Trong phần đầu của loạt bài tập trung vào tuyến đường mong manh nhưng có lượng người qua lại lớn dẫn tới Cape Palliser trên Đảo Bắc, Local Democracy Reporting xem xét thực trạng hiện nay của tuyến đường này.
Tuyến đường dẫn tới một trong những biểu tượng nổi tiếng của Đảo Bắc đang đứng trước nguy cơ bị biển “nuốt chửng”, khi cộng đồng địa phương và chính quyền hội đồng đang phối hợp tìm giải pháp lâu dài.
Đường Cape Palliser đang dần bị biển lấn chiếm. Ảnh: LDR / Sue TeodoroHẻo lánh và thường xuyên hứng chịu gió mạnh, con đường nằm ở cực nam của Đảo Bắc này liên tục bị các cơn bão mùa đông tàn phá.
Bão mùa đông cuốn trôi cả làn đường
Năm ngoái, một đoạn đường gần như mất toàn bộ một làn xe ngay trước làng chài nhỏ Ngawi. Kể từ đó, đoạn này chỉ cho phép lưu thông một chiều.
Tuy nhiên, điều này không làm nản lòng du khách. Suốt quanh năm, dòng xe campervan và khách đi chơi trong ngày vẫn đều đặn di chuyển dọc theo đường Cape Palliser, hướng về khu vực thuyền bè, bãi cắm trại và xe bán đồ ăn tại Ngawi. Điểm thu hút lớn là ngọn hải đăng Cape Palliser cùng đàn hải cẩu sinh sống tại đây, nằm cách đó chỉ 15km.
Cộng đồng và hội đồng cùng tìm giải pháp lâu dài
Nông dân vịnh Palliser, ông Brian Jephson – cựu nghị viên Hội đồng quận South Wairarapa trong 12 năm – cho biết cộng đồng địa phương đang làm việc chặt chẽ với hội đồng để sớm sửa chữa tuyến đường, đồng thời bảo đảm nguồn kinh phí lâu dài.
“Hội đồng quận South Wairarapa thực sự rất tích cực trong việc này,” ông nói.
“Mùa đông năm ngoái, đoạn đường đó xuống cấp khá nghiêm trọng.”
Theo ông Jephson, các nhà thầu giao thông Fulton Hogan đang làm tốt công tác quản lý đoạn đường chỉ còn một làn xe.
“Khi nước biển tràn qua mặt đường vào ban đêm, họ sẽ đóng đường. Nếu xảy ra vào ban ngày, Fulton Hogan thường bố trí điều tiết giao thông kiểu dừng – chạy luân phiên.”
“Nhìn chung, tuyến đường hiếm khi bị đóng quá một ngày.”
Đường Cape Palliser bị biển khoét mất một làn xe trong một cơn bão mùa đông năm ngoái, tại đoạn ngay phía bắc Ngawi. Ảnh: LDR / Sue TeodoroDu lịch đông đúc, người đi làm chịu ảnh hưởng
Ông Jephson cho biết hiện nay có rất đông du khách và người dân sử dụng tuyến đường này.
“Cơ cấu dân cư ở Ngawi đang thay đổi khá nhiều. Người về hưu có thể không bị ảnh hưởng nếu đường đóng một hoặc hai ngày, nhưng những người phải đi làm trong thị trấn thì bị tác động rõ rệt.”
Tuyến đường ‘mục đích đặc biệt’ được tài trợ 100%
Hiện đường Cape Palliser được xếp vào nhóm “đường mục đích đặc biệt”, tức là đường địa phương nhưng có giá trị du lịch cao hoặc tầm quan trọng chiến lược. Các tuyến đường này thường được chính phủ tài trợ 100%, không giống nhiều tuyến đường địa phương khác phải chia sẻ chi phí với hội đồng.
“Chúng tôi may mắn khi đã được xếp vào nhóm đường mục đích đặc biệt trong nhiều năm,” ông nói.
Người phát ngôn của Cơ quan Giao thông New Zealand (NZTA) xác nhận cơ quan này có hỗ trợ kinh phí sửa chữa tuyến đường, vốn do Hội đồng quận South Wairarapa (SWDC) quản lý.
“Chúng tôi hỗ trợ tài chính cho SWDC trong việc vận hành và bảo trì, nhưng mọi công việc trên tuyến đường đều do hội đồng thực hiện, không phải NZTA/Waka Kotahi,” người phát ngôn cho biết.
“Hiện tuyến đường được phân loại là đường mục đích đặc biệt, đồng nghĩa NZTA/Waka Kotahi áp dụng tỷ lệ hỗ trợ tài chính 100% (FAR), bao gồm các hạng mục bảo trì được phê duyệt, công việc chi phí thấp – rủi ro thấp và các hoạt động ứng phó khẩn cấp.”
“Tuy nhiên, dù chi phí do NZTA/Waka Kotahi chi trả, việc thi công vẫn do hội đồng – với vai trò là cơ quan quản lý đường bộ – thực hiện.”
Phần hai của loạt bài sẽ đề cập đến kế hoạch của Hội đồng quận South Wairarapa đối với tuyến đường này, cũng như những lo ngại của cộng đồng về nguy cơ thay đổi tình trạng tài trợ trong tương lai.
Theo rnz.co.nz – Anna Nguyen