Chính phủ New Zealand đang xem xét khả năng áp dụng thu phí đối với Cầu cảng Auckland hiện tại nhằm góp phần tài trợ cho dự án xây dựng tuyến vượt cảng Waitematā thứ hai – công trình hạ tầng được đánh giá lớn nhất trong lịch sử nước này.
Ảnh: Tom KitchinTheo Kế hoạch Hạ tầng Quốc gia mới công bố, Ủy ban Hạ tầng cho rằng cần nguồn thu mới để tài trợ cho dự án. Phân tích sơ bộ cho thấy mức phí có thể lên tới 9 NZD cho cả cầu hiện hữu và tuyến vượt cảng mới, qua đó huy động khoảng 7–9 tỷ NZD tùy theo thời gian thu phí.
Ủy ban nhận định mức phí cao hơn chưa chắc mang lại doanh thu lớn hơn, do có thể khiến người dân chuyển hướng lưu thông, làm giảm tính khả thi tài chính của dự án. Đồng thời, nếu chỉ thu phí tuyến mới thì nguồn thu sẽ bị hạn chế đáng kể.
Khi Cầu cảng Auckland được đưa vào sử dụng năm 1959, tài xế từng phải trả 2 shilling 6 pence – tương đương khoảng 9 NZD theo giá trị năm 2025. Phí cầu đã bị bãi bỏ vào năm 1984.
Bộ trưởng Giao thông: “Đây là quyết định lớn”
Bộ trưởng Giao thông Chris Bishop cho biết tuyến vượt cảng mới sẽ là dự án hạ tầng lớn nhất từng được triển khai tại New Zealand.
Ông xác nhận tuyến mới chắc chắn sẽ được thu phí, song việc có thu phí luôn cả cầu hiện tại hay không vẫn đang được cân nhắc.
“Đây là một quyết định rất lớn đối với đất nước,” ông Bishop nói, đồng thời cho biết chính phủ đang xem xét vấn đề một cách “thận trọng và toàn diện”.
Theo ông, về lý thuyết, tuyến vượt cảng mới có thể “tự trang trải tài chính” nhờ lưu lượng phương tiện lớn, nhưng mọi dự án hạ tầng quy mô lớn đều cần được đảm bảo nguồn vốn rõ ràng.
Tranh luận về mức phí 9 NZD/lượt
Lãnh đạo đảng ACT, ông David Seymour – nghị sĩ đại diện Auckland – cho rằng mức phí 9 NZD mỗi lượt có thể tạo gánh nặng đáng kể cho người dân, đặc biệt với những người phải di chuyển hàng ngày, có thể lên tới 90 NZD mỗi tuần.
“Tôi nghĩ mức giá đó sẽ rất khó được chấp nhận,” ông Seymour nhận định, đồng thời gợi ý có thể áp dụng mức phí linh hoạt theo giờ cao điểm thay vì thu đồng loạt.
Phương án cầu hay hầm vẫn đang được xem xét
Chính phủ hiện vẫn cân nhắc các phương án thiết kế cho tuyến vượt cảng mới, bao gồm xây dựng thêm một cây cầu hoặc một đường hầm qua cảng Waitematā.
Theo giới chức, quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào hiệu quả tài chính, tính công bằng trong phân bổ chi phí và khả năng huy động nguồn vốn dài hạn.
Dự án vượt cảng thứ hai được xem là chìa khóa giải quyết áp lực giao thông ngày càng gia tăng tại Auckland, đồng thời đóng vai trò chiến lược trong phát triển hạ tầng quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen