Phân tích: Tổng thống Donald Trump vừa thực hiện một bước đi táo bạo nhưng đầy hiểm họa khi phát động cuộc không kích quy mô lớn vào Iran. Dù chưa chuẩn bị tâm thế cho người dân Mỹ về một cuộc chiến mới tại Trung Đông, hành động này đã dẫn đến một sự kiện mang tính địa chấn: Cái chết của Lãnh đạo Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.
Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: AFPBước ngoặt lịch sử hay mồi lửa cho sự hỗn loạn?
Cái chết của ông Khamenei – người kế vị Ayatollah Khomeini từ cuộc cách mạng năm 1979 – đã được truyền thông nhà nước Iran xác nhận. Đây là một sự kiện chính trị làm lung lay tận gốc rễ chế độ thần quyền tại Tehran. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố: "Đây là cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước mình".
Tuy nhiên, giới quan sát đặt ra câu hỏi lớn: Liệu sự sụp đổ của các nhà lãnh đạo hàng đầu sẽ dẫn đến cải cách dân chủ hay sẽ giải phóng những thế lực chính trị không thể kiểm soát, đẩy Iran vào cảnh tan tóc và đàn áp đẫm máu hơn?
Người dân quan sát khói bốc lên phía đường chân trời sau một vụ nổ tại Tehran. Ảnh: AP qua CNN NewsourceCanh bạc của Trump: "Làm vì tương lai"
Bất chấp những cảnh báo về một cuộc chiến "sa lầy" tương tự Iraq, ông Trump khẳng định các cuộc tấn công đã gây ra "thiệt hại khủng khiếp" cho năng lực quân sự của Iran. Ông bác bỏ các đánh giá tình báo về việc Iran chưa gây ra mối đe dọa tức thời, đồng thời tuyên bố: "Chúng ta không làm điều này cho hiện tại, chúng ta làm vì tương lai".
Cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel vào sáng thứ Bảy vừa qua được xem là đỉnh điểm của 47 năm đối đầu căng thẳng. Nó chấm dứt mọi nỗ lực ngoại giao và thay thế bằng sức mạnh quân sự áp đảo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra hiệu khi đặt chân tới Sân bay Quốc tế Palm Beach, bang Florida. Ảnh: AFP/ Mandel NganNhững kịch bản khó lường tại Trung Đông
Dù chế độ Tehran đang suy yếu do khủng hoảng kinh tế và các cuộc biểu tình trong nước, rủi ro vẫn hiện hữu:
1. Sự trỗi dậy của phe cực đoan: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo có thể nắm quyền và thiết lập một chế độ quân phiệt cứng rắn không kém.
2. Nội chiến và tan rã: Nếu chính phủ trung ương mất kiểm soát, Iran có thể rơi vào tình trạng vô chính phủ, tạo ra làn sóng tị nạn và bất ổn kéo dài hàng thập kỷ.
3. Phản công vùng Vịnh: Các cuộc tấn công bằng drone của Iran vào Dubai hay các căn cứ Mỹ tại Bahrain cho thấy xung đột có thể lan rộng ra toàn khu vực.
Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Mike Waltz phát biểu trước phái đoàn Iran trong một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Ảnh: CHARLY TRIBALLEAUÔng Trump, người từng lên ngôi nhờ khẩu hiệu chấm dứt các "cuộc chiến không hồi kết", giờ đây lại chính là người đẩy nước Mỹ vào một mặt trận mới đầy bất định tại Trung Đông.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen