Bài phát biểu bất ngờ của Thủ tướng Christopher Luxon tại Wellington tuần này đã hé lộ mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế mà Chính phủ đang phải đối mặt.
Người dân New Zealand đang thực sự cảm thấy áp lực từ các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel khi giá xăng tại các trạm bơm đã tiến sát ngưỡng 4 NZD/lít. Ảnh: RNZ / Quin TauetauKhi nhà lãnh đạo trực tiếp vào cuộc
Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis và Bộ trưởng phụ trách an ninh nhiên liệu Shane Jones là những người chủ chốt xử lý các tác động từ cuộc xung đột kéo dài tại Iran đối với nền kinh tế New Zealand. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu vượt ngưỡng 3 NZD/lít, kéo theo giá thực phẩm, dịch vụ và vé máy bay tăng phi mã, ông Luxon đã quyết định không thể đứng ngoài cuộc.
Việc Thủ tướng trực tiếp nắm quyền kiểm soát được xem là một bước đi chiến lược nhưng cũng đầy rủi ro. Với nền tảng là một cựu CEO, ông Luxon cảm thấy tự tin nhất khi điều hành các vấn đề kinh tế – lĩnh vực mà đảng Quốc gia đã đặt cược toàn bộ hy vọng cho cuộc bầu cử vào tháng 11 tới.
Bài toán chính trị và niềm tin cử tri
Các khảo sát gần đây từ Ipsos Monitor cho thấy một thực tế đáng lo ngại cho liên minh cầm quyền: Đảng Lao động đã vượt qua đảng Quốc gia về mức độ tin tưởng trong việc giải quyết thách thức kinh tế, đặc biệt là lạm phát và chi phí sinh hoạt.
Trong bối cảnh chỉ còn chưa đầy 8 tháng nữa là đến ngày bầu cử, ông Luxon buộc phải rút ngắn chuyến công tác Thái Bình Dương để trở về chủ trì các cuộc họp trực tiếp tại Beehive (Tòa nhà Quốc hội). Động thái này nhằm gửi đi hai thông điệp:
1. Yêu cầu người dân New Zealand thực tế về những khó khăn sắp tới.
2. Khẳng định Thủ tướng là người trực tiếp chỉ huy trong cuộc khủng hoảng.
Gói cứu trợ chi phí sinh hoạt: "Con dao hai lưỡi"
Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo mới đây là việc Bộ trưởng Willis đã chỉ đạo Cơ quan Thuế (Inland Revenue) xây dựng phương án cứu trợ tài chính tạm thời và có mục tiêu cho những người lao động chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Tuy nhiên, đây là một bài toán hóc búa:
• Tung ra quá sớm: Làm xấu đi bảng cân đối ngân sách quốc gia.
• Tung ra quá muộn: Cử tri sẽ cảm thấy bị bỏ rơi.
Ngoài ra, bất kỳ dấu hiệu nào về việc "vung tay quá trán" để lấy lòng cử tri cũng sẽ vấp phải sự phản đối gay gắt từ Phó Thủ tướng David Seymour (Lãnh đạo đảng ACT), người luôn tôn thờ nguyên tắc kỷ luật tài khóa nghiêm ngặt.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen