Khi sự chú ý của người tiêu dùng chuyển dần sang mùa mua sắm cuối năm, các nhà bán lẻ đang kỳ vọng sức nóng của Black Friday sẽ giúp bù đắp cho giai đoạn chi tiêu ảm đạm vừa qua. Tuy nhiên, đâu mới thực sự là một món hời? Các phân tích trước đây từ tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Consumer NZ chỉ ra rằng, không phải cứ tháng 11 xuất hiện những tấm biển quảng cáo rầm rộ là giá sản phẩm sẽ giảm thật.
Dù ngày Black Friday chính thức (thứ Sáu ngay sau Lễ Tạ ơn tại Mỹ) rơi vào ngày 27/11 năm nay, cơn sốt giảm giá đã bắt đầu từ sớm. Nhiều cửa hàng đã tung ra các chương trình khuyến mãi, kéo giãn khái niệm "ngày thứ Sáu" đến mức tối đa.
Năm ngoái, tổ chức Consumer phát hiện từ "giảm giá" đã bị lạm dụng, đặc biệt tại các chuỗi bán lẻ lớn, nơi "giá cả thực tế không hề thay đổi nhiều".
Bà Gemma Rasmussen, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và Vận động của Consumer, chia sẻ trên chương trình Morning Report: "Với trường hợp của Harvey Norman và phần nào là Noel Leeming, chúng tôi nhận thấy họ có khả năng đang gây hiểu lầm cho khách hàng. Giá bán không biến động nhiều nhưng người mua lại có cảm giác tuần nào cũng có ưu đãi lớn hay cơ hội đặc biệt. Chúng tôi cho rằng điều này có phần lén lút và không minh bạch."
Trong khi đó, các nhà bán lẻ khác như Briscoes và Farmers lại áp dụng chiến lược tăng - giảm giá theo "nhịp điệu", tạo ra hiệu ứng tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) đầy hỗn loạn. Cụ thể, nếu Briscoes và Farmers giảm giá một món hàng trong một hoặc hai tuần rồi đưa về giá cũ trong khoảng thời gian tương tự, thì Harvey Norman lại treo biển giảm giá liên tục tới 10 tuần trong tổng số 12 tuần được theo dõi – thậm chí ngay cả khi sản phẩm đã hết hàng.
Bà Abby Damen từ Consumer từng nhận định trong mùa Black Friday năm ngoái rằng đôi khi các cửa hàng còn nâng giá lên nhưng lại thay đổi biển báo để tạo cảm giác giá vừa giảm xuống. "Đây thực chất chỉ là một màn tung hỏa mù," bà nói.
Vậy người tiêu dùng cần làm gì để không rơi vào "ảo giác giảm giá" và nhận biết đâu là mức giá hời thực sự? Dưới đây là 5 lời khuyên từ Consumer để bạn tỉnh táo mua sắm mùa Black Friday.
1. Tìm hiểu kỹ lịch sử giá
Hãy kiểm tra lịch sử biến động giá của sản phẩm thông qua các công cụ so sánh như PriceMe hoặc PriceSpy. Chẳng hạn, nếu đang nhắm đến chiếc điện thoại Samsung Galaxy A57, bạn cần biết rằng gần đây máy được bán với giá 785 NZD và từng chạm đáy 689 NZD hồi tháng 7. Hiện tại, Harvey Norman có thể niêm yết giá 1.172 NZD – có lẽ để chuẩn bị hạ giá vào dịp Black Friday – nhưng thực tế hồi tháng 6, chính nơi này chỉ bán với giá 718 NZD. Nghiên cứu của Consumer cho thấy chỉ có 3 trên 49 mặt hàng được theo dõi có mức giá rẻ nhất vào dịp Black Friday; thực tế, ngày lễ tặng quà mới là thời điểm tốt hơn cho những người mua sắm tiết kiệm.
2. Bỏ qua những lời quảng cáo hoa mỹ
Consumer cảnh báo các nhà bán lẻ thường dùng "ngôn từ giảm giá mập mờ" để ám chỉ một đợt khuyến mãi không hề tồn tại. Ví dụ, Noel Leeming rao bán chiếc điện thoại A57 kể trên với giá 1.199 NZD – một mức giá hoàn toàn không rẻ – nhưng lại gắn mác "ưu đãi đặc biệt" trên website, bất chấp dữ liệu từ PriceSpy cho thấy đây là mức giá cao nhất mà hệ thống này từng đưa ra. Tương tự, JB Hi-Fi bán mẫu máy này với giá 1.172 NZD kèm lời quảng cáo "deal cực nóng", nhưng con số này gần gấp đôi mức giá Black Friday mà PB Tech đang áp dụng cho cùng một sản phẩm."Hình thức định giá khuyến mãi liên tục nhằm tạo cảm giác khách hàng đang được mua rẻ hơn bình thường có khả năng gây hiểu lầm và vi phạm Đạo luật Thương mại Công bằng," đại diện Consumer nhấn mạnh.
3. Đừng bận tâm đến giá bán lẻ đề xuất (RRP)
Theo Consumer, các cửa hàng rất thích so sánh giá bán với "giá bán lẻ đề xuất" (RRP), nhưng điều này thực chất vô nghĩa vì nhà bán lẻ có thể tự đặt ra bất kỳ mức giá nào họ muốn. Việc so sánh giá với RRP chỉ hợp lệ và không gây hiểu lầm nếu đó là mức giá đề xuất chính hãng và sản phẩm thực sự đang được bán với mức giá đó ở những nơi khác.
4. Đặt nghi vấn với các thông báo "sắp hết hàng"
Nếu một sản phẩm không hề khan hiếm, các nhà bán lẻ không được phép tạo cảm giác cấp bách giả tạo bằng cách thông báo hàng sắp hết."Rất khó để phân biệt đâu là thông báo khan hiếm thật sự. Chúng thường gây khó chịu và khiến người mua cảm thấy bị thao túng," Consumer nhận xét. Năm 2022, một nhà bán lẻ trực tuyến thuộc tập đoàn The Warehouse Group từng bị phạt hơn 800.000 NZD vì hành vi gian dối về số lượng hàng tồn kho.
5. Kiểm tra xem ưu đãi có phải là thật không
Lời khuyên cuối cùng từ Consumer là hãy đảm bảo chương trình giảm giá đó là thật: "Nếu một doanh nghiệp liên tục bán một sản phẩm ở mức giá chiết khấu, thì đó chính là giá bán thông thường chứ không phải ưu đãi đặc biệt." Hãy kiểm tra lịch sử giá để tránh trường hợp cửa hàng cố tình tăng giá vài tuần trước đó rồi tuyên bố giảm sâu vào Black Friday."Các nhà bán lẻ nắm rất rõ luật chơi và biết cách lách qua ranh giới mong manh đó," bà Rasmussen chia sẻ với đài RNZ. "Chúng tôi hiểu người tiêu dùng đang rất nhạy cảm với các đợt giảm giá, đặc biệt khi chi phí sinh hoạt leo thang như hiện nay. Vì vậy, chúng tôi khuyến khích mọi người hãy chậm lại một nhịp, đừng bị cuốn theo đám đông, hãy cân nhắc kỹ nhu cầu thực sự và tận dụng các trang như PriceSpy hay PriceMe để đánh giá chính xác giá trị món hàng."
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang


