Mặc dù được quảng bá là dịch vụ không lãi suất, Afterpay tại New Zealand đang thu về gần 20 triệu NZD mỗi năm chỉ tính riêng từ phí trễ hạn.
Ảnh: Ảnh chụp màn hình"Bẫy" phí ẩn sau mô hình không lãi suất
Theo mô hình hoạt động của Afterpay, người mua hàng sẽ không phải trả bất kỳ chi phí nào nếu thanh toán đúng hạn. Thay vào đó, các đơn vị bán hàng sẽ là bên chi trả phí giao dịch. Tuy nhiên, nếu người dùng chậm thanh toán, các khoản phí phạt sẽ bắt đầu được áp dụng.
Cụ thể, với các đơn hàng dưới 40 NZD, phí trễ hạn một lần có thể lên tới 25% tổng giá trị. Đối với đơn hàng trên 40 NZD, phí phạt ban đầu là 10 NZD. Nếu khoản nợ vẫn chưa được thanh toán sau 7 ngày, người dùng bị tính thêm 7 NZD. Mức phí này sẽ cộng dồn cho đến khi đạt mức trần là 25% giá trị khoản vay hoặc 68 NZD (tùy theo mức nào thấp hơn).
Báo cáo kết quả kinh doanh tính đến tháng 12 cho thấy Afterpay đã thu về 18,5 triệu NZD phí trễ hạn trong năm 2024 và con số này đã tăng lên 19,7 triệu NZD vào năm ngoái.
Lỗ hổng pháp lý và rủi ro cho người tiêu dùng
Gemma Rasmussen, phát ngôn viên của Consumer NZ, cho biết các dịch vụ Mua ngay - Trả sau (BNPL) đã được đưa vào phạm vi điều chỉnh của Đạo luật Hợp đồng Tín dụng và Tài chính Tiêu dùng (CCCFA) từ tháng 9/2024. Tuy nhiên, một số thay đổi từ tháng 11/2024 lại tạo ra các kẽ hở đáng ngại.
Bà Rasmussen nhấn mạnh: "Các nhà cung cấp BNPL hiện được miễn trừ khỏi các quy định cấm thu phí không hợp lý. Điều này có nghĩa là phí trễ hạn không còn cần phải phản ánh chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải gánh chịu. Các khoản phí này có thể áp dụng đồng thời trên nhiều đơn hàng khác nhau, khiến lá chắn bảo vệ người tiêu dùng yếu hơn hẳn so với các sản phẩm tín dụng truyền thống."
Nguy cơ "vòng xoáy nợ nần"
Đại diện từ Fincap, ông Jake Lilley, cảnh báo về tình trạng "máy chạy bộ nợ nần" (debt treadmill). Khi người dân phải trả phí trễ hạn cho các nhu cầu thiết yếu như xăng dầu hay thực phẩm, họ sẽ càng rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính trong tương lai.
Dữ liệu từ Centrix vào tháng 4 cho thấy tỷ lệ nợ quá hạn của toàn ngành BNPL ở mức 8,8%. Dù đã có những cải thiện nhất định, nhưng các chuyên gia cho rằng việc sử dụng BNPL để chi trả cho rượu và nhu cầu thiết yếu vẫn đang ở mức báo động, đe dọa sự ổn định tài chính của nhiều hộ gia đình.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen