Chính phủ New Zealand vừa ký kết thỏa thuận với tập đoàn Z Energy để thu mua thêm lượng dầu diesel tương đương 9 ngày sử dụng. Đây là bước đi chiến lược nhằm tạo ra "lớp đệm" bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc cung ứng tiềm tàng từ xung đột tại Trung Đông.
Marsden Point. (Nguồn: Getty)Sáng nay, Thủ tướng Christopher Luxon cùng Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis và Thứ trưởng Bộ Năng lượng Shane Jones đã chính thức công bố thương vụ này. Theo đó, 90 triệu lít dầu diesel bổ sung sẽ được nhập khẩu vào quốc gia này.
Thủ tướng Luxon khẳng định thỏa thuận sẽ củng cố dự trữ quốc gia, giúp New Zealand kiên cường hơn trong bối cảnh thị trường quốc tế đầy biến động.
"Ống tiết kiệm" cho kịch bản xấu nhất
Bộ trưởng Tài chính Nicola Willis nhấn mạnh số nhiên liệu này chỉ được sử dụng trong kịch bản tồi tệ nhất để ngăn đất nước rơi vào giai đoạn 3 hoặc 4 của kế hoạch ứng phó nhiên liệu – thời điểm các biện pháp phân phối định mức bắt buộc phải áp dụng.
"Đây là lớp đệm dự phòng. Nó giống như số tiền trong ống tiết kiệm được dán băng keo kín mít. Chúng ta sẽ chỉ chạm vào nó nếu thực sự rơi vào một ngày mưa bão," bà Willis ví von.
Lô dầu sẽ được vận chuyển tới Marsden Point (Northland) và lưu trữ tại các bồn chứa đã được tân trang của Channel Infrastructure. Chính phủ đã phê duyệt ngân sách lên tới 21,6 triệu NZD hồi đầu tháng này để thuê kho bãi, dự kiến sẵn sàng vào đầu tháng 6. Lô nhiên liệu đầu tiên sẽ cập cảng vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7.
Chính phủ nắm quyền kiểm soát thị trường
Dưới các điều khoản của hợp đồng, Z Energy sẽ chịu trách nhiệm thu mua, sở hữu và quản lý lượng dầu này, nhưng Chính phủ (Crown) sẽ là bên quyết định thời điểm tung hàng ra thị trường.
Bà Willis mô tả đây là một "hợp đồng bảo hiểm" chiến lược, giúp tăng thêm khoảng 50% vào kho dự trữ 21 ngày hiện có. Bà cũng so sánh lợi thế với Úc: trong khi Úc mua 400 triệu lít (tương đương 6-7 ngày sử dụng), thỏa thuận của New Zealand đảm bảo được tới 9 ngày.
Thứ trưởng Shane Jones cho biết đề xuất của Z Energy là phương án tối ưu nhất sau quá trình đấu thầu cạnh tranh: "Đề xuất này mang lại lợi thế tổng thể mạnh mẽ, vừa đảm bảo giá trị đồng tiền, vừa linh hoạt trong cách thức sử dụng."
(Nguồn: istock.com)Nỗ lực ổn định an ninh năng lượng
Dù từ chối tiết lộ chi tiết lợi nhuận của Z Energy vì lý do nhạy cảm thương mại, bà Willis khẳng định Chính phủ đã "thương lượng cực kỳ cứng rắn" để bảo vệ quyền lợi công quỹ.
Hiện tại, New Zealand đang ở Giai đoạn 1 (tăng cường giám sát, chưa áp dụng biện pháp khẩn cấp). Để giảm tải áp lực, Bộ trưởng Quy chuẩn David Seymour cũng công bố các thay đổi về luật vận tải đường bộ, cho phép xe tải hạng nặng chở thêm tải trọng để tiết kiệm nhiên liệu.
Thủ tướng Luxon dự kiến sẽ tới Singapore vào Chủ nhật tới để ký thỏa thuận đảm bảo Singapore không hạn chế xuất khẩu nhiên liệu sang New Zealand. Phía Nam Triều Tiên cũng đưa ra cam kết tương tự, đồng thời các nhà máy lọc dầu đang tích cực tìm kiếm nguồn cung dầu thô thay thế từ Canada, Tây Phi và Nam Mỹ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Đông.
Theo 1news.co.nz – Noo Thuyen