Có những lời khuyên đầu tư dường như luôn (hoặc thường xuyên) đúng.
Bởi Susan Edmunds của tờ RNZ
Lãi kép là người bạn đồng hành của bạn. Đừng lo lắng về số dư quỹ KiwiSaver nếu bạn còn tận 40 năm nữa mới cần đến số tiền đó. Một người đang chào mời một khoản đầu tư thực sự tốt sẽ không cần phải ép bạn mua bằng được.
Nhưng còn những lời khuyên không tốt cho lắm thì sao?
RNZ đã hỏi một số chuyên gia đầu tư về những lời khuyên nào bạn tốt nhất nên bỏ qua.
Hãy mua những gì bạn biết
Dean Anderson, người sáng lập Kernel, cho biết mọi người cần rất cẩn thận khi quá tin vào câu châm ngôn "hãy mua những gì bạn biết".
Mọi người đôi khi được bảo rằng việc quen thuộc với một công ty sẽ giúp họ có cái nhìn sâu sắc về việc liệu đó có phải là một khoản đầu tư tốt hay không.
Nhưng ông nói điều đó không thực sự đúng với hầu hết mọi người, và có thể dẫn đến tình trạng bạn dồn quá nhiều tiền vào các công ty tên tuổi mà bạn nhận diện được, ngay cả khi chúng không thực sự mang lại cơ hội tốt nhất.
Những người đã mua cổ phiếu của Air New Zealand có thể đang phải gánh chịu những tác động tiêu cực từ điều này.
"Rất nhiều người đã ồ ạt mua vào sau dịch Covid vì đó là thứ họ biết, và sau đó giá cổ phiếu đã giảm mạnh," Anderson nói. "Tôi nghĩ nhiều người mua cổ phiếu công ty vì họ biết thương hiệu, nhưng điều đó không biến nó thành một khoản đầu tư tốt.
"Đó là một câu chuyện rất dễ lan truyền vì nó dễ liên hệ khi bạn mới bắt đầu. Tôi lo rằng bạn đang đưa mọi người đi sai hướng và đơn giản hóa vấn đề quá mức."
Phó giáo sư tài chính Gertjan Verdickt tại Đại học Auckland cho biết điều này cũng có thể được mô tả là tâm lý "ưu tiên sân nhà" (home bias).
Nhiều người New Zealand cũng đang đầu tư quá nhiều tiền vào các công ty trong nước, trong khi lẽ ra họ nên đa dạng hóa ra quốc tế để phân tán rủi ro.
"Các nhà đầu tư có xu hướng đặt tỷ trọng quá cao vào cổ phiếu nội địa và các công ty họ quen thuộc, bỏ lỡ những lợi ích đáng kể từ việc đa dạng hóa.
"Lý thuyết học thuật nói rằng bạn nên nắm giữ cổ phiếu quốc tế theo tỷ lệ vốn hóa thị trường toàn cầu của chúng (hiện tại khoảng 59% là cổ phiếu ngoài Mỹ cho một danh mục toàn cầu), nhưng lời khuyên phổ biến thường khuyến nghị ít hơn nhiều - thường là 25 đến 30%, hoặc thậm chí là tránh hoàn toàn cổ phiếu quốc tế."
Verdickt nói rằng mọi người cũng nên lờ đi bất kỳ lời khuyên nào về việc mua cổ phiếu của chính công ty mà họ đang làm việc.
"Nếu công ty của bạn phá sản, bạn vừa thất nghiệp vừa có các khoản đầu tư vô giá trị - bạn đã tập trung rủi ro ngay tại nơi bạn không nên làm nhất. Vậy mà lời khuyên này vẫn tồn tại, thường được đóng khung dưới dạng 'hưởng lợi khi công ty làm ăn tốt'."
Coi ngôi nhà đang ở là khoản đầu tư quan trọng nhất
Người New Zealand có xu hướng tập trung vào bất động sản như một kênh đầu tư, nhưng Verdickt nói rằng đặc biệt quan trọng là phải cảnh giác với khoản đầu tư vào chính ngôi nhà bạn đang ở.
Theo nhiều thước đo, một ngôi nhà do chủ sở hữu ở thực chất không hẳn là một khoản đầu tư vì nó không mang lại thu nhập đáng kể (ngoại trừ việc bạn không phải trả tiền thuê nhà ở nơi khác) và nếu bạn bán nó đi, bạn vẫn cần phải trả tiền để có chỗ ở khác.
Verdickt kể rằng bà của ông ở Bỉ đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong năm rằng ngôi nhà là khoản đầu tư tốt nhất của một người.
"Mặc dù sở hữu nhà có thể tốt cho một số người, nhưng không có nhiều bằng chứng cho thấy việc mua nhà vượt trội hơn về mặt tài chính so với việc thuê nhà và đem số tiền chênh lệch đi đầu tư.
"Lời khuyên phổ biến thường coi nhà ở là một khoản đầu tư không thể bỏ lỡ, trong khi các học giả lưu ý rằng nó thường không phải là một khoản đầu tư tài chính tuyệt vời và có thể tạo ra sự tập trung tài sản nguy hiểm vào một tài sản đơn lẻ có tính thanh khoản thấp."
Tiết kiệm 10% đến 15% thu nhập ở mọi lứa tuổi
Mọi người thường được khuyên nên thiết lập thói quen tiết kiệm và kiên trì với nó.
Verdickt nói các nhà kinh tế học sẽ lập luận rằng bạn nên điều tiết mức tiêu dùng theo thời gian, chứ không phải tỷ lệ tiết kiệm.
"Điều đó thường có nghĩa là tiết kiệm ít hoặc thậm chí âm khi còn trẻ lúc thu nhập thấp, tiết kiệm cao ở tuổi trung niên và chi tiêu dần khi nghỉ hưu. Lời khuyên về tỷ lệ tiết kiệm cố định đã lờ đi mô hình thu nhập theo vòng đời và giá trị thời gian của tiền bạc theo cách không tối ưu về mặt kinh tế."
Giữ tiền tiết kiệm khẩn cấp ngay cả khi đang nợ thẻ tín dụng
Có lẽ bạn cũng từng nghe lời khuyên rằng điều quan trọng là phải có một tài khoản tiết kiệm khẩn cấp để dự phòng cho những việc như sửa xe tốn kém bất ngờ, hoặc các tình trạng tài chính khẩn cấp không lường trước được.
Ý tưởng là việc này giúp bạn không phải vay những khoản nợ đắt đỏ nếu gặp khó khăn về tài chính.
Nhưng Verdickt nói rằng điều quan trọng là phải suy nghĩ về vấn đề này trong một bối cảnh rộng hơn. Có thể không hợp lý khi xây dựng quỹ tiết kiệm khẩn cấp cho đến khi bạn đã thanh toán xong các khoản nợ đắt đỏ.
Verdickt cho biết việc mọi người để tiền trong tài khoản tiết kiệm lãi suất thấp trong khi vẫn đang gánh nợ thẻ tín dụng lãi suất cao là rất phổ biến, và điều này không hề hợp lý.
"Về mặt kinh tế, điều đó là phi lý nếu xét đến mức chênh lệch lãi suất. Bạn tốt hơn nên trả hết nợ lãi suất cao và sử dụng hạn mức tín dụng sẵn có nếu cần thiết."
Canh thời điểm thị trường
Bạn có thể nghe mọi người bảo rằng bây giờ là thời điểm tốt để nhảy vào một khoản đầu tư cụ thể, hoặc bạn nên đứng ngoài quan sát cho đến khi một điều kiện nào đó được đáp ứng.
Ana-Marie Lockyer, giám đốc điều hành của Pie Funds, nói rằng bạn có lẽ nên lờ điều đó đi và đừng nhảy vào hay rút ra dựa trên các tiêu đề báo chí hoặc biến động ngắn hạn.
"Rất khó để làm đúng một cách nhất quán, và thường thì mọi người kết thúc bằng việc bỏ lỡ những ngày tốt nhất của thị trường, điều này có thể gây tác động lớn đến lợi nhuận dài hạn. Ví dụ, bạn có tin rằng chúng ta thức dậy với chỉ số S&P 500 ở mức cao kỷ lục giữa bối cảnh địa chính trị bất ổn, tăng gần 10% so với cuối tháng Ba.
"Chúng ta quá thường xuyên thấy các nhà đầu tư chuyển sang các khoản đầu tư thận trọng ngay khi thị trường trở nên biến động.
"Mặc dù điều đó có vẻ an toàn hơn, nhưng việc chuyển đổi sau khi thị trường đã giảm có thể chốt lại các khoản lỗ và khiến bạn bỏ lỡ giai đoạn phục hồi.
"Trong ví dụ đó, những nhà đầu tư có danh mục S&P 500 đã đưa ra quyết định trong giai đoạn biến động từ đầu tháng Ba có thể đã bỏ lỡ một phần hoặc toàn bộ đợt hồi phục này."
Đừng tìm kiếm những chiến thắng nhanh chóng
Lockyer cho biết mọi người cũng nên cẩn thận với bất kỳ ai hứa hẹn lợi nhuận ngắn hạn hoặc chiến thắng nhanh chóng.
"Đầu tư có xu hướng hiệu quả nhất khi nó nhàm chán và nhất quán - đa dạng hóa, dài hạn và phù hợp với mục tiêu của bạn.
"Chìa khóa là hãy lùi lại một bước khỏi những tiếng ồn ào, tập trung vào một chiến lược phù hợp với khung thời gian của bạn và kiên trì với nó thay vì phản ứng với mọi cập nhật của thị trường.
"Như Warren Buffett đã nói... thị trường là một công cụ để chuyển tài sản từ người thiếu kiên nhẫn sang người kiên nhẫn."
Theo 1news.co.nz - Hani Dang