Theo số liệu từ Stats NZ, hiện có ít hơn gần 10.000 việc làm tại Wellington so với thời điểm cuộc tổng tuyển cử gần nhất.
Dữ liệu từ cơ quan thống kê của Chính phủ cho thấy vào quý cuối cùng của năm 2023, có 169.782 việc làm tại Thành phố Wellington, khu vực không bao gồm các thành phố khác trong vùng như Porirua và các thành phố thuộc Hutt.
Con số này vào cuối quý 3 năm 2025 dừng ở mức 159.851, giảm 9.931 việc làm.
Cuộc tranh cãi chính trị về số lượng việc làm bị mất tại thủ đô đã trở nên phức tạp do phương pháp được sử dụng để mã hóa nơi một công việc thực sự tọa lạc. Một ước tính trước đó cho rằng gần 20.000 việc làm đã mất đi chỉ trong một năm, nhưng Stats NZ đã rút lại những con số đó và điều chỉnh lại.
Con số bị phóng đại là do nhiều đơn vị sử dụng lao động, đặc biệt là các đơn vị trong khu vực công, có trụ sở chính tại Wellington. Một số công việc không có trụ sở tại thành phố này đã bị mã hóa sai thành việc làm tại Wellington vì mục đích thống kê, làm phóng đại các ước tính ban đầu về sự suy thoái.
Một phân tích của nhà kinh tế học thuộc Hội đồng Công đoàn (CTU) Craig Renney, ứng cử viên của đảng Lao động tại khu vực bầu cử Wellington Bays của thủ đô, cho rằng nếu số lượng việc làm tăng trưởng cùng tốc độ như giai đoạn 2015-2023, thì hiện tại thủ đô sẽ có nhiều hơn 14.000 việc làm so với con số thực tế.
Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis không chấp nhận những lời chỉ trích.
“Chính phủ tiền nhiệm, mà ông Renney từng là cố vấn, đã đẩy nền kinh tế xuống vực. Chính phủ này đang đưa nền kinh tế thoát khỏi cái vực đó.
“Đó không phải là nhiệm vụ có thể hoàn thành trong một sớm một chiều, nhưng nền kinh tế hiện đang đi lên, và khi kinh tế phục hồi, các cơ hội việc làm sẽ tăng trưởng,” bà Willis nói.
Ông Renney nói với tờ Herald rằng các con số đã cho thấy tác động của sự suy thoái gần đây đối với thị trường việc làm địa phương.
Ông nói: “Hiện tại có ít hơn 9.931 vị trí việc làm được lấp đầy tại Thành phố Wellington, đây là một sự sụt giảm rất đáng kể vì xu hướng dài hạn kể từ năm 2015 vốn là sự tăng trưởng chậm nhưng khá nhất quán về số lượng việc làm”.
“Những gì bạn đang thấy ở đây là tác động của cả việc mất việc làm trong khu vực công, vốn diễn ra mạnh mẽ hơn ở Thành phố Wellington, nhưng bạn cũng đang thấy các hiệu ứng dây chuyền của điều đó đối với nền kinh tế thông thường, và tác động từ sự suy thoái chung của nền kinh tế bắt đầu từ đầu năm 2024.”
Ông Renney lưu ý rằng mức tăng trưởng tiền lương trung bình hàng năm đã chậm lại, với quý đầu tiên của năm ngoái ghi nhận con số âm lần đầu tiên kể từ sau đại dịch.
Ông nói: “Điều này gợi ý hai điều. Thứ nhất, tiền lương hiện đang tăng với tốc độ chậm hơn nhiều, có thể thấp hơn mức lạm phát đối với nhiều người ở Wellington. Thứ hai, nó cho thấy khi các công việc mới được tạo ra, chúng được đưa ra với mức lương thấp hơn so với những công việc đã mất đi”.
Ông Renney cho rằng các số liệu thống kê cho thấy sự thiếu hụt một kế hoạch dành cho Wellington.
Ông nói: “Đã không có kế hoạch nào để mang lại sự tăng trưởng kinh tế cho Wellington nhằm hỗ trợ các việc làm mới, hoặc giúp giải quyết các tác động dây chuyền từ việc mất những việc làm đó”.
Các số liệu từ Ủy ban Dịch vụ Công, nơi hợp nhất dữ liệu của chính ủy ban với dữ liệu do Stats NZ thu thập, cho thấy trong khu vực đại Wellington (khu vực rộng hơn Thành phố Wellington), việc làm trong bộ máy công quyền cốt lõi cũng như y tế, giáo dục và các lực lượng lao động khu vực công khác đã sụt giảm trong khoảng thời gian từ tháng 6 năm 2024, tháng cuối cùng trong Ngân sách của đảng Lao động, và tháng 6 năm 2025.
Tuy nhiên, các lực lượng lao động này vẫn lớn hơn mức của tháng 6 năm 2023, ngoại trừ lực lượng lao động tại các doanh nghiệp nhà nước, vốn nhỏ hơn một chút.
Khu vực tư nhân chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với dữ liệu cho thấy chỉ trong hai năm, gần 10.000 việc làm thuộc khu vực tư nhân trong vùng đã mất đi, đưa tỷ lệ việc làm khu vực tư nhân quay về quanh mức của năm 2019.
Giá nhà trong vùng đã sụt giảm hơn 30%.
Bà Willis cho biết Chính phủ muốn “Wellington thành công” và nhấn mạnh vào “những khoản đầu tư đáng kể vào thủ đô”.
“Chúng bao gồm việc mở rộng Bệnh viện Wellington và đầu tư vào lĩnh vực điện ảnh, các dự án đường bộ lớn tại địa phương và công tác xây dựng các trường học địa phương.
“Chúng tôi cũng đã thực hiện các thay đổi chính sách để hỗ trợ phát triển nhà ở và sự trở lại của sinh viên quốc tế, đồng thời chúng tôi đã giới thiệu chương trình Thúc đẩy Đầu tư và giảm bớt các thủ tục hành chính để giúp doanh nghiệp đầu tư, phát triển và tạo việc làm dễ dàng hơn,” bà nói.
Bà cũng cho biết thủ đô đang bắt đầu có dấu hiệu cải thiện về mặt tâm lý.
Bà nói: “[Khảo sát] Người tiêu dùng ANZ-Roy Morgan NZ cho thấy niềm tin của người tiêu dùng đang ở mức cao nhất kể từ tháng 8 năm 2021, trong đó Wellington có mức tăng mạnh nhất cả nước với 18 điểm, lên mức 109”.
“Trách nhiệm về những thời điểm khó khăn mà người dân New Zealand trải qua trong những năm gần đây thuộc về Chính phủ tiền nhiệm. Họ đã làm trầm trọng thêm những thách thức do đại dịch Covid gây ra bằng việc chi tiêu liều lĩnh, lãng phí, vốn vẫn tiếp tục kéo dài sau khi các quốc gia khác đã ngừng chi tiêu, và rất lâu sau khi các quan chức khuyên đảng Lao động nên cất cuốn séc của Chính phủ đi.”
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang