Một chuyên gia an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cảnh báo New Zealand đang rơi vào tình thế nguy hiểm khi trật tự thế giới bị phá vỡ và quan hệ giữa các siêu cường ngày càng khó lường.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tham quan Thiên Đàn tại Bắc Kinh. Ảnh: BRENDAN SMIALOWSKI / AFPTrật tự thế giới rạn nứt
Tại hội thảo ở Wellington vừa qua, Giáo sư Thitinan Pongsudhirak nhận định New Zealand đang gặp "rắc rối lớn". Ông cho rằng nước Mỹ – vốn từng là mỏ neo ổn định – nay đã thay đổi cục diện do xu hướng nghiêng về cánh hữu, khiến các đối phương và đồng minh đều mất thăng bằng.
Trong khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh Bắc Kinh và Washington nên là đối tác thay vì đối thủ, ông cũng cảnh báo những sai lầm về vấn đề Đài Loan có thể dẫn đến xung đột trực tiếp. Trước bối cảnh đó, Giáo sư Thitinan khẳng định: "New Zealand cần phải đứng vững trên đôi chân của mình và tìm kiếm một con đường mới."
Giải pháp từ mạng lưới ASEAN
Giáo sư Thitinan gợi ý một bước đi "táo bạo": New Zealand nên cân nhắc gia nhập ASEAN hoặc ít nhất là học cách hiệp hội này ứng xử với Trung Quốc. Trong bối cảnh các thành viên ASEAN đang xoay trục dần về phía Bắc Kinh để thích ứng với sự thay đổi trong chính trị Mỹ, New Zealand sẽ cần mạng lưới này hơn bao giờ hết.
Dù vậy, ông cũng thừa nhận căng thẳng Mỹ - Trung đang gây chia rẽ ngay trong nội bộ ASEAN, khiến khối này chưa thể đưa ra lập trường thống nhất trong nhiều vấn đề quốc tế quan trọng.
Giáo sư Thitinan Pongsudhirak. Ảnh: RNZ / Phill PenningtonTầm nhìn của Thủ tướng Christopher Luxon
Trong bài phát biểu về an ninh quốc gia, Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon thừa nhận quan hệ quốc tế đang chuyển dịch từ trọng tâm kinh tế sang an ninh và khả năng phục hồi quốc gia.
Ông Luxon nhận định Trung Quốc đang quyết liệt mở rộng ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Đây là một thế giới nơi các lợi ích quốc gia cốt lõi được thúc đẩy bằng quyền lực cứng. Tuy nhiên, Thủ tướng vẫn giữ thái độ "lạc quan kiên định" rằng New Zealand cùng các đối tác có thể tái thiết lập một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.
Chiến lược thông minh cho các quốc gia tầm trung hiện nay là theo đuổi chính sách "đa liên kết" để duy trì vị thế không liên kết, bảo vệ lợi ích quốc gia trước sự cạnh tranh khốc liệt của các cường quốc.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen