Bạn đóng thuế, Chính phủ chi tiêu. Nhưng cụ thể số tiền đó được dùng vào việc gì? Nếu bạn từng thắc mắc đồng tiền xương máu của mình đang phục vụ xã hội như thế nào, dưới đây là bảng phân tích chi tiết.
Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/6/2025, tổng chi tiêu của Chính phủ đạt 183,5 tỷ NZD. (Ảnh: RNZ)Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 30/6/2025, tổng chi tiêu của Chính phủ đạt 183,5 tỷ NZD.
Những "khoản chi" lớn nhất
• An sinh và Phúc lợi xã hội: Chiếm tỷ trọng lớn nhất với 57,6 tỷ NZD. Trong đó, riêng quỹ hưu trí NZ Super đã tiêu tốn hơn 23 tỷ NZD (tăng so với mức 53,99 tỷ NZD của năm trước).
• Y tế: Đứng thứ hai với 29,8 tỷ NZD.
• Giáo dục: Xếp thứ ba với 22,3 tỷ NZD (tăng từ 21,18 tỷ NZD năm ngoái).
• Dịch vụ Kinh tế và Công nghiệp: Chi 16,2 tỷ NZD để hỗ trợ và điều tiết các hoạt động kinh doanh.
• Giao thông và Liên lạc: 15,83 tỷ NZD.
Các lĩnh vực quan trọng khác
Chính phủ cũng phân bổ ngân sách cho nhiều hạng mục thiết yếu khác:
• Trật tự và An ninh pháp luật: 7,3 tỷ NZD.
• Nhà ở và Phát triển cộng đồng: 4,5 tỷ NZD.
• Di sản, Văn hóa và Giải trí: 3,38 tỷ NZD.
• Quốc phòng: 3,23 tỷ NZD.
• Dịch vụ cơ bản: 2,53 tỷ NZD.
• Bảo vệ môi trường: 2,3 tỷ NZD.
Đáng chú ý, chi phí tài chính (lãi vay) tiêu tốn tới 10,39 tỷ NZD. Đây chính là số tiền lãi mà Chính phủ phải trả cho các khoản vay nợ. Các dịch vụ cốt lõi của bộ máy Nhà nước chiếm 7,77 tỷ NZD.
Góc nhìn chuyên gia: "Muốn đồ tốt thì phải trả tiền"
Shamubeel Eaqub, chuyên gia kinh tế trưởng tại Simplicity, nhận định rằng New Zealand rất minh bạch trong chi tiêu công, nhưng người dân thường hiểu sai về bản chất của thuế.
Shamubeel Eaqub, chuyên gia kinh tế trưởng của Simplicity. (Ảnh: Được cung cấp)"Câu hỏi đúng phải là: Bạn muốn dịch vụ công nào, chất lượng ra sao và bạn chi trả cho nó bằng cách nào? Sau đó mới quyết định mức thuế. Chúng ta thường rơi vào bế tắc vì tâm lý: 'Tôi không muốn đóng thuế nhưng lại muốn những dịch vụ tốt nhất'."
Ông Eaqub cảnh báo rằng "đường băng" tài chính đã cạn kiệt từ một thập kỷ trước. Bài toán nhân khẩu học đang trở nên hóc búa hơn bao giờ hết: Quá nhiều người già và quá ít người trong độ tuổi lao động.
"Không có gì sai khi chúng ta già đi, nhưng bạn không thể tự chi trả cho mình những khoản tiền lớn mà không có nguồn thu nhập bền vững," ông nhấn mạnh. Thời kỳ tin tưởng tuyệt đối vào việc Nhà nước sẽ lo liệu mọi thứ sau Thế chiến II đã qua, và thách thức tài chính sẽ chỉ ngày càng khó khăn hơn.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen