Chính phủ New Zealand đã từ bỏ kế hoạch tổ chức trưng cầu dân ý về việc kéo dài nhiệm kỳ Quốc hội lên 4 năm, theo tiết lộ của 1News.
Cử tri sẽ không được bỏ phiếu về đề xuất nhiệm kỳ 4 năm khi đi bầu vào tháng 11. (Nguồn: TVNZ)Trước đó, Thủ tướng Christopher Luxon từng chỉ trích nhiệm kỳ 3 năm hiện tại, cho rằng khoảng thời gian ngắn này khiến các chính phủ phải tập trung vào các quyết định mang tính ngắn hạn thay vì cải cách dài hơi.
Dự luật ban đầu do lãnh đạo đảng ACT, David Seymour, trình lên Nội các đề xuất cho phép chính phủ có tùy chọn nhiệm kỳ 3 năm hoặc 4 năm. Trong Ngân sách năm ngoái, chính phủ đã phân bổ 25 triệu NZD để tổ chức trưng cầu dân ý, thấp hơn mức 33 triệu NZD mà các quan chức ước tính ban đầu.
Ủy ban chỉ trích đề xuất nhiệm kỳ linh hoạt
Dự luật đã được thông qua lần đọc đầu tiên và chuyển tới Ủy ban Tư pháp xem xét. Tuy nhiên, ủy ban này bày tỏ quan ngại mạnh mẽ, cho rằng việc áp dụng nhiệm kỳ linh hoạt có thể gây bất ổn cho người dân, chính quyền địa phương và doanh nghiệp về tần suất thay đổi chính sách.
Theo kế hoạch, dự luật sẽ được đưa ra đọc lần hai, nhưng Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith xác nhận điều này sẽ không diễn ra trong nhiệm kỳ hiện tại. Ông không loại trừ khả năng xem xét lại trong tương lai nếu liên minh cầm quyền tái đắc cử.
“Chúng tôi sẽ không tiếp tục thúc đẩy trưng cầu dân ý trong kỳ bầu cử này. Đây không phải là ưu tiên trong lĩnh vực tư pháp vào thời điểm hiện tại,” ông nói.
Lãnh đạo đảng ACT, David Seymour. (Nguồn: rnz.co.nz)Thỏa thuận liên minh và những tranh luận trái chiều
Các thỏa thuận liên minh giữa National–ACT và National–New Zealand First ký năm 2023 bao gồm cam kết ủng hộ dự luật đến giai đoạn ủy ban chọn lọc. Tháng 2 năm ngoái, Chính phủ đồng ý trình luật cho phép kéo dài nhiệm kỳ Quốc hội lên 4 năm, với điều kiện phải được thông qua bằng trưng cầu dân ý.
David Seymour và Thủ tướng Christopher Luxon. (Nguồn: rnz.co.nz)Giáo sư luật Andrew Geddis (Đại học Otago) nhận định, lập luận ủng hộ nhiệm kỳ dài hơn là giúp chính phủ có thêm thời gian xây dựng và triển khai chính sách trước khi phải đối mặt với cử tri.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng tại New Zealand, bầu cử gần như là cơ chế chính để đảm bảo trách nhiệm giải trình của chính phủ. Việc kéo dài thêm một năm đồng nghĩa với việc cử tri phải chờ lâu hơn để đánh giá và phán xét chính quyền.
Ông Geddis lưu ý rằng vào tháng 2/2025, chính phủ từng cho biết dự luật chỉ được đưa đến giai đoạn ủy ban, không có cam kết tiến xa hơn — dấu hiệu cho thấy có thể tồn tại bất đồng trong nội bộ liên minh về hướng đi của đề xuất này.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen