Căng thẳng địa chính trị leo thang giữa Iran - Israel - Mỹ đang đẩy giá nhiên liệu phản lực (jet fuel) lên mức kỷ lục, đe dọa trực tiếp đến lợi nhuận của các hãng hàng không toàn cầu, trong đó có Air New Zealand.
Khói bốc lên sau một cuộc không kích quân sự vào thủ đô Tehran của Iran hôm thứ Năm, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đang tác động mạnh đến giá nhiên liệu toàn cầu. Ảnh: Atta Kenare, AFP.Theo báo cáo mới nhất từ các chuyên gia phân tích Andy Bowley và Hugh Lockwood của Forsyth Barr, Air New Zealand có thể phải gánh thêm khoản chi phí từ 4 triệu đến 5 triệu NZD mỗi ngày. Nguyên nhân chính đến từ sự biến động dữ dội của "crack spread" (mức chênh lệch giữa giá dầu thô và giá nhiên liệu thành phẩm).
"Crack spread" lập đỉnh lịch sử
Trong khi mức chênh lệch này thường duy trì dưới 10 NZD/thùng trong thập kỷ qua, nó đã chạm ngưỡng kỷ lục 140 NZD/thùng vào đêm thứ Năm vừa qua trước khi hạ nhiệt nhẹ.
Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz — nơi lưu thông của khoảng 20% lượng nhiên liệu phản lực đường biển — đã gây ra cú sốc cung ứng nghiêm trọng. Khác với dầu thô có nguồn dự trữ dồi dào, nhiên liệu bay nhạy cảm hơn nhiều do các nhà máy lọc dầu đang hoạt động hết công suất và có xu hướng ưu tiên sản xuất dầu diesel phục vụ công nghiệp và vận tải bộ.
Tác động tài chính nặng nề
Các chuyên gia ước tính:
• Cứ mỗi 10 NZD tăng thêm trong biên độ crack spread (trên mức 20 NZD), Air New Zealand sẽ mất thêm khoảng 67 triệu NZD cho đến hết ngày 30/6.
• Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) trước đó dự báo giá dầu Brent trung bình chỉ ở mức 62 NZD và crack spread là 26 NZD — con số hiện tại đã vượt xa mọi kịch bản lạc quan.
Mặc dù Air New Zealand đã thực hiện các biện pháp phòng vệ rủi ro (hedging) thông qua các công cụ phái sinh tại Singapore, nhưng các hợp đồng này được cho là đã hết hạn, để ngỏ khả năng chịu tổn thương trực tiếp từ giá thị trường.
Cổ phiếu hàng không "lao dốc" không phanh
Thị trường chứng khoán đã phản ứng tức thì với làn sóng bán tháo trên diện rộng:
• Air New Zealand: Giảm 10,62% trong tuần.
• Qantas: Giảm 8,27%.
• Các hãng bay Mỹ: United Airlines giảm mạnh nhất với 18,04%, tiếp theo là Delta (13,05%) và American Airlines (11,49%).
Trước bối cảnh lỗ sau thuế 40 triệu NZD vừa công bố tuần trước, Air New Zealand đang phải thực hiện một cuộc "tái cấu trúc toàn diện". Giá nhiên liệu duy trì ở mức cao có thể buộc hãng phải đưa ra những thay đổi chiến lược mang tính sống còn.
Theo nzherald.co.nz – Noo Thuyen