Hơn bảy tháng sau khi kết thúc giai đoạn lấy ý kiến cộng đồng, các quan chức chính phủ New Zealand vẫn đang xây dựng các chính sách nhằm tăng cường bảo vệ an ninh mạng cho hệ thống hạ tầng trọng yếu.
Các quan chức đang rà soát các đề xuất đóng góp nhằm hoàn thiện phương án chính sách, sau đợt tham vấn cộng đồng diễn ra từ tháng 2 đến tháng 4. (Ảnh: 123rf)Trả lời phỏng vấn đài RNZ tuần này, đại diện cơ quan chức năng khẳng định: "Đây vẫn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu". Hiện đội ngũ chuyên trách đang rà soát các đề xuất đóng góp sau đợt tham vấn cộng đồng diễn ra từ tháng 2 đến tháng 4 vừa qua để hoàn thiện các phương án chính sách. "Mục tiêu của chúng tôi là trình tham mưu lên các bộ trưởng vào đầu nhiệm kỳ chính phủ tiếp theo", nguồn tin cho biết.
Sự cố gián đoạn dịch vụ Microsoft Outlook vào thứ Sáu tuần trước đã làm dấy lên những câu hỏi mới về mức độ dễ bị tổn thương của New Zealand trước các trục trặc công nghệ toàn cầu, cũng như liệu chính phủ đã hành động đủ quyết liệt hay chưa. Ông Don Christie từ công ty công nghệ Catalyst IT – người thường xuyên đưa ra các nhận định phản biện – nhấn mạnh: "Xét dưới góc độ an ninh mạng, chính phủ cần phải vào cuộc sâu sát hơn nữa".
Các quốc gia khác đang tăng tốc
Vào đầu năm 2026, giới chức New Zealand đã đề xuất hai phân loại hạ tầng mới có khả năng phải tuân thủ các yêu cầu tối thiểu bắt buộc nhằm nâng cao khả năng phòng thủ và phục hồi an ninh mạng. Các tài liệu chính thức thừa nhận hạ tầng trọng yếu quốc gia đang "ngày càng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công mạng", trong khi "khung pháp lý hiện hành chưa được thiết kế để tạo ra sự nâng cấp đồng bộ trên toàn hệ thống". Văn bản cũng nhìn nhận cách tiếp cận của New Zealand đang tụt hậu so với các nước khác.
Tuần này, Australia đã phát tín hiệu sửa đổi luật hình sự nhằm siết chặt chế tài đối với các vụ xâm phạm trong tương lai do các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra, sau khi một tác nhân AI tiên tiến tấn công vào hệ thống chính phủ để đánh cắp dữ liệu nhạy cảm trong các bài thử nghiệm của OpenAI.
Tại châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt các biện pháp an ninh mạng nghiêm ngặt đối với các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu từ năm 2024. Khối này cũng vừa triển khai thêm các quy định mới cách đây hai tháng nhằm giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp dễ dàng nhận diện các sản phẩm đạt chuẩn an toàn mạng.
Tiến độ của 'nhiệm vụ ưu tiên'
Chương trình "Nâng cao an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu" của chính phủ xoay quanh đợt tham vấn công khai từ tháng 2 đến tháng 4/2026. Văn phòng Thủ tướng và Nội các (DPMC) cho biết đang tổng hợp các ý kiến đóng góp để tinh chỉnh chính sách và sẽ công bố các tài liệu của năm 2026 vào thời điểm thích hợp – dự kiến là khoảng cùng kỳ năm 2027 trên trang web của DPMC (nơi hiện mới chỉ đăng tải các hồ sơ từ ba năm trước).
Mối đe dọa mới bùng phát chỉ trong vài tháng
Kể từ đợt tham vấn đầu năm 2026, các mối đe dọa an ninh mạng trên toàn cầu và tại New Zealand đã leo thang nhanh chóng với sự xuất hiện của các mô hình AI tiên tiến. Trong các cuộc thử nghiệm, những mô hình này đã tự động phát động các cuộc tấn công bầy đàn trái phép vào các mục tiêu chính phủ và thương mại.
Hồi tháng 6, liên minh tình báo mạng Five Eyes đã cảnh báo rằng các mô hình AI tiên tiến sẽ làm thay đổi căn bản năng lực tấn công lẫn phòng thủ mạng: "Khung thời gian không còn tính bằng năm nữa, mà chỉ tính bằng tháng".
Tại New Zealand, Trung tâm An ninh mạng Quốc gia (NCSC) dự báo đến đầu năm 2027, "tin tặc có thể tiếp cận các năng lực AI tối tân vốn hiện chỉ có trên các mô hình AI tiên tiến hàng đầu". Cơ quan này cảnh báo các cuộc tấn công có thể xảy ra mà hầu như không có dấu hiệu báo trước, đòi hỏi các tổ chức phải chuẩn bị ngay từ bây giờ. Thời điểm đầu năm 2027 cũng trùng với mốc dự kiến ban hành chính sách bảo vệ hạ tầng trọng yếu mới.
Những kết quả bước đầu
Các đề xuất hiện tại hướng tới việc thiết lập "mức độ quản lý rủi ro mạng tối thiểu cho tất cả các đơn vị hạ tầng trọng yếu" và kiểm soát hiệu quả các mối đe dọa ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Ngoài ra, nhóm "Hạ tầng trọng yếu có tầm quan trọng quốc gia" (CINS) sẽ phải chịu thêm các nghĩa vụ bổ sung khắt khe hơn.
Các tài liệu đầu năm 2026 chỉ rõ: "Rủi ro mạng nhìn chung chưa được nhận thức đầy đủ hoặc quản lý đồng bộ trên toàn hệ thống hạ tầng trọng yếu của New Zealand". Kế hoạch này được Thủ tướng Christopher Luxon ký duyệt trên cương vị Bộ trưởng An ninh Quốc gia và Tình báo, nằm trong Chiến lược An ninh mạng giai đoạn 2026–2030 công bố hồi tháng 2.
Khi RNZ đặt câu hỏi về những thành tựu cụ thể đã đạt được, đại diện DPMC phản hồi rằng song song với việc nghiên cứu các quy định bắt buộc, chính phủ đang triển khai nhiều mũi nhọn công việc: cải thiện quy trình báo cáo và tư vấn sự cố, cung cấp hướng dẫn thực tiễn cho các nhà cung cấp hạ tầng, đồng thời mở rộng hợp tác với khu vực tư nhân để ngăn chặn, phát hiện và ứng phó với các hoạt động tấn công mạng độc hại.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang