn: 1News)Sự đảo chiều của các phép tính liên minh
Dựa trên số liệu mới nhất, khối cánh hữu đã rớt từ 61 ghế (theo thăm dò tuần trước) xuống còn 58 ghế.
Tuần trước, liên minh cầm quyền vẫn có thể tự mình cai trị nếu đảng Te Pāti Māori chỉ giành được 1 ghế, duy trì Quốc hội ở quy mô 121 ghế (nơi chỉ cần 61 ghế là đạt đa số). Tuy nhiên, kịch bản đó hiện không còn khả thi khi phe cánh hữu đang thiếu ít nhất 3 ghế.
(Nguồn: 1News)Nếu đảng Te Pāti Māori giữ được 4 ghế và nghị sĩ Mariameno Kapa-Kingi của vùng Te Tai Tokerau bảo toàn vị trí, tổng số ghế tại Quốc hội sẽ tăng lên 125. Khi đó, ngưỡng đa số để cầm quyền là 63 ghế, đồng nghĩa với việc liên minh cánh hữu sẽ thiếu hụt tới 5 ghế.
Ngược lại, tình thế đang tiến triển tích cực hơn cho phe cánh tả:
• Trong Quốc hội 125 ghế: Đảng Lao động, đảng Xanh, Te Pāti Māori và bà Kapa-Kingi nắm tổng cộng 60 ghế. Nếu cộng thêm 7 ghế của đảng Opportunity, tổng số ghế của khối tả sẽ đạt 67 — dư 4 ghế so với mức cần thiết.
• Trong kịch bản Quốc hội 121 ghế (Te Pāti Māori chỉ còn 1 ghế): Khối cánh tả có 56 ghế, kết hợp với 7 ghế của Opportunity sẽ đạt 63 ghế — dư 2 ghế so với mốc 61 đa số.
Lãnh đạo các đảng nói gì trước ngày bỏ phiếu?
Thủ tướng Christopher Luxon (Đảng Quốc gia): Nhà lãnh đạo đại diện phe cánh hữu khẳng định "cuộc thăm dò duy nhất có giá trị là kết quả ngày thứ Bảy". Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức cho đến nửa đêm thứ Sáu để người dân New Zealand hiểu rằng kế hoạch đang phát huy hiệu quả. Hãy kiên trì với lộ trình này, đừng bỏ dở giữa chừng."
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)Ông Chris Hipkins (Đảng Lao động): Lãnh đạo đảng Lao động tuyên bố đảng của ông đang tạo ra "động lực thực sự" trong những tuần cuối của chiến dịch. "Tôi cảm thấy ngày càng lạc quan, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm. Đây sẽ là một cuộc bầu cử vô cùng gay kịch," ông chia sẻ. Khi được hỏi về khả năng hợp tác với đảng Te Pāti Māori, ông Hipkins cho biết hai bên "chưa thực sự trao đổi nhiều".
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)Bà Qiulae Wong (Đảng Opportunity): Nắm giữ "lá bài quyết định" trong tay, bà Wong cho rằng sự ủng hộ gia tăng sẽ mang lại cho đảng "nhiều thế năng hơn trên bàn đàm phán để mang lại sự ổn định cho nhiệm kỳ tiếp theo". Bà cho biết thêm: "Chúng tôi từng tuyên bố sẽ đối thoại với đảng có nhiều ghế nhất trước tiên. Điều này có thể phải đợi kết quả từ các phiếu bầu đặc biệt. Chúng ta hãy cùng chờ xem kết quả vào đêm thứ Bảy."
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)Các lãnh đạo khác:
• David Seymour (Đảng ACT): Cho rằng cuộc bầu cử sẽ "rất khốc liệt" và kêu gọi cử tri dồn bầu chọn theo đảng cho ACT để thúc đẩy liên minh tiến xa hơn.
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)• Winston Peters (Đảng NZ First): Thẳng thừng bác bỏ kết quả thăm dò, gọi các con số của 1News là "rác rưởi" và "nghiên cứu nhảm nhí".
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)• Chlöe Swarbrick (Đảng Xanh): Khẳng định đảng Xanh đã sẵn sàng cho kịch bản sở hữu khoảng 20 nghị sĩ, đại diện cho tầng lớp người lao động New Zealand.
Trước đó vào hôm nay, lãnh đạo các đảng phái chính trị đã đồng loạt lên tiếng phản ứng về kết quả thăm dò mới nhất do 1News Verian thực hiện. (Nguồn: 1News)Cuộc đua Thủ tướng được ưa thích nhất thu hẹp khoảng cách
Dù ông Christopher Luxon vẫn dẫn đầu chỉ số Thủ tướng được ưa thích nhất nhưng đã giảm 1 điểm xuống còn 23%. Ông Chris Hipkins tăng 1 điểm lên 19%, thu hẹp khoảng cách xuống còn 4% (so với 6% tuần trước).
(Nguồn: 1News)Ở các vị trí tiếp theo, bà Chlöe Swarbrick (Đảng Xanh) tăng lên 8%, ông Winston Peters (NZ First) giảm còn 6% và ông David Seymour (ACT) đạt 5%.
Mặt khác, chỉ số niềm tin kinh tế tiếp tục đà tăng trưởng tích cực. Gần một nửa cử tri (49%) kỳ vọng nền kinh tế sẽ cải thiện trong 12 tháng tới — mức cao nhất kể từ năm 2020. Tỷ lệ bi quan giữ nguyên ở mức 22%.
"Yếu tố bí ẩn" từ đảng Quốc gia
Một kịch bản bất ngờ chưa được tính tới trong các con số trên là khả năng đảng Quốc gia giành được nhiều ghế khu vực hơn tỷ lệ bầu chọn theo đảng.
Trong cuộc thăm dò này, tỷ lệ bầu chọn theo đảng chỉ mang lại cho đảng Quốc gia 36 ghế. Tuy nhiên, nếu họ chiến thắng ở nhiều khu vực hơn con số này (3 năm trước họ từng thắng 44 khu vực), họ sẽ giữ nguyên các ghế vượt ngưỡng đó (gọi là ghế dôi dư - overhang). Quốc hội sẽ phải mở rộng quy mô tương ứng để nới rộng số ghế cho họ, qua đó tạo ra biến số mới cho cục diện chung cuộc.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang