Eve van Graafhorst chỉ mới 11 tuổi khi qua đời tại vịnh Hawke vào năm 1993 — nhưng trong cuộc đời ngắn ngủi của mình, cô bé đã góp phần thay đổi hoàn toàn cách New Zealand hiểu về HIV và AIDS.
Giờ đây, 32 năm trôi qua, mẹ của cô, bà Gloria, đang hồi tưởng lại tầm ảnh hưởng của Eve, cuộc sống của cô bé dưới ánh nhìn của công chúng, và những khoảnh khắc nhỏ bé đời thường mà bà nhớ nhất.
"Đó là những cái ôm," Gloria nói.
"Và những cuộc trò chuyện nhỏ."
Eve sinh non tại Úc vào đầu những năm 1980 và cần được truyền máu để duy trì sự sống. Một trong những lần truyền máu đó đã khiến cô bé bị nhiễm HIV.
Vào thời điểm đó, virus này đã làm dấy lên nỗi sợ hãi và những thông tin sai lệch. Tại Úc, nỗi sợ hãi đó nhanh chóng biến thành sự kỳ thị.
Bà Gloria kể rằng những người hàng xóm đã băng qua đường để tránh mặt họ. Các gia đình tẩy chay những trung tâm chăm sóc trẻ ban ngày. Eve bị cấm cửa khỏi trường mẫu giáo.
"Hàng xóm của chúng tôi đã dựng một hàng rào cao gần hai mét," sau này bà kể lại.
"Họ thậm chí còn cố giết con chó của chúng tôi vì tin rằng HIV có thể lây lan qua bọ chét."
Đến khi Eve lên ba tuổi, bà Gloria lo sợ rằng con gái mình sẽ bị giấu kín, bị loại khỏi xã hội hoàn toàn, vì vậy gia đình đã quyết định rời Úc và chuyển về quê hương của Gloria ở vịnh Hawke.
Khi họ đến New Zealand vào tháng 6 năm 1986, sự đón tiếp không thể khác biệt hơn.
Gia đình, bạn bè và cả những người lạ đã chờ sẵn tại sân bay. Các trường học trên khắp cả nước đã gửi lời mời. Eve được chào đón vào trường mầm non, vui chơi cùng những đứa trẻ khác.
"Nó hoàn toàn trái ngược với những gì đã diễn ra ở Úc," Gloria nói.
Nhưng dù được ôm ấp trong vòng tay cộng đồng, cuộc đời của Eve chưa bao giờ là bình thường.
Cô bé sống chung với một căn bệnh nan y và cô tự nhận thức được điều đó. Tuy nhiên, cô vẫn muốn dùng cuộc đời mình để dạy những người khác đừng sợ hãi.
Câu chuyện của Eve đã tiếp cận được khán giả cả nước sau khi xuất hiện trên chương trình The Holmes Show, nơi phát thanh viên Paul Holmes đã phỏng vấn cô bé nhiều lần trong nhiều năm. Sau này ông nói rằng công việc của mình với Eve là một trong những phần quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông.
Thông qua những lần xuất hiện đó, Eve đã giúp nhân hóa căn bệnh HIV và AIDS — cô bé đến thăm các trường học, bệnh viện và các sự kiện công cộng, nói chuyện cởi mở về loại virus đang dần cướp đi mạng sống của mình.
Cô bé trở nên đặc biệt nổi tiếng với việc tham gia vào các "chiến dịch ôm" (hugathons).
Tại một sự kiện, một người đàn ông đã tiếp cận cô, đưa tiền nhưng ngần ngại không dám ôm cô vì sợ lây nhiễm HIV.
Eve chỉ đơn giản dang rộng vòng tay và nói: "Chú không thể bị lây AIDS từ cháu đâu."
Khi các phương pháp điều trị tiến triển chậm chạp, Eve đã thử nghiệm những loại thuốc HIV đời đầu mà mẹ cô mô tả là ở "dạng thô sơ nhất".
Đến năm cuối đời, sức khỏe của cô bé suy giảm rõ rệt nhưng cô vẫn quyết tâm tiếp tục hành trình và giáo dục mọi người.
"Tất cả đều là ý muốn của con bé," Gloria nói. "Đó là điều con bé muốn làm."
Eve qua đời tại nhà riêng ở Havelock North vào tháng 11 năm 1993.
Ngày nay, bà Gloria sống tại Anh nhưng vẫn luôn gắn kết chặt chẽ với những ký ức về Eve. Những người bạn ở New Zealand vẫn chăm sóc khu vườn của Eve. Đôi khi, Gloria ghé thăm khu vườn qua cuộc gọi video — điện thoại được đặt giữa những bông hoa để bà có thể dành thời gian ở đó.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang