Đồng hồ sẽ chạy lùi lại vào đêm nay, mang đến thêm một giờ ngủ cho những ai có thể tiếp tục cuộn mình trong chăn.
Giờ mùa hè, bắt đầu chu kỳ hiện tại từ ngày 28 tháng 9 năm ngoái, sẽ kết thúc vào lúc 3 giờ sáng Chủ nhật khi đồng hồ được chỉnh lùi lại một tiếng thành 2 giờ sáng.
Kết quả là, trời sẽ sáng sớm hơn vào buổi sáng - ít nhất là trong một khoảng thời gian - trong khi mặt trời sẽ lặn sớm hơn vào buổi chiều tối.
Tại Christchurch, giờ bình minh chuyển từ 7 giờ 49 phút sáng thứ Bảy sang 6 giờ 50 phút sáng Chủ nhật, trong khi giờ hoàng hôn chuyển từ 7 giờ 15 phút tối sang 6 giờ 13 phút tối.
Tại Auckland, bình minh chuyển từ 7 giờ 36 phút sáng thứ Bảy sang 6 giờ 37 phút sáng Chủ nhật, còn hoàng hôn thay đổi từ 7 giờ 10 phút tối sang 6 giờ 09 phút tối.
Đây là một truyền thống thay đổi thời gian mà một số người có thể không bận tâm quá nhiều – vì vậy có lẽ sẽ là một bất ngờ khi biết rằng chúng ta đã bắt đầu áp dụng giờ mùa hè từ cách đây đúng 99 năm.
Vấn đề này cũng từng là chủ đề gây tranh cãi, với việc các chuyên gia có những ý kiến khác nhau về việc thay đổi đồng hồ và cách nó tác động đến sức khỏe con người.
Vậy, tại sao giờ mùa hè vẫn tồn tại? Mục tiêu là gì – và tại sao một số nơi ở nước ngoài đã bãi bỏ hoàn toàn quy định này?
Lịch sử của giờ mùa hè tại Aotearoa (New Zealand)
Giờ mùa hè bắt đầu lúc 2 giờ sáng ngày Chủ nhật cuối cùng của tháng 9 và kết thúc lúc 3 giờ sáng ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng 4, mang lại cho chúng ta 27 tuần áp dụng giờ mùa hè mỗi năm.
Nhưng để đi đến hệ thống hiện tại, nó đã phải trải qua không ít những thăng trầm và thay đổi.
Giai thoại về giờ mùa hè kể rằng một nhà côn trùng học tên là George Hudson là người đầu tiên đưa ra lý thuyết về việc chỉnh đồng hồ chạy sớm hơn. Rõ ràng là ông khao khát có thêm thời gian trong ngày để đi thu thập côn trùng.
Hudson ban đầu đã trình bày ý tưởng chỉnh đồng hồ sớm lên của mình trước Hội Triết học Wellington vào tận năm 1895.
Ý tưởng này cuối cùng đã nhận được sự chú ý, dẫn đến sự ra đời của Đạo luật Giờ Mùa hè năm 1927, khi New Zealand lần đầu tiên áp dụng quy chuẩn này.
Vào năm 1941, giờ mùa hè đã được kéo dài để áp dụng cho cả năm như một phần của các quy định khẩn cấp nhằm tiết kiệm năng lượng trong Chiến tranh Thế giới thứ II.
Múi giờ đó, vốn sớm hơn 12 tiếng so với Giờ chuẩn Greenwich (GMT), cuối cùng đã được chọn làm Giờ chuẩn New Zealand vào năm 1946, chấm dứt hiệu quả cuộc thử nghiệm đầu tiên của quốc gia này với giờ mùa hè.
Người dân New Zealand sau đó đã có một khoảng thời gian nghỉ ngơi không phải chỉnh đồng hồ hai lần mỗi năm cho đến thập niên 1970, khi cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu thúc đẩy việc tái áp dụng chính thức giờ mùa hè vào năm 1975 sau một đợt thử nghiệm năm 1974. Lý lẽ đưa ra là những buổi chiều hè dài hơn sẽ giúp giảm bớt việc phải bật đèn điện.
Và kể từ đó, New Zealand chưa bao giờ quay đầu lại. Thực tế, thời gian áp dụng giờ mùa hè hàng năm đã được kéo dài thêm vài lần kể từ những năm 1970.
Lập luận vẫn cho rằng việc chỉnh đồng hồ sớm hơn vào mùa xuân mỗi năm giúp tránh lãng phí ánh sáng mặt trời vào những giờ đầu ngày khi nhiều người vẫn còn đang ngủ.
Thế giới còn lại đang làm gì?
Hiện có khoảng 70 quốc gia áp dụng giờ mùa hè, thường là những nước nằm gần các cực của Trái đất và chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ sự biến đổi theo mùa của thời gian ban ngày.
Nhưng một số nơi đã tiến tới việc xóa bỏ hoàn toàn tập tục này.
Tại Mỹ, Đạo luật Bảo vệ Ánh sáng Mặt trời đã được giới thiệu vào năm 2022 để áp dụng giờ mùa hè vĩnh viễn tại đây, nhưng nó vẫn chưa chính thức được thông qua thành luật.
Tuy nhiên, tại bang British Columbia của Canada, một sự thay đổi đã được thực hiện vào đầu năm nay để chuyển sang sử dụng giờ mùa hè vĩnh viễn.
Theo Thủ hiến bang David Eby, điều này được thực hiện nhằm cải thiện sức khỏe tổng thể của người dân, giảm bớt xáo trộn cho các gia đình và chấm dứt "sự hỗn loạn đáng kể" mà việc thay đổi đồng hồ gây ra cho "cuộc sống vốn đã bận rộn".
Chúng ta có nên tiếp tục duy trì giờ mùa hè?
Các chuyên gia có những quan điểm trái chiều về việc New Zealand nên xử lý giờ mùa hè như thế nào.
Một số người, chẳng hạn như bác sĩ thần kinh học người Mỹ Jocelyn Cheng, ủng hộ việc chuyển sang giờ chuẩn vĩnh viễn thay vì duy trì giờ mùa hè, do những rủi ro về sức khỏe.
"Cơ thể chúng ta có một nhịp sinh học tự nhiên, tôi nghĩ nhiều người đã nghe thuật ngữ này, và đó là một chiếc đồng hồ nội tại mà các vùng trong não cũng như từng tế bào trong cơ thể vận hành theo, thường là một chu kỳ kéo dài hơn 24 giờ một chút," bà giải thích trong chương trình Breakfast năm 2022.
Thay vì giờ mùa hè, bà Cheng lập luận vào thời điểm đó rằng New Zealand nên chuyển sang giờ chuẩn vĩnh viễn do các nguy cơ về sức khỏe.
Một chuyên gia khác, Giáo sư Guy Warman từ Đại học Auckland, cho biết nếu New Zealand chuyển sang giờ mùa hè vĩnh viễn, tương tự như mô hình của Canada, "điều đó chắc chắn sẽ tồi tệ hơn cho sức khỏe sinh học của chúng ta" trong những tháng mùa đông.
"Tôi nghĩ mấu chốt là nếu chúng ta áp dụng giờ mùa hè quanh năm, chúng ta sẽ không có được ánh sáng vào buổi sáng, vốn là yếu tố thực sự quan trọng để điều chỉnh đồng hồ sinh học hàng ngày," ông chia sẻ với 1News đầu năm nay.
"Tôi nghĩ cần có thêm các nghiên cứu không chỉ về tác động tiêu cực, mà cả những mặt tích cực của việc chuyển đổi từ giờ mùa hè sang giờ mùa đông, từ đó mới đưa ra được quyết định cân bằng."
Thay vào đó, ông Warman gợi ý rằng cuộc tranh luận nên tập trung vào các yếu tố lối sống khác đã được chứng minh là có hại, chẳng hạn như giảm bớt việc làm ca kíp quá mức hoặc thay đổi múi giờ liên tục.
Điện thoại của tôi có biết về sự thay đổi giờ này không?
Điện thoại thông minh của bạn sẽ tự động điều chỉnh theo giờ chính xác, nhưng bạn có thể kiểm tra cài đặt để chắc chắn.
Đối với người dùng Android: Vào Cài đặt, Hệ thống, Ngày & Giờ, sau đó đảm bảo đã bật chế độ Đặt tự động.
Đối với người dùng iPhone: Vào Cài đặt, Cài đặt chung, Ngày & Giờ, sau đó đảm bảo chế độ Đặt tự động đã được bật.
Nếu tôi đang làm việc vào lúc đồng hồ thay đổi thì sao?
Nếu một người đang làm việc khi giờ mùa hè kết thúc vào lúc 3 giờ sáng Chủ nhật, thông thường họ sẽ được quyền nhận lương cho một giờ làm việc thêm đó.
Khi đồng hồ tăng sớm trở lại vào tháng 9, một người sẽ làm việc ít hơn một tiếng, nhưng thông thường vẫn được quyền nhận lương cho cả ca làm việc đầy đủ.
Những người khác có thể tận hưởng thêm một giờ ngủ khi đồng hồ quay ngược lại – trừ khi họ là cha mẹ của những đứa trẻ nhỏ thường thức dậy theo chu kỳ ngủ tự nhiên của chúng.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang