Một tỷ lệ kỷ lục trong các khoản cho vay ngân hàng mới cho người mua nhà lần đầu đang được chuyển đến những người có số tiền đặt cọc thấp.
Theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Dự trữ (Ngân hàng Trung ương), hơn một nửa trong số 1,1 tỷ NZD cho người mua nhà lần đầu vay trong tháng 1 đã thuộc về những người đi vay có tiền đặt cọc dưới 20%.
Nói cách khác, 57% khoản cho vay mới cho người mua nhà lần đầu dành cho những người có tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LVR) trên 80%.
Đây là tỷ lệ cao nhất từng được ghi nhận, vượt qua kỷ lục trước đó là 51% vào tháng 9 năm 2025, và vượt xa mức trung bình 35% của thập kỷ qua.
Bruce Patten, Giám đốc điều hành NZ Financial Services Group, cho biết người mua nhà lần đầu đã tận dụng được thị trường của người mua, khi lãi suất ở mức thấp, giá nhà tăng trưởng đi ngang và nhu cầu từ các nhà đầu tư vẫn còn yếu.
Tỷ lệ cho vay ngân hàng mới đối với người mua nhà lần đầu có tiền đặt cọc dưới 20%
Hơn nữa, việc Ngân hàng Dự trữ nới lỏng các hạn chế LVR áp đặt lên các ngân hàng vào tháng 12 đã tạo thêm dư địa cho các ngân hàng cho những người có tiền đặt cọc thấp vay vốn.
Từ ngày 1 tháng 12, 1/4 (25%) khoản cho vay thế chấp mới của ngân hàng dành cho người mua nhà để ở có thể dành cho những người có tiền đặt cọc dưới 20%. Trước đó, tỷ lệ này chỉ là 1/5 (20%) (không bao gồm các trường hợp miễn trừ quy tắc).
Mặc dù tỷ lệ cho vay đối với người mua nhà lần đầu có tiền đặt cọc thấp đạt mức cao kỷ lục vào tháng 1, nhưng giá trị của các khoản vay này từng cao hơn trong quá khứ khi thị trường bất động sản còn "nóng" hơn.
Theo Khảo sát Niềm tin Nhà ở của ASB trong ba tháng tính đến tháng 1, tâm lý người mua đang ở mức tích cực nhất kể từ năm 2011.
Các nhà kinh tế của ASB nhận định: "Những người có khả năng mua, đặc biệt là người mua nhà lần đầu, có thể được khuyến khích hành động sớm thay vì chờ đợi để tránh bị tăng giá vượt khả năng, hoặc những người đang lưỡng lự có thể quay lại thị trường."
"Dù vậy, vẫn còn quá sớm để khẳng định rằng kỳ vọng về việc giá nhà tăng đã đạt đến điểm xoay chiều, và liệu những kỳ vọng này có chuyển hóa thành các giao dịch thực tế hay không."
Số liệu của Ngân hàng Dự trữ cho thấy trong tháng 1, người mua nhà lần đầu cũng đã vay những khoản tiền lớn so với thu nhập của họ.
Trong tổng số các khoản cho vay mới cho người mua nhà lần đầu trong tháng, 11% thuộc về những người đi vay có khoản nợ trị giá gấp hơn sáu lần thu nhập của họ.
Đây là tỷ lệ lớn nhất kể từ năm 2022.
Tỷ lệ cho vay ngân hàng mới đối với người mua nhà lần đầu có khoản nợ gấp hơn sáu lần thu nhập
Kelvin Davidson, nhà kinh tế trưởng của CoreLogic NZ, cho rằng điều này là hợp lý khi lãi suất giảm, người đi vay có khả năng chi trả cho các khoản vay lớn hơn.
Thật vậy, tỷ lệ cho vay đối với những người đi vay có thu nhập thấp so với khoản vay của họ là rất nhỏ khi lãi suất cao, và rất lớn trong thời kỳ đại dịch, khi lãi suất ở mức thấp kỷ lục.
Lượng cho vay đối với những người có thu nhập tương đối thấp lớn đến mức cách đây vài năm, các ngân hàng có thể đã vi phạm giới hạn nợ trên thu nhập (DTI) mà Ngân hàng Dự trữ áp đặt sau đó.
Davidson cho biết mặc dù có nhiều người mua nhà lần đầu đang thực hiện các khoản vay mà Ngân hàng Dự trữ coi là rủi ro hơn, nhưng ông không tin rằng tình hình này là quá đáng lo ngại – ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại.
Tuy nhiên, ông cảnh báo những người có khoản vay lớn so với thu nhập sẽ đặc biệt nhạy cảm với những thay đổi của lãi suất.
Ngân hàng Dự trữ áp đặt các giới hạn về cho vay LVR cao và DTI cao đối với các ngân hàng để bảo vệ hiệu quả cho cả ngân hàng và người đi vay khỏi những rủi ro quá mức.
Trong khi nợ xấu của các ngân hàng đã tăng cao trong những năm gần đây do lãi suất cao (hiện đã giảm xuống), nền kinh tế trì trệ và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, hệ thống ngân hàng vẫn ổn định.
Trong tháng 1, 0,6% tổng số các khoản vay mua nhà của ngân hàng (bao gồm người mua nhà lần đầu, người mua nhà để ở khác và nhà đầu tư) bị coi là nợ xấu (nợ không trả được).
Con số này ở mức 0,2% trước đại dịch, đạt đỉnh ở mức 0,7% và đã có dấu hiệu cải thiện vào giữa năm 2025. Nó từng lên tới 1,2% sau cuộc Khủng hoảng Tài chính Toàn cầu 2008/9, khi các ngân hàng chưa được quản lý chặt chẽ như hiện nay.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang