Meta tiết lộ rằng 21 người đã bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ trong một chiến dịch đa quốc gia diễn ra vào tháng 12.
Meta đã triển khai các biện pháp chống lừa đảo mới trên các nền tảng mạng xã hội của mình, tuy nhiên những kẻ lừa đảo hiện chỉ cần một địa chỉ email hoạt động là có thể đăng ký tài khoản mới.
Hệ quả từ các cuộc đột kích này là mạng xã hội này đã vô hiệu hóa hơn 150.000 tài khoản liên quan đến các mạng lưới trung tâm lừa đảo.
Chiến dịch trấn áp được chủ trì bởi Trung tâm Chống lừa đảo trực tuyến (ACSC) thuộc Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan, Meta cho biết.
Đông Nam Á đã nổi lên như một tâm điểm của các vụ lừa đảo mạng. Vào tháng 10 năm ngoái, Thứ trưởng Tài chính Thái Lan đã từ chức sau các cáo buộc liên quan đến các hoạt động lừa đảo ở nước láng giềng Campuchia.
Chiến dịch tháng 12 được thực hiện "với sự hợp tác chặt chẽ giữa Meta, Cảnh sát Liên bang Úc và Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), cùng sự tham gia của các cơ quan thực thi pháp luật từ New Zealand, Singapore, Indonesia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Canada và Vương quốc Anh," Meta cho biết.
"Cảnh sát New Zealand tham gia vì đây là một chiến dịch thực thi pháp luật xuyên biên giới, nơi các tổ chức cảnh sát và tình báo chia sẻ thông tin nhằm giúp xây dựng một bức tranh toàn cảnh," người phát ngôn của Meta nói.
"Người dân New Zealand đang là mục tiêu của các đường dây lừa đảo vận hành từ Đông Nam Á tại các quốc gia như Myanmar và Campuchia. Đây là những băng nhóm tội phạm xuyên biên giới rất tinh vi."
Buổi làm việc tại Thái Lan
Sự tham gia của New Zealand mang tính chất hỗ trợ chuyên môn thay vì trực tiếp tác chiến. Sĩ quan liên lạc cấp cao của Cảnh sát New Zealand tại Thái Lan, Giám sát viên Karyn Malthus, đã tham dự buổi báo cáo về chiến dịch chống lừa đảo mạng, bao gồm các phần trình bày từ Meta và FBI.
"Năng lực của Meta trong việc gỡ bỏ các quảng cáo giả mạo đang ngày càng tiến bộ. Những kẻ lừa đảo đang làm mọi cách để lợi dụng người dân bình thường, và những cơ hội chia sẻ thông tin như thế này sẽ giúp các cơ quan thực thi pháp luật phản công lại chúng," bà Malthus nói.
"Theo hiểu biết của chúng tôi, không có người New Zealand nào bị bắt trong chiến dịch này."
Gỡ bỏ 344.000 quảng cáo "tạo ảnh khỏa thân"
Tại buổi báo cáo trực tuyến của Meta vào thứ Tư, người đứng đầu bộ phận ngăn chặn đe dọa toàn cầu của Meta, David Agranovich, đã trả lời câu hỏi của tờ Herald:
"Sự gia tăng đáng lo ngại của các ứng dụng gọi là 'Nudify' – vốn sử dụng AI để tạo ra các hình ảnh khỏa thân hoặc khiêu dâm giả mạo mà không có sự đồng ý của đối tượng. Từ tháng 11 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026, chúng tôi đã xóa bỏ hơn 344.000 quảng cáo trên Facebook và Instagram có ý đồ quảng bá các ứng dụng này."
Ông nói thêm: "Cần nói rõ rằng các ứng dụng này thường không nằm trên dịch vụ của chúng tôi, nhưng chúng cố gắng quảng cáo trên đó. Chúng tôi cũng đã gửi thư yêu cầu chấm dứt hoạt động tới 46 công ty vi phạm chính sách khi quảng cáo các ứng dụng này trên nền tảng của chúng tôi."
Các ứng dụng "Nudify" (loại bỏ quần áo để tạo ảnh khỏa thân mô phỏng) đã trở nên phổ biến sau khi AI Grok của Elon Musk bị lạm dụng cho mục đích này (hiện đã bị cấm trên X). Úc đã ban hành luật buộc các công ty mạng xã hội phải hành động chống lại các ứng dụng nudify.
Tại New Zealand, báo cáo gần đây của Ủy ban Tuyển chọn Giáo dục và Lực lượng lao động khuyến nghị Chính phủ xem xét lệnh cấm mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi, đồng thời cấm các ứng dụng nudify và việc phát tán hình ảnh deepfake không có sự đồng ý.
Chính phủ do Đảng Quốc gia dẫn đầu cho biết sẽ hành động theo các khuyến nghị của ủy ban vào cuối năm nghị trường, nhưng vẫn chưa rõ khuyến nghị nào sẽ được đưa vào dự luật mới.
Hành động pháp lý chống lại quảng cáo ứng dụng "hôn"
Ông Agranovich cho biết thêm: "Vào tháng 11 năm 2025, chúng tôi cũng đã gửi thông báo pháp lý yêu cầu chấm dứt hoạt động tới 9 nhà phát triển và đơn vị quảng cáo tại Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore, Việt Nam và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất liên quan đến 6 loại ứng dụng gọi là 'hôn nhau'."
"Đây là các công cụ AI mà người ta cố tình quảng cáo trên nền tảng của chúng tôi để tạo ra hình ảnh giả mạo cảnh mọi người đang hôn nhau."
AI bị lợi dụng trong các vụ lừa đảo nhận nuôi thú cưng
Meta cũng vừa triệt phá một mạng lưới có trụ sở tại Cameroon gồm 100 nhóm và khoảng 12.000 tài khoản trên Facebook và Instagram. Mạng lưới này đã tận dụng AI để thực hiện các vụ lừa đảo nhận nuôi động vật, ông Agranovich nói.
Mạng lưới này sử dụng các công cụ AI tạo sinh để tăng hiệu quả hoạt động bằng cách tạo ra các nội dung giao tiếp đầy thuyết phục với mục tiêu, mô tả sản phẩm, hỗ trợ dịch thuật, và tạo ra các hình ảnh động vật chân thực cho các tin đăng lừa đảo.
Nhóm này đăng tải nội dung nhận nuôi thú cưng giả – cả bài đăng tự nhiên lẫn quảng cáo trả phí – để dụ dỗ nạn nhân, sau đó yêu cầu thanh toán trước với lý do trang trải chi phí thú y, vận chuyển hoặc phí nhận nuôi.
"Điều tra của chúng tôi cho thấy những kẻ lừa đảo đã dùng AI để mở rộng quy mô, tạo ra nội dung phù hợp với từng địa phương và văn hóa để nhắm mục tiêu chính xác hơn tại Mỹ, Canada, Anh, Úc và New Zealand."
Tại sao những quảng cáo này có thể xuất hiện trên Meta?
Meta cho biết trong năm qua tại New Zealand, họ đã gỡ bỏ "445.000 nội dung quảng cáo vi phạm chính sách chống gian lận, lừa đảo và lừa dối, trong đó hơn 96% được gỡ bỏ một cách chủ động."
Hơn 19.400 tài khoản người dùng trên Facebook và hơn 4.200 tài khoản trên Instagram đã bị xóa vì vi phạm các chính sách tương tự.
Khi được hỏi làm thế nào các quảng cáo như nudify hay lừa đảo thú cưng có thể lọt qua bộ lọc ban đầu, người phát ngôn của Meta nói: "Chúng tôi liên tục nâng cấp công nghệ để tìm ra cách nhận diện mới."
"Đây là một trò chơi mèo đuổi chuột. Chúng thường cố tránh bị phát hiện bằng cách sử dụng hình ảnh lành tính trong quảng cáo hoặc dùng công nghệ 'ẩn giấu' (cloaking) để che giấu tên miền trang web của mình."
Các biện pháp mới
Meta (sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp) đã công bố một loạt biện pháp chống lừa đảo mới:
• Cảnh báo kết bạn nghi vấn trên Facebook: Thử nghiệm cảnh báo mới giúp người dùng nhận diện tài khoản nghi ngờ để chặn hoặc từ chối yêu cầu.
• Cảnh báo liên kết thiết bị trên WhatsApp: Cảnh báo khi các tín hiệu hành vi cho thấy yêu cầu liên kết thiết bị có thể là lừa đảo, hiển thị rõ yêu cầu đến từ đâu.
• Mở rộng phát hiện lừa đảo nâng cao trên Messenger: Khi một cuộc trò chuyện với người lạ chứa các dấu hiệu lừa đảo phổ biến (như mời chào việc làm), hệ thống sẽ cảnh báo người dùng.
• Xác minh nhà quảng cáo: Mục tiêu đến cuối năm 2026, 90% doanh thu quảng cáo toàn cầu sẽ đến từ các nhà quảng cáo đã được xác minh.
Tiền Meta kiếm được từ kẻ lừa đảo đi đâu?
Một báo cáo của Reuters vào tháng 11 năm 2025 dựa trên thông tin rò rỉ cho biết Meta dự kiến thu về khoảng 10,1% tổng doanh thu hàng năm – tương đương 16 tỷ USD – từ quảng cáo của những kẻ lừa đảo.
Người phát ngôn của Meta phản hồi rằng con số 10,1% chỉ là một ước tính thô và không chính xác, nhiều quảng cáo trong số đó sau khi kiểm tra lại thì không hề vi phạm.
Khi được hỏi số tiền thu được từ quảng cáo lừa đảo sẽ dùng làm gì, người phát ngôn cho biết: "Nó được dùng để chống lại chính những kẻ lừa đảo, đầu tư vào nguồn lực và công nghệ để ngăn chặn chúng."
Meta có bồi thường cho nạn nhân không?
"Không," người phát ngôn trả lời và giải thích rằng có những vấn đề hậu cần trong việc xác minh tổn thất.
"Chúng tôi không thấy các giao dịch trên nền tảng của mình. Giao dịch thường diễn ra qua tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng. Đó là lý do tại sao việc hợp tác liên ngành với ngân hàng và viễn thông là rất quan trọng."
"Cây gậy lớn" của Úc và Bộ quy tắc tự nguyện của New Zealand
Úc đang đi đầu với luật mới có mức phạt lên tới 50 triệu đô la Úc đối với các nền tảng mạng xã hội, ngân hàng và viễn thông không có biện pháp thích đáng để ngăn chặn lừa đảo.
Trong khi đó, Chính phủ New Zealand hiện chỉ áp dụng "Bộ quy tắc chống lừa đảo tự nguyện" được ký kết bởi Meta, Google và TikTok, vốn không đi kèm hình phạt.
Bộ trưởng Thương mại Scott Simpson cho biết bộ quy tắc này bao gồm 38 cam kết nhằm tăng cường bảo vệ người dùng, từ việc chặn nội dung đến báo cáo quảng cáo gian lận.
Xác minh danh tính tài khoản mới
Nhiều nhà hoạt động phàn nàn rằng kẻ lừa đảo quá dễ dàng tạo tài khoản mới chỉ với một địa chỉ email.
Ông Agranovich giải thích rằng hiện tại Meta yêu cầu email hoặc số điện thoại và xác thực qua mã 2 lớp. Với các dịch vụ rủi ro cao hoặc đăng ký Meta Verified (trả phí), người dùng sẽ phải cung cấp căn cước công dân hoặc ảnh chụp selfie để chứng minh danh tính.
Lời khuyên của Cảnh sát New Zealand cho nạn nhân lừa đảo
Cảnh sát New Zealand khuyến cáo: "Bất kỳ ai tin rằng mình là nạn nhân của lừa đảo nên báo cáo với Cảnh sát qua số 105 hoặc đến đồn cảnh sát địa phương."
Người dân cũng được khuyến khích tìm hiểu lời khuyên tại trang web của Netsafe và chuyên mục tội phạm mạng của Cảnh sát.
Theo nzherald.co.nz premium - Hani Dang