Kỳ bầu cử ngày thứ Bảy vừa qua ghi nhận những dấu ấn lịch sử đáng chú ý của các ứng cử viên gốc Á, dù bức tranh kết quả chung có phần ảm đạm đối với một số chính khách.
Ông Mahesh Muralidhar (đảng Quốc gia) và bà Qiulae Wong (lãnh đạo đảng Opportunity) ăn mừng chiến thắng trong kỳ bầu cử hôm thứ Bảy. (Ảnh: RNZ / Blessen Tom; Phil Walter / Getty Images)Bà Qiulae Wong, lãnh đạo đảng Opportunity, đã trở thành chính khách gốc Á đầu tiên lãnh đạo một đảng chính trị trong Quốc hội sau khi đảng tân binh này vượt qua ngưỡng tối thiểu 5%. Với 6% tỷ lệ phiếu bầu cho đảng, Opportunity dự kiến sẽ giành được 7 ghế tại Quốc hội dựa trên kết quả sơ bộ.
Ở một diễn biến khác, ông Mahesh Muralidhar của đảng Quốc gia chuẩn bị trở thành nghị sĩ người Ấn Độ đầu tiên của đảng này giành chiến thắng tại một đơn vị bầu cử địa phương. Ông đã đánh bại ứng viên Max Harris của đảng Lao động với khoảng cách hơn 5.300 phiếu.
Cộng đồng người Ấn Độ tại New Zealand có lý do để hài lòng khi chiến thắng của ông Muralidhar tại một trong những địa bàn truyền thống an toàn nhất của đảng đã làm tăng gấp đôi đại diện của họ trong Quốc hội. Ông cùng với bà Parmjeet Parmar (đảng ACT), tân binh Rakesh Naidoo và nghị sĩ đương nhiệm Priyanca Radhakrishnan (đảng Lao động) tham gia Quốc hội dưới dạng nghị sĩ danh sách.
Trái ngược với niềm vui đó, nhiều nghị sĩ gốc Á đương nhiệm của đảng Quốc gia đã thất bại dựa trên kết quả sơ bộ. Trong đó, cựu Bộ trưởng Melissa Lee, nghị sĩ khu vực Mt Roskill Carlos Cheung và nghị sĩ danh sách Nancy Lu đã không thể giữ được ghế của mình. Kết quả này khiến ông Lawrence Xu-Nan của đảng Xanh trở thành nghị sĩ gốc Trung Quốc duy nhất tái ứng cử thành công.
Tổng cộng, có 11 nghị sĩ gốc Á nhiều khả năng đã giành được ghế trong Quốc hội dựa trên kết quả sơ bộ — tương đương với số lượng đại diện của cộng đồng này trong nhiệm kỳ trước. Mặc dù vậy, danh sách ứng cử viên của các đảng trước bầu cử từng kỳ vọng con số này sẽ gia tăng.
Diễn biến tại các đơn vị bầu cử trọng điểm
Bà Wong dù không giành chiến thắng tại đơn vị bầu cử Mt Albert — đạt gần 4.000 phiếu và kém người chiến thắng Helen White của đảng Lao động khoảng 10.000 phiếu — nhưng với tư cách là lãnh đạo đảng Opportunity, bà rất trông chờ vào việc đưa đảng của mình gia nhập Quốc hội.
Bà Qiulae Wong của đảng Opportunity trở thành nhà lãnh đạo gốc Á đầu tiên của một đảng chính trị trong Quốc hội. (Ảnh: Phil Walter / Getty Images)"Các bạn đã bỏ phiếu cho sự đoàn kết thay vì chia rẽ. Các bạn đã bỏ phiếu để thay đổi nền chính trị New Zealand mãi mãi," bà Wong phát biểu trước các cử tri ủng hộ trong đêm bầu cử.
Với việc đảng Opportunity dự kiến giành 6% phiếu bầu đảng, đây là lần đầu tiên một đảng nằm ngoài Quốc hội, không có cựu nghị sĩ nào làm ứng cử viên và không thắng ở bất kỳ đơn vị bầu cử nào, có thể đặt chân vào nghị viện.
Tại Tāmaki (Đông Auckland), ông Muralidhar giành chiến thắng với 15.330 phiếu, vượt qua ứng viên Max Harris của đảng Lao động (9.974 phiếu). Ông đã đạt lượng phiếu bầu gần gấp đôi so với ứng cử viên James Christmas của đảng ACT. Tự nhận mình là một người Kiwi gốc Ấn tự hào, ông Muralidhar khẳng định sẽ đảm bảo tiếng nói của cộng đồng Ấn Độ được lắng nghe tại Quốc hội.
Ông Mahesh Muralidhar chuẩn bị trở thành nghị sĩ người Ấn Độ đầu tiên của đảng Quốc gia giành chiến thắng tại một đơn vị bầu cử địa phương. (Ảnh: RNZ / Blessen Tom)Tại Mt Albert, bà Melissa Lee đã thất bại trong nỗ lực giành lại địa bàn truyền thống của đảng Lao động từ tay bà Helen White, nhận được 9.389 phiếu và kém đối thủ hơn 4.700 phiếu. Bà Lee chia sẻ sự thất vọng sâu sắc khi đã gắn bó và phục vụ New Zealand trong 18 năm qua.
Tại Mt Roskill, ông Carlos Cheung thất bại suýt soát trước Michael Wood của đảng Lao động với khoảng cách chỉ 262 phiếu. Đây là một cuộc rượt đuổi nghẹt thở khi hai ứng cử viên giằng co từng phiếu bầu suốt đêm kiểm phiếu. Kết quả chính thức vẫn phụ thuộc vào lượng phiếu bầu đặc biệt, dự kiến công bố vào ngày 27/11.
Ông Carlos Cheung (đảng Quốc gia) chụp ảnh cùng gia đình tại văn phòng đại bản doanh trong đêm bầu cử. (Ảnh: RNZ / Yiting Lin)Trong khi đó, bà Nancy Lu (xếp thứ 15 trong danh sách đại biểu của đảng Quốc gia) không thể quay lại Quốc hội do đảng Quốc gia chỉ đạt 29% tổng số phiếu bầu cho đảng và không giành được ghế danh sách nào. Bà Lu bày tỏ sự tiếc nuối khi khoảng thời gian 3 năm là quá ngắn và lo ngại về sự sụt giảm đại diện của người Trung Quốc trong nghị viện.
Cựu nghị sĩ danh sách Nancy Lu (đảng Quốc gia) chụp ảnh kỷ niệm cùng những người ủng hộ tại Auckland trong đêm bầu cử. (Ảnh: RNZ / Liu Chen)Tiếng nói đa dạng của các cộng đồng sắc tộc
Tại Takanini, bà Rima Nakhle (đảng Quốc gia) đã bảo vệ thành công ghế của mình trước ông Kharag Singh (đảng Lao động) với khoảng cách gần 1.500 phiếu. Trong khi đó, tại Waitākere, bà Vanushi Walters (đảng Lao động) có chiến thắng dễ dàng hơn trước bà Agnes Loheni (đảng Quốc gia) với khoảng cách hơn 2.600 phiếu.
Ông Kharag Singh (đảng Lao động) giao lưu cùng các cử tri ủng hộ tại Auckland trong đêm bầu cử. (Ảnh: Blessen Tom / RNZ)
Bà Priyanca Radhakrishnan (đảng Lao động) trong đêm bầu cử. (Ảnh: Blessen Tom / RNZ)Một số gương mặt quen thuộc khác cũng sẽ trở lại Quốc hội thông qua danh sách đại biểu đảng:
• Bà Ayesha Verrall (đảng Lao động) xếp thứ 6 trong danh sách đại biểu của đảng dù về sau đối thủ tại Wellington North.
• Bà Priyanca Radhakrishnan (đảng Lao động) trở lại làm nghị sĩ danh sách sau khi thua tại Maungakiekie.
• Ông Lawrence Xu-Nan (đảng Xanh, xếp thứ 8) cam kết tiếp tục đấu tranh chống lại nạn phân biệt chủng tộc và đại diện cho cộng đồng nhập cư.
• Bà Lan Pham (đảng Xanh, xếp thứ 6) tiếp tục ưu tiên các vấn đề môi trường và thúc đẩy gia tăng đại diện gốc Á.
• Ông Francisco Hernandez (đảng Xanh, xếp thứ 10) và bà Parmjeet Parmar (đảng ACT, xếp thứ 10) cũng giành được ghế qua danh sách đảng.
Ông Lawrence Xu-Nan trở lại Quốc hội dưới dạng nghị sĩ danh sách. (Ảnh: RNZ / Cole Eastham-Farrelly)Trường hợp ngược lại, cựu nghị sĩ Naisi Chen (đảng Lao động) thất bại tại Auckland Central, và bà Bernadette Soares (đảng New Zealand First) cũng không đủ điều kiện vào Quốc hội do xếp vị trí thấp trong danh sách đảng.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang