Một doanh nhân giàu có ở Nam Auckland, người liên quan đến lô hàng ma túy đá khổng lồ gây chết người được ngụy trang dưới nhãn hiệu bia "Honey Bear" của Canada, cuối cùng đã có thể bị nêu tên tại New Zealand, mặc dù danh tính của ông ta đã là thông tin công khai ở nước ngoài từ nhiều năm nay.
Baltej Singh, 33 tuổi, đang thi hành án tù 22 năm kể từ tháng 2 năm ngoái, sau khi nhận tội với nhiều cáo buộc buôn bán ma túy, bao gồm việc nhập khẩu hơn 700 kg ma túy đá ngụy trang dưới dạng bia, nước dừa và trà kombucha.
Đây là vụ nhập khẩu ma túy đá lớn nhất từng được biết đến tại New Zealand vào thời điểm đó.
Đồng phạm của Singh, Himatjit Kahlon, đang thụ án 21 năm tù vì tội tot sát. Một bồi thẩm đoàn đã kết tội ông ta vào năm 2024 vì gây ra cái chết cho Aiden Sagala, 21 tuổi, người đã bị sốc thuốc vào tháng 3 năm 2023 khi uống nhầm một lon "Honey Bear" mà anh tưởng là bia.
Lý do khiến việc bắt giữ Singh trở thành tiêu đề trên các mặt báo quốc tế là vì gia thế của gia đình ông ta. Chú của ông, Satwant Singh, đã tham gia ám sát Indira Gandhi, Thủ tướng Ấn Độ lúc bấy giờ vào năm 1984, và bị hành quyết 5 năm sau đó.
Nhiều ấn phẩm nước ngoài, bao gồm Times of India – nhật báo tiếng Anh có lượng lưu hành lớn nhất thế giới với hàng triệu độc giả – đã đưa tin về tên của Baltej Singh liên quan đến vụ bắt giữ ma túy vào năm 2023.
Mặc dù các thẩm phán New Zealand có khả năng hạn chế việc đưa tin trong nước về các vụ án tại tòa, nhưng lệnh cấm này không có hiệu lực thi hành ở các quốc gia khác. Trong thời đại internet, một tìm kiếm trên Google có khả năng vô hiệu hóa mọi lệnh cấm công khai danh tính nếu tên của bị cáo đã được đưa tin rộng rãi ở nước ngoài.
Đó là một trong những lập luận được Herald, Stuff và các công tố viên đưa ra vào tháng 12 năm 2024, khi Baltej Singh nộp đơn xin cấm công khai danh tính vĩnh viễn sau khi nhận tội.
Thẩm phán Kiri Tahana, tại Tòa án Tối cao Auckland, đã không bị thuyết phục bởi lập luận này lúc bấy giờ.
Bà đã cấm đưa tin về tên của ông ta tại New Zealand sau khi xem xét các bản khai từ gia đình bị cáo, mô tả việc họ đã phải chịu đựng những lời đe dọa từ lâu do vụ ám sát năm 1984.
Cha của bị cáo đã kể lại một vụ xả súng từ xe hơi chưa được giải quyết vào năm 2005, trong đó ông bị một vết thương do đạn bắn vào xương quai xanh nhưng không nguy hiểm đến tính mạng. Gia đình tin rằng đó là một hành động trả đũa. Thẩm phán cũng được trao một danh sách các vụ giết người gây chấn động toàn cầu trong những năm gần đây nhắm vào các nhà hoạt động người Sikh.
"Lịch sử các mối đe dọa mà cha ông Singh phải đối mặt và các diễn biến quốc tế dẫn đến việc ám sát các nhà hoạt động người Sikh cho thấy những rủi ro này không hề hão huyền và cho thấy mối nguy hiểm thực sự đối với sự an toàn của gia đình ông Singh," thẩm phán lưu ý trong quyết định của mình, quyết định này cũng bị giữ kín cho đến gần đây.
Vì những hạn chế đặt lên truyền thông, tờ Herald cho đến nay vẫn chỉ gọi Baltej Singh là "một doanh nhân nổi tiếng", người đã nhận được sự kính trọng từ một số thành phần xã hội "vì một lý do bất thường".
Sự kính trọng đó là một phần trong lập luận của đồng phạm Kahlon trước bồi thẩm đoàn. Mặc dù Baltej Singh trẻ hơn 10 tuổi, nhưng vị thế của ông ta trong cộng đồng đã khiến Kahlon đặt "niềm tin mù quáng" và trở thành một "tay sai" vô thức cho hoạt động nhập khẩu ma túy, các luật sư của ông lập luận.
Trong phiên tòa phúc thẩm vào tháng 10, phía Công tố lập luận rằng ngưỡng rất cao để được cấm công khai danh tính vĩnh viễn đã không được đáp ứng, vì những kẻ có ý định thực thi công lý kiểu "luật rừng" vốn đã biết về Baltej Singh và mối liên hệ của gia đình ông với các sự kiện năm 1984.
Lần này, hội đồng gồm ba thẩm phán đã đồng ý với phía Công tố.
Tòa Phúc thẩm nhất trí rằng Thẩm phán Tahana đã "thổi phồng rủi ro" mà việc công bố tên ở New Zealand gây ra cho gia đình Baltej Singh, và không xem xét đúng mức "tính chất rất nghiêm trọng của hành vi phạm tội cũng như yêu cầu về sự công bằng, minh bạch của công lý liên quan đến tội phạm ma túy nghiêm trọng như vậy".
Luật sư bào chữa Ron Mansfield (Luật sư Hoàng gia - KC) đã lập luận rằng gia đình Baltej Singh đã "được hưởng một giai đoạn tương đối yên tĩnh" trong những năm trước khi vụ án ma túy bị phanh phui, nhưng bầu không khí đã thay đổi và gia đình nhận được những lời đe dọa tính mạng trên mạng xã hội sau khi tên của ông được đưa tin ở nước ngoài.
Tuy nhiên, Tòa Phúc thẩm lưu ý rằng không có lời đe dọa nào trên mạng xã hội từ những người đã biết danh tính của Baltej Singh dẫn đến bạo lực thực tế trong đời thực.
"Có một mối liên hệ khả dĩ giữa việc công bố tên và khả năng gia tăng các lời đe dọa đối với gia đình ông ta, nhưng điều đó còn lâu mới chứng minh được rằng sự an toàn của họ có khả năng bị đe dọa," quyết định ghi rõ, đồng thời lưu ý "sự khác biệt đáng kể giữa những người đăng lời đe dọa ẩn danh trên internet và những người thực sự hành động".
Hội đồng phúc thẩm kết luận rằng bất kỳ rủi ro bạo lực nào có thể tồn tại đều độc lập với việc tên của ông ta có được công bố hay không.
"Căn cứ vào tính chất nghiêm trọng của các cáo buộc, số lượng ma túy nhập khẩu vào New Zealand và các bản án đã tuyên đối với ông ta, có một lợi ích công cộng đáng kể trong việc tìm hiểu các tình tiết và vấn đề liên quan đến việc xác định tội danh, bao gồm danh tính và vai trò của ông ta trong hành vi phạm tội."
"Lợi ích công cộng đó và các nguyên tắc minh bạch công lý không thể bị lấn át bởi rủi ro gây hại rất thấp (nếu có) đối với gia đình ông ta, xét đến lý do tiềm ẩn của bất kỳ lời đe dọa hay tổn hại nào có thể tồn tại."
Quyết định của Tòa Phúc thẩm đã được đưa ra vào cuối tháng 11, nhưng danh tính của Baltej Singh vẫn được giữ bí mật trong thời gian chờ đợi sau khi ông ta nói rằng có thể muốn tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao. Kể từ đó, ông đã cho biết sẽ không kháng cáo thêm về vấn đề này.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang