Một báo cáo mới cho thấy tình trạng ô nhiễm nitrat trong nguồn nước ngầm tại Southland đang gia tăng, làm dấy lên lời kêu gọi từ Greenpeace về việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp nitrat tại khu vực này.
Báo cáo của Hội đồng Khu vực Southland cho biết tại một số nơi, nồng độ nitrat trong nước ngầm đã vượt tiêu chuẩn nước uống của New Zealand là 11,3 mg/L. Ảnh: 123RFBáo cáo của Hội đồng Khu vực Southland cho biết khoảng 15.000 người dân địa phương có thể đang sử dụng nguồn nước uống bị ô nhiễm nitrat.
Báo cáo chỉ ra rằng việc gia tăng chăn nuôi bò sữa quy mô lớn là nguyên nhân chính khiến nồng độ nitrat tăng cao.
Theo báo cáo, nồng độ nitrat trong nước ngầm thường xuyên vượt mức 3,5 mg/L và tại một số nơi đã vượt tiêu chuẩn nước uống của New Zealand là 11,3 mg/L.
Hơn một nửa số giếng nước sinh hoạt tại Southland được ước tính có nồng độ nitrat trên 3,5 mg/L.
Bộ Y tế New Zealand cho rằng mức tối đa cho phép hiện tại (MAV) đối với nitrat là phù hợp, dù một số chuyên gia y tế công cộng cảnh báo giới hạn này có thể quá cao và tiềm ẩn nguy cơ sinh non cũng như ung thư ruột.
Greenpeace: Southland đang đối mặt khủng hoảng nước uống
Nhà vận động về nước ngọt của Greenpeace, Will Appelbe, cho rằng các phát hiện này rất đáng báo động.
“Báo cáo đã làm rõ điều mà nhiều người trong chúng ta đã biết từ lâu: ô nhiễm nitrat là một cuộc khủng hoảng thực sự tại Southland và nguyên nhân chính là ngành công nghiệp bò sữa thâm canh,” ông nói.
Ông cho rằng ít nhất cơ quan Environment Southland nên tuyên bố tình trạng khẩn cấp về nitrat, tương tự như Environment Canterbury đã làm vào năm ngoái.
“Rõ ràng Southland đang đối mặt với khủng hoảng nước uống do ô nhiễm nitrat,” ông nhấn mạnh.
Biểu đồ trích từ báo cáo Ô nhiễm Nitơ trong Nước ngầm Southland 2026. Ảnh: Được cung cấpĐàn bò sữa tăng hơn 1.600% trong ba thập kỷ
Báo cáo cho biết sự bùng nổ ngành sữa tại khu vực này diễn ra song song với sự suy giảm chất lượng nước, đồng thời nguồn nước ngầm của Southland rất dễ bị ô nhiễm.
Từ năm 1990 đến 2022, tổng đàn bò sữa tại Southland đã tăng 1.668%, từ 38.000 con lên 668.000 con.
Nghiên cứu viên tại University of Otago, Marnie Prickett, cho rằng khu vực này cần giảm quy mô đàn bò sữa, đồng thời kêu gọi mở một cuộc điều tra độc lập về các quy định sử dụng đất của hội đồng khu vực.
“Người dân Southland cần một lộ trình mạnh mẽ và dứt khoát từ Environment Southland. Không thể chỉ điều chỉnh nhỏ lẻ mà phải có giải pháp quyết liệt,” bà nói.
Hàng nghìn người có nguy cơ phơi nhiễm nitrat
Báo cáo cho biết 44% giếng nước sinh hoạt (612 giếng) và 45% hệ thống cấp nước công cộng đã đăng ký (18 hệ thống) nằm trong khu vực được phân loại có “nguy cơ cao ô nhiễm nitrat”.
Ước tính có khoảng 1.530 người sử dụng nguồn nước tư nhân và 13.632 người sử dụng nước ngầm công cộng có nguy cơ tiếp xúc với nồng độ nitrat cao trong nước uống.
Tổng cộng, 71% các điểm quan trắc nước ngầm ghi nhận xu hướng gia tăng ô nhiễm nitrat trong hai thập kỷ qua.
Các “điểm nóng” ô nhiễm bao gồm Balfour/Waimea Plains, Wendonside Terrace, Five Rivers/Castlerock, Edendale, Knapdale, Mabel Bush/Woodlands, Central Plains/Waimatuku và Otahu Flat.
Chính quyền và nông dân nói gì?
Tổng giám đốc khoa học của Environment Southland, bà Karen Wilson, cho biết báo cáo không đưa ra dữ liệu mới mà tổng hợp nhiều nguồn thông tin nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về chất lượng nước ngầm, nguồn nitrat và rủi ro sức khỏe.
Bà nói cơ sở khoa học này đã được sử dụng để xây dựng Kế hoạch Nước và Đất Southland, vốn đã được Tòa Môi trường chấp thuận, và là bước đầu nhằm giải quyết thách thức nitrat trong nước ngầm.
Trong khi đó, Chủ tịch Federated Farmers Southland, ông Jason Herrick, cho rằng việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp là phản ứng thái quá và không mang tính xây dựng.
“Nitrat không phải vấn đề mới với người dân Southland. Đây là thách thức tồn tại lâu dài và cộng đồng đã nhận thức và nỗ lực giải quyết trong nhiều năm qua,” ông nói.
Nhà khoa học trưởng về nước ngọt của Hội đồng Khu vực Southland, ông Ewen Rodway, cho biết cơ quan này đang tiếp tục theo dõi chất lượng nước ngầm, xác định các khu vực rủi ro cao và tập trung vào kế hoạch nông trại cũng như hợp tác với các nhóm lưu vực để giảm thất thoát nitơ.
Ông nói quyết định có tuyên bố tình trạng khẩn cấp nitrat hay không sẽ do các nghị viên hội đồng đưa ra.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen