Công viên giải trí Splash Planet ở Hastings đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi ước tính cần tới 34,7 triệu NZD trong 15 năm tới để duy trì cơ sở vật chất.
Tác giả: Linda Hall, phóng viên phụ trách chính quyền địa phương
Việc Hội đồng Hastings hỏi ý kiến người dân về tương lai của công viên gợi nhớ đến một quyết định cách đây gần ba thập kỷ.
Năm 1998, khi công viên giải trí Fantasyland gặp khó khăn, nơi đây được cải tạo thành công viên nước Splash Planet với hy vọng thu hút du khách trở lại.
Giờ đây, 28 năm sau, Hastings lại đứng trước một câu hỏi lớn. Khu đất này sẽ được sử dụng ra sao trong những năm tới?
Thị trưởng Wendy Schollum cho biết khoản tiền 34,7 triệu NZD chủ yếu dành cho việc duy tu các hạng mục hiện có, còn việc bổ sung các trò chơi mới không phải là mục đích chính.
“Nếu giữ Splash Planet gần như hiện nay, khoản đóng góp cho công viên trong mỗi hóa đơn thuế bất động sản ở Hastings có thể tăng từ mức bình quân khoảng 50 NZD mỗi năm hiện nay lên mức bình quân ước tính 125 NZD mỗi năm trong 15 năm tới”, bà nói.
“Vậy chúng ta nên tiếp tục đầu tư để duy trì Splash Planet như hiện nay, hay lên kế hoạch cho một hướng đi khác?”
Đó là câu hỏi Hội đồng Hastings đặt ra cho những người nộp thuế bất động sản trong cuộc khảo sát về kế hoạch dài hạn của địa phương.
Những năm gần đây, Splash Planet gặp khó khăn vì các mùa hè mưa nhiều và lượng khách biến động.
Trong mùa hoạt động 2024/2025, Hội đồng cho Splash Planet đóng cửa sớm hơn kế hoạch 14 ngày sau một mùa hè lạnh và mưa nhiều. Ngày 5 tháng 1, hai dãy núi Ruahine và Kaweka thậm chí còn có tuyết rơi, một hiện tượng hiếm gặp vào thời điểm này.
Tính đến cuối tháng 1 năm 2025, công viên đón ít hơn 15.000 lượt khách so với mùa trước, với mức giảm thực tế vượt con số này. Doanh thu giảm 558.000 NZD.
Hội đồng cho biết nhờ điều hành hiệu quả, công viên đã tiết kiệm được 232.000 NZD chi phí, qua đó giảm khoản lỗ xuống còn 326.000 NZD.
Tình hình khả quan hơn trong mùa 2025/2026. Tính đến giữa tháng 1, công viên đã đón 53.000 lượt khách, tăng 5.000 lượt so với cùng kỳ mùa trước.
Dù thời gian hoạt động ít hơn 13 ngày do ban đầu công viên chỉ mở cửa vào cuối tuần, doanh thu vẫn tăng khoảng 150.000 NZD, chưa bao gồm thuế hàng hóa và dịch vụ (GST).
Bà Schollum cho biết Hội đồng hiểu người dân yêu mến Splash Planet đến mức nào.
Công viên đón khoảng 81.000 lượt khách trong năm tài chính vừa qua. Theo một phân tích độc lập, trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 3 năm 2025, du khách từ nơi khác đến tham quan công viên đã chi khoảng 11,4 triệu NZD tại vùng Hawke’s Bay.
Tuy nhiên, để duy trì những lợi ích đó, người dân địa phương cũng phải góp tiền. Doanh thu bán vé và các nguồn thu khác chưa đủ trang trải chi phí vận hành, nên những người nộp thuế bất động sản ở Hastings phải đóng góp khoảng 1,6 triệu NZD mỗi năm.
Ông Lawrence Yule là thị trưởng Hastings vào thời điểm Splash Planet khai trương và cũng là người đầu tiên thử máng trượt nước của công viên. Theo ông, Hội đồng đang đối mặt với một thách thức quen thuộc, bởi ngay khi ông mới tham gia Hội đồng, Fantasyland cũng từng gặp khó khăn.
“Giờ đây, sau mấy chục năm, chúng ta lại nhìn nhận lại tương lai của công viên. Tôi nghĩ đó là việc nên làm”, ông Yule nói.
Theo ông, chỉ riêng tiền bán vé thì không bao giờ đủ để duy trì những công trình như thế này.
“Nếu người dân địa phương không góp tiền thông qua thuế thì chúng ta cũng chẳng có được công viên này.”
“Mất đi công viên này thì thật đáng tiếc”
Ông Yule cho rằng Splash Planet khó có thể tự trang trải chi phí bằng hoạt động kinh doanh, nhưng “nếu mất hẳn công viên thì thật đáng tiếc”.
Nghệ sĩ Martin Poppelwell ở Hawke’s Bay, cháu trai của ông Harry Poppelwell, người sáng lập Fantasyland, cho rằng đã đến lúc xem xét liệu nơi này còn đáp ứng nhu cầu của cộng đồng như trước hay không.
Ông cảm thấy toàn bộ công viên dường như đã có phần cũ kỹ.
“Splash Planet còn mang lại nhiều giá trị cho thành phố không? Theo tôi, có lẽ giá trị mà công viên mang lại không còn lớn như trước.
“Đời sống văn hóa của chúng ta ngày nay đã khác so với hồi Fantasyland mới ra đời vào cuối những năm 1960, và cũng khác cả thời điểm nơi này được chuyển thành Splash Planet vào cuối những năm 1990.
“Dù sau này nơi đây được sử dụng ra sao, đó cũng là dịp để cho thấy chúng ta đang bắt đầu thích nghi thế nào với những đổi thay của môi trường sống và thế giới xung quanh.”
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng bất kỳ phương án nào cũng cần có sự ủng hộ của cộng đồng.
“Nếu người dân không ủng hộ thì phương án đó sẽ khó thành công.”
Bà Schollum cho biết công viên đã thử mở cửa vào cuối tuần trong mùa đông và tổ chức các sự kiện ngoài mùa cao điểm như Illuminate và Spooky Planet, qua đó thu hút thêm du khách.
“Đó là tín hiệu đáng mừng, nhưng chúng ta vẫn cần thay thế những hạng mục đã xuống cấp của công viên nước.”
Hội đồng cũng đã xem xét phương án cho thuê hoặc bán lại hoạt động kinh doanh của Splash Planet trong khi vẫn giữ quyền sở hữu khu đất. Đến nay, Hội đồng vẫn chưa nhận được đề xuất kinh doanh nào phù hợp.
Hội đồng đang hỏi ý kiến người dân về hai phương án. Phương án thứ nhất là giữ Splash Planet gần như hiện nay, tiếp tục dùng nguồn thu từ du khách và tiền đóng góp của người nộp thuế địa phương để duy trì hoạt động. Phương án thứ hai là giữ các trò chơi hiện có chừng nào chúng còn an toàn. Khi một trò chơi không còn bảo đảm an toàn, Hội đồng sẽ ngừng khai thác và không lắp đặt trò mới thay thế, qua đó từng bước chuyển nơi đây thành một công viên cộng đồng đơn giản hơn.
Người dân có thể gửi ý kiến đến hết Chủ nhật, ngày 29 tháng 11, tại myvoicemychoice.co.nz.
Phiếu góp ý bản giấy có tại các thư viện ở Hastings, Havelock North và Flaxmere, cũng như tại Trung tâm Dịch vụ Khách hàng trên đường Lyndon ở Hastings.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang