Một người đàn ông từng ngồi tù tại Úc vì gây ra vụ hỏa hoạn chết người tại một ký túc xá đã vi phạm điều khoản trong lệnh trục xuất, chỉ vài tuần sau khi bị áp giải trở lại New Zealand.
Công dân New Zealand Reuben Lambie, người từng phải ngồi tù tại Úc vì gây ra cái chết cho một người phụ nữ tại ký túc xá Exclusive Backpackers ở thành phố Perth. Ảnh: Chụp màn hình/Google Maps.Năm 2021, Reuben Lambie bị Tòa án Tối cao Tây Úc tuyên án tù vì hành vi phóng hỏa một ký túc xá ở Perth, khiến cô Tammee Lee Jones (bà mẹ 3 con) tử vong và 6 người khác bị thương. Ban đầu, đối tượng này bị xét xử với tội danh giết người, nhưng sau đó đã nhận tội ngộ sát và các tội danh liên quan đến việc đe dọa tính mạng của người khác.
Bộ Cải chính New Zealand xác nhận Lambie (45 tuổi) đã bị trục xuất về nước theo diện "trục xuất 501" (dành cho các đối tượng phạm pháp bị Úc tước thị thực).
Ông Scott Palmer, Giám đốc khu vực Nelson-Marlborough-West Coast thuộc Bộ Cải chính, chia sẻ với tờ NZME rằng Lambie trở lại New Zealand vào tháng 3 năm nay và đang được quản lý tại cộng đồng theo lệnh dành cho người phạm tội hồi hương.
Ông Palmer cho biết Bộ Cải chính đã đệ trình lên tòa án yêu cầu áp dụng một số điều kiện đặc biệt tạm thời trước khi Lambie đặt chân đến New Zealand nhằm ngăn chặn các rủi ro tức thì đối với cộng đồng. Trong số các điều khoản này, có quy định nghiêm cấm đối tượng sở hữu, sử dụng hoặc tiêu thụ rượu bia, ma túy và các chất kích thích.
Tuy nhiên, Lambie đã bị bắt quả tang khi đang mua rượu và phải hầu tòa tại Tòa án Khu vực Nelson tuần này vì vi phạm lệnh cấm của Bộ Cải chính. Tòa tuyên án đối tượng sẽ phải trình diện bất cứ khi nào có lệnh triệu tập trong vòng 9 tháng tới.
Biển lửa bao trùm ký túc xá chật kín người
Theo bản cáo trạng được công bố tại phiên điều trần thủ tục hình sự đầu năm 2021, Lambie từng sống tại ký túc xá Exclusive Backpackers ở Đông Perth — nơi chuyên cung cấp chỗ ở tạm thời cho những người khủng hoảng.
Hồ sơ vụ án cho thấy, vào đêm xảy ra hỏa hoạn (ngày 12 tháng 12 năm 2019), ký túc xá này không còn một chỗ trống. Mỗi phòng đều có nhiều người ở và trước đó Lambie đã xảy ra tranh cãi với một người bạn cùng phòng.
Do đã sử dụng ma túy đá vào đầu ngày hôm đó nên Lambie vẫn đang trong trạng thái phê thuốc và mất ngủ. Ngay sau nửa đêm, gã đã châm lửa đốt một chiếc áo thun rồi để nó cháy âm ỉ ngay trên hoặc dưới chiếc giường trống trong căn phòng ở tầng trên của mình.
Thản nhiên uống nước ngọt nhìn ký túc xá bốc cháy
Sau khi phóng hỏa, Lambie thản nhiên bước ra ngoài, đóng cửa lại, đi xuống lầu và băng qua đường đến một cửa hàng tiện lợi. Gã mua hai lon nước ngọt và đứng uống trong lúc nhìn tòa ký túc xá chìm trong biển lửa.
Người bạn cùng phòng của Lambie tỉnh giấc và bàng hoàng phát hiện chiếc giường trống đang bốc cháy, ngọn lửa đã liếm lên đến trần nhà. Người này đã kịp thời chạy thoát ra ngoài và tri hô báo động khi đám lửa bắt đầu lan rộng ra toàn bộ tòa nhà.
Một trong những nạn nhân bị thương kể lại rằng cô bị đánh thức bởi tiếng tri hô của người khác, lúc đó phòng của cô đã đặc quánh khói đen. Một người khác thì tỉnh giấc bởi tiếng thét xé lòng của nạn nhân Jones. Khi lực lượng cứu hỏa tiếp cận được hiện trường, Jones đã hôn mê trong phòng ngủ. Cô được đưa đến bệnh viện nhưng không qua khỏi do ngạt khói quá nặng.
Một nạn nhân khác được cứu thoát từ bên trong tòa nhà và phải điều trị do ngạt khói. Những người còn lại đã thoát thân qua đường cửa sổ ra ban công tầng trên và được lính cứu hỏa dùng thang giải cứu.
Lambie bị bắt giữ và đối mặt với hàng loạt tội danh, ban đầu bao gồm giết người, đe dọa tính mạng và an toàn của người khác, cùng hành vi cố ý hủy hoại bất hợp pháp tòa nhà và tài sản bằng lửa. Đối tượng đã không nhận tội và yêu cầu được xét xử bởi một thẩm phán duy nhất (không có bồi thẩm đoàn) với lý do bị tâm thần phân liệt và rối loạn tâm thần, dẫn đến việc dễ bộc phát lời nói, mất tập trung và thay đổi tâm trạng thất thường. Tuy nhiên, thẩm phán phán quyết rằng việc xét xử không có bồi thẩm đoàn là không khách quan đối với công lý.
Lạm dụng ma túy dẫn đến hành vi tội phạm
Đài ABC (Úc) đưa tin tại phiên tòa tuyên án vào tháng 6 năm 2021 rằng Lambie bị tâm thần phân liệt hoang tưởng tại thời điểm phạm tội. Điều này làm giảm trách nhiệm hình sự của gã, mặc dù việc gã tự nguyện sử dụng ma túy chính là tác nhân dẫn đến hành vi phóng hỏa.
Ông Palmer nhấn mạnh với NZME rằng an toàn công cộng là ưu tiên hàng đầu của Bộ Cải chính. Bất kỳ ai thuộc diện đối tượng phạm tội hồi hương đều được quản lý chặt chẽ như thể họ vừa ra tù tại New Zealand.
"Quy trình giám sát này tương tự như lệnh tha bổng có điều kiện (án treo). Các nhân viên của Cục Cải chính Cộng đồng sẽ quản lý và đảm bảo đối tượng tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện phóng thích tiêu chuẩn."
Dù không phải tất cả những người bị trục xuất đều nằm trong diện giám sát của Bộ Cải chính, nhưng luật pháp cho phép các cơ quan chức năng quản lý và theo dõi những đối tượng từng bị kết án ở nước ngoài và chịu hình phạt tù trên một năm trước khi trở về New Zealand. Các nhân viên quản chế sẽ hỗ trợ họ tuân thủ các điều kiện, đồng thời cung cấp các hỗ trợ thực tế về việc làm, kỹ năng sống và tìm kiếm chỗ ở.
Lệnh cấm rượu bia từng bị các đối tượng "501" khiếu nại
Bộ Cải chính chia sẻ với NZME vào năm 2022 rằng lệnh cấm uống rượu và sử dụng ma túy nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ tái phạm tội. Tuy nhiên, quy định này từng bị một đối tượng trục xuất theo diện 501 kháng cáo thành công.
Cụ thể vào năm đó, một thẩm phán tại Tòa án Khu vực Whanganui đã gỡ bỏ lệnh cấm này đối với Aaron Paul Pryce. Pryce lập luận rằng ông ta đã chấp hành xong án phạt tù và có quyền được thưởng thức một ly bia với bạn bè.
Pryce, người đã sống ở Úc hơn 30 năm, bị trục xuất vào năm 2021 sau khi thụ án 8 năm tù vì tội xâm nhập gia cư bất hợp pháp. Ông cho rằng lệnh cấm rượu của Bộ Cải chính là bất công và cảm thấy rất ức chế khi không thể đi cà phê hay ăn nhà hàng cùng gia đình. Thẩm phán đã đồng ý với kháng cáo này và xóa bỏ điều khoản cấm rượu của Pryce.
Theo rnz.co.nz – Noo Thuyen