Một đạo luật mới nhằm đơn giản hóa các quy tắc về nghỉ phép của New Zealand đang có nguy cơ làm tăng thêm sự phức tạp và gây ra khó khăn đặc biệt cho những người được trả lương theo hoa hồng, theo nhận định của một số chuyên gia pháp lý.
Các bản góp ý đã được gửi lên cho Dự luật Nghỉ phép Lao Động, bộ luật dự kiến thay thế cho Đạo luật Nghỉ lễ hiện hành.
Dự luật đưa ra các thay đổi như việc tích lũy kỳ nghỉ hàng năm và nghỉ ốm dựa trên thời gian làm việc thực tế, cùng một tiêu chí mới mang tên "ngày làm việc bình thường" để áp dụng cho các ngày lễ công cộng.
Tuy nhiên, dự luật cũng quy định rằng tất cả các ngày nghỉ sẽ được trả theo lương giờ - và đối với những người không có mức lương cố định, tiền nghỉ phép sẽ được tính theo "mức lương giờ thấp nhất phải trả cho ngày mà người đó nghỉ phép". Các khoản phụ cấp cố định được tính kèm, nhưng những khoản như tiền hoa hồng thì không.
Jim Roberts, cộng sự tại Hesketh Henry, cho biết đây là một vấn đề tiềm tàng rất lớn. "Nói một cách đơn giản nhất, việc thanh toán tiền nghỉ lễ đang chuyển từ chỗ được tính trên mọi khoản thu nhập sang việc chỉ tính trên mức lương thấp nhất có thể."
Roberts nói rằng điều này sẽ không ảnh hưởng đến những người thường không có tiền tăng ca hay hoa hồng, nhưng có thể cực kỳ nghiêm trọng đối với những người có các khoản này.
"Có những nhân viên kinh doanh được thiết lập mức lương cứng gần sát hoặc bằng mức lương tối thiểu, và tất cả thu nhập còn lại là hoa hồng. Tiền nghỉ phép hàng năm của họ sẽ chỉ tính theo mức lương tối thiểu. Sẽ không có bất kỳ động lực nào để những nhân viên đó xin nghỉ phép hàng năm. Ví dụ, một nhân viên hiện kiếm được 80% thu nhập từ hoa hồng nay sẽ chỉ được trả 20% khi nghỉ phép. Theo Đạo luật hiện hành, họ được nhận đủ 100%."
"Điều tương tự cũng áp dụng cho những người hưởng lương tuần hoặc lương tháng có làm thêm giờ nhiều. Đây thường là các thợ lành nghề, những người có chứng chỉ không thuộc hệ đại học, và những người lao động không có bằng cấp làm việc trong các ngành công nghiệp lớn, sản xuất hoặc lao động chân tay. Nhóm sau cùng, vốn chiếm số lượng lớn nhất, có xu hướng là những người được trả lương thấp nhất. Họ cũng bao gồm những người làm việc trong các ngành nghề hoạt động 24/7, ví dụ như công nhân làm ca tại cảng, bệnh viện, sân bay và bất kỳ hoạt động nào vận hành 24 giờ mỗi ngày suốt cả năm."
"Chính những nhân viên có mức lương cơ bản thấp nhưng được bổ sung bằng tiền tăng ca hoặc hoa hồng là những người chịu thiệt thòi nhất. Nhóm làm thêm giờ vốn có công đoàn rất mạnh, đó là cách họ giành được các khoản thanh toán tăng ca ngay từ đầu. Ngược lại, những nhân viên văn phòng làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu với mức lương cố định duy nhất sẽ không chịu bất kỳ tác động nào."
"Lực lượng lao động tại trung tâm các thị trấn và thành phố phần lớn sẽ không bị ảnh hưởng. Có một sự khác biệt đáng kể và bất cân xứng giữa hai nhóm này. Nhóm trước (nhân viên làm thêm giờ và hưởng hoa hồng) sẽ phải nghỉ phép hàng năm với mức lương bị sụt giảm đáng kể trong giai đoạn đó. Nhóm sau (nhân viên chỉ hưởng lương cứng) sẽ được nghỉ phép mà không mất một đồng thu nhập nào."
Matt Harrop, cố vấn đặc biệt tại Duncan Cotterill, cho biết đây là một lĩnh vực vẫn có thể được điều chỉnh thêm.
Ông cho biết những người được trả tiền thưởng cũng sẽ bị ảnh hưởng.
"Đối với những nhân viên có một phần lớn thu nhập đến từ tiền thưởng, đây sẽ là một thay đổi lớn."
"Và thực tế, điều này thường rơi vào nhóm những thành viên có thu nhập cao trong xã hội. Ví dụ, những người làm việc trong lĩnh vực ngân hàng... Tôi nghĩ sẽ có những sự điều chỉnh đối với các khía cạnh rất nhỏ đó của dự luật."
Ông nói rằng dự luật đang cố gắng đưa ra một hệ thống đơn giản nhất có thể mà không làm ảnh hưởng xấu đến các nhóm đối tượng.
"Có những tranh luận từ một số nhóm nhân viên và công đoàn cho rằng bối cảnh này không đúng và nó có tác động không cân xứng lên các nhóm dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, vì họ có xu hướng làm việc theo các mô hình biến động hơn."
"Nhưng tương tự, cũng có một số chủ doanh nghiệp nói rằng điều đó không phù hợp với họ. Ví dụ, khi lĩnh vực làm vườn và bán lẻ cho rằng chi phí thuê lao động thời vụ sẽ tăng lên và điều đó là không khả thi."
Ông nói rằng cách tính toán sẽ phải thay đổi bằng cách nào đó để tạo ra một hệ thống đơn giản hơn, và điều đó sẽ có những tác động dây chuyền.
"Câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta muốn một hệ thống đơn giản hơn với những hệ lụy đi kèm, hay chúng ta cứ để mọi thứ trong tình trạng hỏng hóc như hiện tại? Tôi nghĩ đó là câu hỏi cuối cùng."
"Với các mô hình làm việc hiện đại, có rất nhiều yếu tố đầu vào và sự biến động lớn. Và đó chính là vấn đề khi bạn áp dụng điều này vào thực tế, đó là mọi người làm việc theo những mô hình rất phức tạp."
"Họ có các mức lương khác nhau được trả cho những đầu việc khác nhau. Và việc hệ thống hóa điều đó theo cách có thể triển khai trên diện rộng là không hề đơn giản."
Theo rnz.co.nz - Hani Dang