Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tuyên bố sẽ “tiếp quản” Cuba, trong bối cảnh hòn đảo cộng đồng này đang chìm trong bóng tối do tình trạng mất điện toàn diện liên quan đến lệnh cấm vận dầu mỏ khắc nghiệt do Washington áp đặt.
Sau gần bảy thập kỷ thách thức Hoa Kỳ, chính quyền Havana đang chịu áp lực nặng nề từ chính quyền Trump – những người đang quyết tâm làm nên lịch sử.
“Các bạn biết đấy, suốt cuộc đời mình, tôi đã nghe nói về Hoa Kỳ và Cuba. Khi nào thì Hoa Kỳ mới hành động?” ông Trump nói.
“Tôi tin rằng mình sẽ... có vinh dự được tiếp quản Cuba,” ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
“Dù tôi giải phóng hay tiếp quản nó... tôi nghĩ mình có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với nó, nếu các bạn muốn biết sự thật. Họ hiện là một quốc gia rất suy yếu.”
Đây là một trong những lời đe dọa rõ ràng nhất của chính trị gia đảng Cộng hòa này và được đưa ra khi hòn đảo vùng Caribbean với 9,6 triệu dân đang phải vật lộn với một đợt cắt điện lớn khác.
Sự cố mất điện là kết quả của việc “ngừng hoạt động hoàn toàn mạng lưới điện quốc gia”, Liên minh Điện lực Quốc gia Cuba (UNE) cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng công tác khôi phục dòng điện đã bắt đầu.
Hệ thống phát điện lạc hậu của Cuba đang trong tình trạng hỗn loạn, với tình trạng mất điện hàng ngày lên đến 20 giờ là chuyện bình thường ở nhiều nơi trên đảo, nơi đang thiếu hụt nhiên liệu cần thiết để sản xuất điện.
Nhưng kể từ khi Mỹ lật đổ đồng minh thân cận nhất của Cuba là Nicolas Maduro của Venezuela vào ngày 3 tháng 1, nền kinh tế của hòn đảo này càng bị giáng đòn nặng nề hơn khi ông Trump duy trì lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế.
Không có giọt dầu nào được nhập khẩu vào hòn đảo kể từ ngày 9 tháng 1, gây ảnh hưởng trực tiếp đến ngành điện, đồng thời buộc các hãng hàng không phải cắt giảm chuyến bay đến đảo, một đòn giáng mạnh vào ngành du lịch vốn rất quan trọng.
Trong nỗ lực giảm bớt áp lực kinh tế – và đáp ứng các yêu cầu của Mỹ – một quan chức kinh tế cấp cao tại Cuba thông báo rằng những người Cuba lưu vong giờ đây sẽ có thể đầu tư và sở hữu doanh nghiệp tại đây.
“Cuba sẵn sàng có mối quan hệ thương mại thông suốt với các công ty Mỹ” và “cũng như với những người Cuba cư trú tại Hoa Kỳ và hậu duệ của họ,” ông Oscar Perez-Oliva, Bộ trưởng Ngoại thương kiêm Phó Thủ tướng, nói với NBC News.
Tờ New York Times đưa tin, dựa trên các nguồn tin ẩn danh, rằng các quan chức chính quyền Trump đã ra tín hiệu với các quan chức Cuba rằng Mỹ muốn Tổng thống Miguel Diaz-Canel phải rời bỏ quyền lực.
Bất ổn trong dân chúng
Tình trạng mất điện, cũng như sự thiếu hụt thường xuyên về thực phẩm, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác, đang thúc đẩy những sự bất mãn. Trong một khoảnh khắc bạo lực hiếm hoi, những người biểu tình đã đập phá một văn phòng cấp tỉnh của Đảng Cộng sản Cuba vào cuối tuần trước.
Đây là một phần của xu hướng biểu tình mới, trong đó người dân gõ xoong nồi vào ban đêm, đôi khi hô vang “Libertad”, hay tự do.
Mười bốn người đã bị bắt giữ sau vụ tấn công văn phòng ở Moron, một thị trấn khoảng 70.000 dân ở phía đông Havana, người đứng đầu đảng khu vực nói với tờ báo nhà nước Invasor.
Bạo lực đã khiến Tổng thống Miguel Diaz-Canel phải thừa nhận trong một bài đăng trên X về “sự bất mãn mà người dân chúng ta cảm thấy vì tình trạng mất điện kéo dài”, bao gồm cả một đợt mất điện lớn vào đầu tháng 3.
“Điều sẽ không bao giờ có thể hiểu nổi, chính đáng hay được chấp nhận chính là bạo lực,” ông nói.
Chính phủ đã phải phân phối hạn định việc bán xăng và một số dịch vụ bệnh viện do thiếu hụt nhiên liệu, và ông Diaz-Canel thừa nhận tuần trước rằng chính phủ của ông đã tổ chức các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ.
Ông Trump cáo buộc lệnh phong tỏa nhiên liệu là phản ứng đối với một “mối đe dọa đặc biệt” mà Cuba gây ra cho Hoa Kỳ.
Ông Trump nói rằng Cuba “muốn thực hiện một thỏa thuận”, điều này có thể đến nhanh chóng sau khi chính quyền của ông kết thúc cuộc chiến chống lại Iran.
“Tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm thực hiện một thỏa thuận hoặc làm bất cứ điều gì chúng ta phải làm,” ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang