Các doanh nghiệp tại trung tâm thành phố (CBD) Tauranga cho biết họ đang phải chịu đựng và thất vọng khi những vấn đề về người ngủ đường "hung hãn" làm suy giảm nỗ lực tái thiết đô thị.
Một doanh nghiệp đã phải chuyển đi để thoát khỏi các rắc rối, và một nơi khác phải dọn dẹp nước tiểu mỗi ngày.
Các khiếu nại liên quan đến tình trạng vô gia cư gửi lên Hội đồng Thành phố Tauranga đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2021, và những người trực tiếp giải quyết vấn đề này cho biết tình trạng vô gia cư đang gia tăng.
Nhưng họ nói rằng các giải pháp phức tạp hơn nhiều so với việc chỉ cung cấp đủ nhà ở.
‘Họ đã chiếm lĩnh nơi này’
Tờ Bay of Plenty Times đã trò chuyện với nhiều doanh nghiệp tại CBD, và nhiều người cho biết họ đã gặp phải những cuộc chạm trán hung hãn và bị gây gián đoạn kinh doanh.
Penny Henderson, chủ sở hữu của The Pottery Studio, cho biết doanh nghiệp đã chuyển từ đường Devonport đến Đại lộ 10, một phần vì những vấn đề do người vô gia cư gây ra tại trung tâm thành phố.
"Họ có thể trở nên khá hung dữ. Chúng tôi từng thấy một người thực sự tức giận bên ngoài và bắt đầu đá đồ đạc. Cảnh sát đã đến và đưa anh ta đi."
Nhiều người thường la hét vào khoảng không vô định – "bạn nên tránh xa những người đó ra".
Henderson nói họ đã "may mắn" vì doanh nghiệp bên cạnh mở cửa cùng khung giờ và thường giúp đỡ khi có vấn đề nảy sinh.
Josh Fitzgerald, chủ sở hữu của The Barrio Brothers và Sugo, cho biết mọi người đang cố gắng biến CBD Tauranga thành một nơi hấp dẫn hơn, và tình trạng vô gia cư đang không giúp ích gì cho điều đó.
"Đồ đạc rải rác khắp không gian công cộng. Họ dựng lên cả những khu cắm trại đầy đủ."
Anh không có vấn đề gì với việc người vô gia cư ngồi xin tiền, nhưng "họ đã chiếm lĩnh nơi này".
"Chính các chủ doanh nghiệp tại CBD là những người phải chịu đựng.
"Thật nản lòng vì cảm giác như mọi người đều bất lực, không thể làm gì được."
Fitzgerald kể lại một người vô gia cư đã đột nhập vào một trong những nhà hàng của anh vào một đêm năm ngoái.
Anh nói mình không nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào cho những thiệt hại đã gây ra.
Dani Sheridan, chủ sở hữu Tranquillo Beauty Clinic, cho biết cô và nhân viên đã trải qua nhiều tương tác "khó chịu" với người vô gia cư trên phố Grey.
"Một nhân viên của tôi suýt nữa đã bị một trong những con chó của họ cắn."
Nhân viên Moenah O’Shea kể lại, vài tuần trước có một chiếc ô tô đậu cạnh xe của cô với hai người phụ nữ có vẻ như đang sống trong đó.
Cô nhận thấy một con chó lớn, vạm vỡ, giống như chó pitbull, lảng vảng quanh xe, điều đó khiến cô lo lắng.
"Tôi chậm rãi đi tiếp về phía xe mình và đột nhiên con chó sủa, gầm gừ, rồi lao thẳng về phía tôi và nhảy lên người tôi."
Khi cô quay đi, một chai rượu vang trong túi cô đã đập trúng con chó, làm nó bối rối và tạo đủ thời gian để chủ của nó nhận ra sự việc.
"Hai người phụ nữ đó chỉ biết la hét con chó thay vì đi tới và dắt con chó của họ đi chỗ khác."
Cô đã "hoảng loạn" khi thấy một con chó khác lao tới từ phía trước xe nhưng đã kịp trốn thoát vào trong xe của mình.
Trong gần bốn năm làm việc trên phố Grey, O’Shea cho biết cô nhận thấy những người vô gia cư trong khu vực đang trở nên hung hãn hơn.
Khách hàng thường nói với cô rằng họ cảm thấy không an toàn khi thấy người ta ngồi ở lối đi, tranh cãi trên đường và gây mất trật tự.
"Chúng tôi đang cố gắng xây dựng lại thị trấn, và việc có những chuyện như thế này khiến mọi người thích đi trung tâm thương mại hơn."
Sheridan nói họ đã cố gắng đồng cảm, nhưng khi khách hàng cảm thấy bị đe dọa, họ buộc phải can thiệp.
Quản lý cửa hàng Stassano Deli, Louise Pretorius, cho biết có một người đàn ông đặc biệt thường xuyên gây rắc rối cho họ.
"Anh ta ngồi hoặc nằm trên ghế băng, vứt những chiếc ly cà phê rỗng làm bẩn lối vào của chúng tôi.
"Một người phụ nữ vô gia cư khác đi bộ dọc phố Grey mỗi sáng và chửi bới bất kỳ ai cô ấy đi ngang qua. Khi đi ngang qua Stassano, cô ấy hét vào mặt chúng tôi khi chúng tôi đang dọn hàng buổi sáng."
Lisa Wilson, chủ sở hữu Satori, cho biết thường có người vô gia cư ở công viên Masonic gần đó.
"Có một chiếc bàn trong sân nhỏ của chúng tôi mà chúng tôi cố gắng không để khách ngồi ở đó."
Wilson nói cô phải ra ngoài mỗi ngày với những xô nước tẩy để đổ quanh công viên Masonic nhằm loại bỏ mùi hôi nơi mọi người đi vệ sinh.
"Nó chắc chắn ảnh hưởng đến công việc kinh doanh của tôi chỉ riêng về mặt thời gian và công sức để dọn sạch mùi hôi đó.
"Tôi thực sự cảm thông cho những người đó, vì rõ ràng họ cần sự giúp đỡ. Tôi không có ý chỉ trích... chỉ là cảm thấy rất nản lòng."
Wilson cho biết các chủ doanh nghiệp đã được khuyên liên hệ với hội đồng thành phố, và đội an ninh sẽ xử lý, điều mà cô thấy hữu ích.
Quản lý trung tâm thành phố Tauranga, Genevieve Whitson, cho biết tổ chức này đang phối hợp với hội đồng và cảnh sát để giải quyết các vấn đề liên quan đến vô gia cư.
Bà nói Đội Gắn kết An toàn Thành phố của hội đồng đã hỗ trợ các doanh nghiệp CBD về an toàn và an ninh, và đang làm việc "xuất sắc" trong việc giúp giải quyết các vấn đề vô gia cư.
"Khi trung tâm thành phố tiếp tục chuyển mình, Downtown Tauranga sẽ tiếp tục làm việc với các bên liên quan để hỗ trợ an toàn và an ninh cho các doanh nghiệp và du khách đến trung tâm thành phố."
Nhiều người 'không có khả năng' để ở nhà xã hội
Quỹ từ thiện Under the Stars cung cấp các bữa ăn miễn phí cho người vô gia cư và người thiếu thốn vào các ngày thứ Năm và thứ Bảy tại đường Cliff ở trung tâm thành phố.
Quản lý quan hệ chiến lược và tài trợ Ani Stace cho biết bà thông cảm với các doanh nghiệp.
Kể từ khi gia nhập tổ chức từ thiện vào năm 2021, bà đã chứng kiến tình trạng vô gia cư tồi tệ hơn do chi phí sinh hoạt tăng cao, với số lượng người đến ăn đã tăng hơn gấp đôi.
Bà cho biết việc được vào nhà ở xã hội là "cực kỳ khó khăn", với danh sách chờ dài dằng dặc và thêm nhiều rào cản cho những người có tiền án tiền sự.
Điều quan trọng là phải nhận ra rằng mỗi người đều có một câu chuyện. Bà đã gặp nhiều người với những chấn thương tâm lý chưa được giải quyết và "tầng tầng lớp lớp các vấn đề" cần xử lý trước khi họ có thể quản lý việc trở thành một người thuê nhà có trách nhiệm.
Hầu hết những người đang sống vạ vật tại CBD "không có đủ kỹ năng để chuyển vào nhà ở", bà Stace nói.
"Cho đến khi sự hỗ trợ đó được cung cấp, thì tuyệt đối không có cách nào để tình trạng vô gia cư được cải thiện."
Bà cho biết các tổ chức giúp đỡ người vô gia cư đang cộng tác nhiều hơn bao giờ hết, và bà khen ngợi các nhân viên hội đồng thành phố trong việc kết nối mọi người với "các dịch vụ hỗ trợ toàn diện".
Trong khi một số người vô gia cư phản hồi tốt với các cách tiếp cận tôn trọng, thì những lần khác "giải pháp duy nhất" là sự can thiệp của cảnh sát.
Hành vi hung hãn thường bắt nguồn từ việc sử dụng ma túy, nhưng nhiều người cũng cảm thấy bị cộng đồng "từ chối và phán xét", và điều này có thể góp phần vào những phản ứng đôi khi không đáng có của họ.
Bà Stace khuyến khích mọi người tránh đưa ra những phán xét dựa trên các định kiến.
Quản lý thực hành và chính sách của Community Housing Aotearoa, Amanda Kelly, cho biết sự gia tăng vô gia cư ở Tauranga phù hợp với các báo cáo về sự gia tăng vô gia cư trên toàn quốc.
"Điều đó thật đáng báo động vì vô gia cư hữu hình chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
"Những gì nằm bên dưới là vô gia cư ẩn khuất... những người sống trong tình trạng quá tải, ngủ nhờ trên ghế sofa, sống trong kho xưởng hoặc trong các chỗ ở tạm thời."
Bà Kelly cho biết tình trạng vô gia cư đang lan rộng ra ngoài các trung tâm thành phố đến các vùng ngoại ô và khu vực lân cận, với sự gia tăng của lối sống nay đây mai đó.
"Thanh niên, người già và phụ nữ cũng ngày càng bị ảnh hưởng, với một phần ba phụ nữ trải qua tình trạng vô gia cư xác định là người Māori."
Lĩnh vực này đã hoan nghênh khoản tài trợ bổ sung của chính phủ cho ưu tiên nhà ở, nhà ở chuyển tiếp và các dịch vụ tiếp cận cộng đồng vào năm ngoái.
"Cần nhiều hơn nữa, cũng như các giải pháp dài hạn.
"Chúng ta biết điều gì hiệu quả – đó là sự cộng tác, các phản hồi dựa trên nền tảng văn hóa, và nhiều nhà ở giá rẻ hơn cùng sự hỗ trợ thích hợp."
Bà Kelly nói việc giải quyết tình trạng vô gia cư đòi hỏi phải công nhận rằng đó không chỉ là về nhà ở, mà còn về sức khỏe, nghiện ngập, chấn thương và nghèo đói.
Khiếu nại gia tăng
Các khiếu nại liên quan đến vô gia cư gửi đến trung tâm dịch vụ khách hàng của Hội đồng Thành phố Tauranga đã tăng 156,73% trong giai đoạn từ 2021 đến 2025.
Số khiếu nại lên tới 706 vụ vào năm 2024/25, phần lớn liên quan đến các lo ngại về phúc lợi, ngủ đường ở không gian công cộng và hành vi thiếu văn hóa quanh các cửa hàng.
Khảo sát cư dân năm 2025 của hội đồng cho thấy 85% số người được hỏi tin rằng vô gia cư ở Tauranga là một vấn đề trong 12 tháng qua, một quan điểm đã “gia tăng đáng kể” kể từ năm 2024.
Quyền tổng quản lý dịch vụ cộng đồng và điều hành của hội đồng, Alex Miller, cho biết dữ liệu Điều tra dân số gần đây cho thấy sự gia tăng tình trạng thiếu hụt nhà ở nghiêm trọng tại Tauranga và New Zealand.
Các nguyên nhân khiến khiếu nại tăng bao gồm số lượng người vô gia cư đông hơn khiến vấn đề dễ thấy hơn ở nơi công cộng, các cá nhân có nhu cầu đặc biệt gây ra nhiều khiếu nại, và những nỗ lực gắn kết của hội đồng đã giúp "đưa ra ánh sáng" những vấn đề trước đây chưa được báo cáo.
Tổng quản lý dịch vụ tuân thủ và quy định của hội đồng, Sarah Omundsen, cho biết các mô hình vô gia cư thay đổi theo mùa.
"Những tháng lạnh hơn chứng kiến nhiều người sử dụng các khu vực có mái che, trong khi mùa hè làm tăng khả năng hiển diện ở các công viên và khu bảo tồn."
Tổng quản lý dịch vụ tuân thủ và quy định Hội đồng Thành phố Tauranga, Sarah Omundsen. (Nguồn: Local Democracy Reporting)Bà cho biết các khu lán trại tồn tại ở nhiều địa điểm khắp Tauranga, và một số cá nhân chọn tránh các chỗ ở khẩn cấp vì những trải nghiệm tiêu cực trước đó, các quy tắc nghiêm ngặt hoặc lo ngại về an toàn.
"Vô gia cư là một vấn đề xã hội phức tạp... được thúc đẩy bởi áp lực nhà ở quốc gia, các thách thức về sức khỏe tâm thần và nghiện ngập, bạo lực gia đình, và sự hạn chế của các nhà ở khẩn cấp và dài hạn phù hợp."
Ủy viên khu vực của Bộ Phát triển Xã hội (MSD) Jacob Davies cho biết MSD hỗ trợ các gia đình gặp khó khăn về nhà ở để giúp họ tìm nơi ở.
"Chúng tôi làm việc cùng với các cơ quan bao gồm Kāinga Tupu, đơn vị dẫn dắt cách tiếp cận tập thể để giải quyết tình trạng vô gia cư khắp Tauranga, cùng với Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị, cảnh sát và hội đồng Tauranga để hỗ trợ một phản hồi phối hợp đối với tình trạng khó khăn về nhà ở."
Sổ đăng ký nhà ở của bộ có 660 hồ sơ tại Tauranga trong danh sách chờ nhà ở xã hội vào tháng 9, con số này ít hơn so với vài năm trước nhưng nhiều hơn khoảng 100 hồ sơ so với năm 2020.
Quản lý ngăn ngừa khu vực của cảnh sát Western Bay of Plenty, Thanh tra Zane Smith, cho biết vô gia cư không phải là vấn đề hình sự, mà là một vấn đề xã hội phức tạp đòi hỏi cách tiếp cận đa ngành.
Cảnh sát đã gắn kết với nhiều nhóm cộng đồng khác nhau về vấn đề này.
"Chúng tôi tiếp tục giám sát hành vi tại các không gian công cộng khắp Tauranga và Western Bay of Plenty và đã triển khai các quy trình để tăng cường sự hiện diện của cảnh sát."
Ông Smith cho biết các hành động của cảnh sát và việc thực thi pháp luật sẽ được thực hiện khi phù hợp và khi có tội phạm xảy ra.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang