Trong bối cảnh xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bước sang tháng thứ hai, người dân New Zealand không chỉ lo lắng về giá xăng dầu. Nhiều nhu yếu phẩm hàng ngày khác cũng đang đứng trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung nếu chiến tranh tiếp tục leo thang.
Không chỉ dầu mỏ, nhiều mặt hàng khác có thể chịu ảnh hưởng từ việc tăng giá hoặc thậm chí là khan hiếm nếu chiến tranh Iran tiếp tục leo thang. Ảnh: RNZ / Quin Tauetau.Dù New Zealand chỉ nhập khẩu trực tiếp khoảng 0,6% (tương đương 642 triệu NZD) tổng kim ngạch từ Trung Đông, nhưng "mạng lưới cung ứng chằng chịt" của nền kinh tế toàn cầu khiến quốc gia này không thể đứng ngoài vòng ảnh hưởng.
Tiến sĩ Sarah Marshall, Giám đốc Trung tâm Quản lý Chuỗi cung ứng (Đại học Auckland), nhận định: "Xung đột Iran đã phơi bày sự tổn thương của chuỗi cung ứng, điều mà chúng ta từng thấy rõ qua đại dịch Covid-19."
Nguồn cung thực phẩm có thể bị ảnh hưởng nếu các vấn đề về vận tải đường biển tiếp diễn. Ảnh: Được cung cấp.Những mặt hàng thiết yếu trong "tầm ngắm"
1. Thực phẩm và Phân bón: Tác động rõ rệt nhất hiện nay là hóa đơn đi siêu thị tăng vọt. Angela Clifford, Giám đốc điều hành Eat New Zealand, kêu gọi đầu tư mạnh hơn vào thực phẩm nội địa để giảm phụ thuộc vào hàng nhập khẩu.
Đáng chú ý, New Zealand nhập khẩu gần 22% lượng phân bón từ Trung Đông. Khoảng một nửa lượng urea của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz – nơi đang là tâm điểm của xung đột.
2. Thuốc men và Vật tư y tế: Pharmac đang giám sát chặt chẽ rủi ro cung ứng thuốc. Tại Anh, các chuyên gia cảnh báo chỉ còn vài tuần nữa là cạn kiệt thuốc giảm đau và điều trị ung thư. Thậm chí, khí Helium – thành phần quan trọng để vận hành máy chụp MRI và sản xuất chất bán dẫn – cũng do Trung Đông cung cấp chủ yếu.
Những sự thiếu hụt bất ngờ như khí helium có thể ảnh hưởng đến việc vận hành máy chụp MRI. Ảnh: 123RF.3. Nhôm và Nhựa: Giá nhôm đã chạm đỉnh 4 năm sau khi Iran không kích các cơ sở sản xuất tại Bahrain và UAE. Trong khi đó, 99% các loại nhựa và polyme được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch. Các mặt hàng như chai nước, túi rác và đồ nhựa dùng một lần dự kiến sẽ tăng giá mạnh trong những tuần tới.
Nhựa hiện hữu ở khắp mọi nơi quanh ta. Ảnh: RNZ / Richard Tindiller.4. Các sản phẩm gốc dầu khác: Sơn, nhựa đường, quần áo (sợi tổng hợp), hóa chất tẩy rửa và linh kiện điện tử đều nằm trong chuỗi cung ứng chịu tác động từ giá dầu.
Một chuyên gia cho rằng người tiêu dùng có thể cần thắt chặt chi tiêu cho các mặt hàng không thiết yếu. Ảnh: Ke-Xin Li / RNZ.Chuyên gia nói gì?
Giáo sư kinh tế Robert MacCulloch so sánh cuộc khủng hoảng này với cú sốc dầu mỏ những năm 1970. Ông chỉ trích các chính phủ tiền nhiệm đã không xây dựng được một chuỗi cung ứng tự cường trong suốt 50 năm qua.
"Đây không phải là lúc để chi tiêu cho những thứ xa xỉ. Những mặt hàng tiêu dùng không thực sự cần thiết cho chất lượng cuộc sống nên được cắt giảm," ông nhấn mạnh.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen