New Zealand nằm trong số các quốc gia đang đối mặt với mối lo ngại ngày càng tăng rằng một vụ giết người liên quan đến băng đảng trải dài qua nhiều quốc gia là dấu hiệu cho thấy sự leo thang của các mạng lưới tội phạm có tổ chức trên khắp Thái Bình Dương.
Tuần trước, hai người đàn ông sống ở Samoa đã bị bắt tại Việt Nam sau vụ sát hại Lamalu Lorenzo Tovia, thủ lĩnh băng đảng "Coconut Cartel" của Úc, bên ngoài một nhà hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Vụ nổ súng được camera giám sát (CCTV) ghi lại, đã khiến Tovia tử vong và một người đi cùng là Sauni Sam rơi vào tình trạng nguy kịch.
Cảnh sát Việt Nam sau đó đã bắt giữ các công dân Samoa là Joseph Vaa, người bị cáo buộc là tay súng, và đồng phạm bị cáo buộc là Steve Tofa ở gần biên giới Campuchia.
Cả hai nghi phạm, trong vòng vây của cảnh sát, đã cúi đầu nhận tội công khai. Tám công dân Việt Nam cũng bị bắt giữ với cáo buộc giúp đỡ cặp đôi này bỏ trốn sau vụ giết người.
Chuyên gia hàng đầu về tội phạm xuyên quốc gia, Phó Giáo sư Jose Sousa-Santos từ Trung tâm An ninh Khu vực Thái Bình Dương của Đại học Canterbury, cho biết một dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm trong vụ án này là mức độ kiểm soát và điều phối của các thế lực bên ngoài bên trong các tập đoàn tội phạm của Úc và khu vực.
Ông cho biết đã có thông tin về việc số tiền lên tới 1,5 triệu đô la được đưa ra để thanh toán cho hợp đồng giết người này.
"Loại tiền này có thể giúp bạn mua chuộc tầm ảnh hưởng ở mọi cấp độ xã hội tại Thái Bình Dương — điều này cho thấy các băng đảng này đang chơi ở cấp độ nào, và nó cũng cho thấy các quốc gia đảo Thái Bình Dương sẽ khó khăn như thế nào để chống lại các thực thể tội phạm có tiềm lực tài chính sâu rộng như thế này."
Ủy viên Cảnh sát Richard Chambers, người vừa trở về từ hội nghị thượng đỉnh về tội phạm xuyên quốc gia ở Fiji với sự tham gia của các cảnh sát trưởng từ khắp khu vực, chia sẻ với 1News rằng việc các mạng lưới tội phạm có tổ chức tiếp tục khai thác Thái Bình Dương để mở rộng mô hình kinh doanh của chúng là điều rất đáng lo ngại.
"Tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng những yếu tố tạo điều kiện cho hoạt động tội phạm có tổ chức bao gồm công nghệ, bạo lực và tham nhũng — vốn là một vấn đề đặc biệt đối với khu vực Thái Bình Dương — và vì vậy, với tư cách là các cảnh sát trưởng, chúng tôi đã thảo luận về những gì chúng tôi có thể làm khác đi để giải quyết một số yếu tố thúc đẩy đó," ông nói.
"Chúng tôi phải làm việc cùng nhau, bởi vì không một quốc gia Thái Bình Dương riêng lẻ nào có thể tự mình đối phó với mối đe dọa này."
Ông Sousa-Santos đã công khai cảnh báo về tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của hoạt động băng đảng và tập đoàn tội phạm trong khu vực suốt nhiều năm qua.
"Chúng ta đã chứng kiến sự phát triển tầm ảnh hưởng của các thực thể chính thức từ bên ngoài — các tập đoàn ma túy, các băng nhóm Tam Hoàng, các tập đoàn tội phạm của Úc và New Zealand — tại Thái Bình Dương trong thập kỷ qua," ông nói.
"Những gì chúng ta đang thấy diễn ra hiện nay, điều mà chúng tôi đã gióng lên hồi chuông cảnh báo từ 5 đến 10 năm qua, có liên quan đến các vấn đề về những người bị trục xuất về Thái Bình Dương, buôn lậu ma túy qua khu vực, sự phát triển của chính thị trường ma túy bên trong Thái Bình Dương, và thực tế là các tập đoàn tội phạm lớn hơn tại Úc đã sử dụng người dân đảo Thái Bình Dương làm tay sai."
Ông Sousa-Santos cho biết khi các vấn đề này được nêu ra 5 năm trước, vẫn còn thời gian để thiết lập các hệ thống, nhưng cấu trúc an ninh khu vực Thái Bình Dương đã không được củng cố như mức cần thiết.
"Vì vậy, bây giờ chúng ta đang ở thế bám đuổi, và chúng ta sẽ phải tiếp tục bám đuổi trong thập kỷ tới. Tôi nghĩ bấy giờ là lúc Úc, New Zealand, Mỹ và Pháp cần hợp tác với Thái Bình Dương và nhận ra đây là chặng cuối của cuộc chơi rồi," ông nói.
"Các chính phủ và lực lượng thực thi pháp luật Thái Bình Dương đã xác định được những lỗ hổng trong chính các tổ chức của họ và trong cơ sở hạ tầng an ninh. Úc và New Zealand cần lắng nghe và có thể hỗ trợ tìm kiếm các giải pháp cụ thể, do đối tác hỗ trợ cho các vấn đề đã được xác định này — chứ không phải áp đặt các giải pháp mang tính rập khuôn cho tất cả."
Cảnh sát Samoa đang hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật bên ngoài về vụ giết người ở Việt Nam. Các công dân Samoa bị bắt tại Việt Nam đã đi qua Fiji để đến đó. Tài khoản ngân hàng của họ ở Samoa đã bị phong tỏa, cùng với những tài khoản khác, bao gồm cả những tài khoản liên kết với một công ty cho thuê xe hơi hạng sang mà họ có liên quan.
Cùng với cảnh sát Việt Nam, giờ đây họ phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là kết nối các manh mối trong một cuộc điều tra phức tạp, mang tính đa quốc gia.
Theo 1news.co.nz - Hani Dang