Cuộc xung đột tại Trung Đông làm gia tăng nhiều rủi ro đối với sự phục hồi kinh tế còn mong manh của New Zealand.
Tất nhiên, có rất nhiều rủi ro địa chính trị rộng lớn hơn đối với nền kinh tế toàn cầu.
Nhưng đối với nhiều người dân New Zealand, có ba lĩnh vực chính mà cuộc xung đột có thể gây ra tác động tài chính tức thì.
Đó là giá xăng, lãi suất và số dư quỹ KiwiSaver.
Về lâu dài, cũng có thể có những rủi ro xoay quanh vấn đề thương mại và du lịch.
Vẫn còn quá sớm để đánh giá phản ứng của thị trường và diễn biến xung đột, vì vậy việc nhận định các hệ lụy có thể xảy ra về bản chất vẫn là suy đoán.
Nhưng có lẽ rủi ro lớn nhất, như chúng ta đã thấy với cú sốc thuế quan một năm trước, là sự hỗn loạn này mang lại một cú sốc quá lớn đối với niềm tin của địa phương tại thời điểm mà đà phục hồi đang dần được củng cố.
Cuối cùng, thuế quan đã không gây ra tác động đáng kể đến thu nhập xuất khẩu tại địa phương.
Tác động kinh tế tức thời nhất của cuộc xung đột Trung Đông sẽ đến thông qua thị trường dầu mỏ.
Giá dầu đã tăng nhưng không quá đột ngột như dự đoán.
Dầu Brent (tiêu chuẩn cho giá bán lẻ tại các trạm xăng địa phương) đã tăng khoảng 8% so với giá đóng cửa 72,87 NZD vào thứ Sáu (hiện ở mức 78,44 USD).
Tuy nhiên, giá dầu vẫn có tiềm năng tiếp tục tăng cao hơn nữa.
Sự gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz là vấn đề lớn nhất mà ngành dầu khí phải đối mặt.
CNBC báo cáo rằng hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày đã đi qua eo biển này vào năm ngoái. Theo dữ liệu từ công ty tư vấn năng lượng Kpler, con số đó chiếm một phần ba tổng lượng xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của thế giới.
Hiện tại, eo biển vẫn mở cửa nhưng rủi ro đối với các công ty dầu mỏ đã tăng cao.
Opec, tổ chức các quốc gia sản xuất dầu mỏ, đã có động thái tăng nguồn cung để bù đắp cú sốc cung ứng này.
Nhưng nếu Iran có thể nhắm mục tiêu vào các tàu vận tải và đóng cửa eo biển một cách hiệu quả, một số chuyên gia trong ngành đã cảnh báo rằng điều đó có thể đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng.
Điều đó có thể gây ra những hệ lụy lạm phát nghiêm trọng cho New Zealand.
Nhà kinh tế trưởng của Westpac, Kelly Eckhold, cho biết một phép tính sơ bộ là cứ mỗi 10 USD tăng thêm trên mỗi thùng dầu, nó sẽ cộng thêm từ 0,1% đến 0,2% vào tỷ lệ lạm phát Chỉ số Giá tiêu dùng của New Zealand.
"Hiện tại, chúng tôi dự báo lạm phát là 2,6% cho quý tháng 6, nếu có một cú sốc kéo dài vừa đủ, nó sẽ đẩy lạm phát quay trở lại mức 3%."
Ông nói, Ngân hàng Trung ương gần như chắc chắn sẽ bỏ qua bất kỳ cú sốc lạm phát tức thời nào từ phía cung.
"Kịch bản điển hình ở đây là bạn xem nhẹ tác động ngắn hạn lên lạm phát trừ khi nó bắt đầu ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát."
Điều đó có nghĩa là không có mối đe dọa tức thời nào khiến Ngân hàng Trung ương phải nâng lãi suất sớm hơn dự kiến.
Hầu hết các nhà kinh tế dự đoán Lãi suất Tiền mặt Chính thức (OCR) sẽ được giữ nguyên ở mức 2,25% cho đến tháng 12.
Ngân hàng Trung ương sẽ xem xét kỹ lưỡng lạm phát lõi, một thước đo loại trừ sự biến động của giá thực phẩm và năng lượng.
Eckhold cho biết trọng tâm của họ sẽ vẫn là lộ trình tăng trưởng trung hạn, và điều đó có thể là tiêu cực đối với New Zealand.
Nói cách khác, tác động rộng hơn đến tăng trưởng và nhu cầu toàn cầu có thể gây ra những hệ lụy cho các nhà xuất khẩu của chúng ta.
"Chúng ta khá phụ thuộc vào nhiên liệu đến từ Singapore, nhưng châu Á lại lấy hầu hết nhiên liệu từ Trung Đông, vì vậy các nền kinh tế công nghiệp đó khá dễ bị tổn thương và điều đó có thể dẫn đến tăng trưởng của các đối tác thương mại yếu hơn," Eckhold nói.
Điều đó có thể tạo ra lực cản đối với tăng trưởng kinh tế địa phương, duy trì một số áp lực giảm lên lạm phát trong nước.
Khoảng ba phần tư lượng dầu đi qua eo biển Hormuz được chuyển đến Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của chúng ta, tiếp nhận một nửa lượng dầu thô nhập khẩu thông qua eo biển này.
Eckhold cho biết cũng có rủi ro đối với các thị trường chứng khoán, mặc dù phản ứng dường như không quá kịch liệt tại thời điểm này.
Chỉ số NZX đã giảm mạnh khi mở cửa sáng nay, nhưng với khối lượng giao dịch rất mỏng trong khi chờ đợi định hướng từ thị trường Úc và châu Á.
Đã có phản ứng tức thì trên thị trường ngoại hối với xu hướng "tìm nơi trú ẩn an toàn" điển hình hướng về đồng đô la Mỹ trong những thời điểm rủi ro.
Điều đó đã đẩy đồng Kiwi xuống nửa cent.
"Vẫn còn sớm; tỷ giá Kiwi/đô la Mỹ ở mức khoảng 59,5 cent, bạn có thể lập luận rằng nó vẫn nằm trong phạm vi giao dịch bình thường," Eckhold nói.
Phố Wall đã biến động mạnh trong những tuần gần đây với những lo ngại gia tăng về định giá của các cổ phiếu công nghệ.
Nhưng trong lịch sử, các thị trường Mỹ thường có xu hướng phớt lờ các cuộc xung đột địa chính trị với phản ứng tiêu cực tương đối thấp.
Tuy nhiên, nếu xung đột lan rộng hoặc tiếp tục kéo dài, những tác động đối với nền kinh tế Mỹ có thể gây ra một đợt bán tháo.
Điều đó sẽ được cảm nhận tại địa phương thông qua các tài khoản KiwiSaver.
Sự sụt giảm lớn trong số dư tài khoản có thể gây bất an và có tác động nhất định đến niềm tin của người tiêu dùng.
Eckhold cho biết, cho đến nay, phản ứng của thị trường vẫn tương đối bình tĩnh.
"Cảm nhận của tôi là mọi người có vẻ khá thư thái, và tôi nghĩ điều đó thật đáng chú ý vì đây có lẽ là sự kiện lớn nhất ở khu vực đó của thế giới [kể từ chiến tranh Iraq]. Có rất nhiều khả năng mọi chuyện sẽ đi chệch hướng."
Nhưng hiện tại, đây là trường hợp cần phải chờ đợi và quan sát, ông nói.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang