Dự luật về lệnh di dời đã chính thức thông qua bài đọc đầu tiên sau một phiên tranh luận vô cùng gay gắt tại Nghị viện.
Dữ liệu điều tra dân số trong giai đoạn 2018–2023 cho thấy số người sống không có nơi trú ẩn tại Aotearoa New Zealand đã tăng 37%. Ảnh: RNZ / Nick MonroKhoảng 80 người đã ngồi kín khán đài công cộng để theo dõi phiên thảo luận, sau lời kêu gọi tập hợp từ Đảng Xanh. Mặc dù dự luật đã vượt qua rào cản đầu tiên, phiên tranh luận kéo dài về thời hạn Ủy ban Lựa chọn phải báo cáo lại về dự luật này đã buộc phải hoãn sang tuần sau.
Chi tiết về Dự luật Lệnh di dời
Dự luật sửa đổi Đạo luật Tội phạm Tóm lược (Lệnh di dời) sẽ cấp quyền cho cảnh sát yêu cầu buộc di dời đối với những cá nhân có hành vi gây rối, làm loạn, hăm dọa hoặc đe dọa người khác.
Các quy định này cũng sẽ áp dụng cho những người cản trở hoặc gây khó khăn cho người khác khi họ vào một cơ sở kinh doanh, gây mất trật tự công cộng, ăn xin, ngủ lang thang hoặc có hành vi cho thấy ý định chiếm dụng nơi công cộng.
Sau khi nhận được lệnh, đối tượng phải rời khỏi khu vực được chỉ định trong tối đa 24 giờ và phải cách một "khoảng cách hợp lý" do cảnh sát quyết định. Trẻ em từ 14 tuổi trở lên cũng là đối tượng chịu ảnh hưởng của luật này.
Dự luật hiện đang vấp phải sự chỉ trích dữ dội từ các đảng đối lập, các tổ chức hỗ trợ người vô gia cư và Hiệp hội Cảnh sát.
Quan điểm của Chính phủ: "Đòi lại lòng đường, tuyến phố"
Phát biểu tại bài đọc đầu tiên vào thứ Năm, Bộ trưởng Tư pháp Paul Goldsmith khẳng định dự luật không tội phạm hóa tình trạng vô gia cư, mà chỉ đơn thuần trao thêm quyền cho cảnh sát để giữ gìn trật tự. Chỉ những ai cố tình chống đối lệnh mới phải đối mặt với án truy tố. Các hoạt động biểu tình hợp pháp hoặc gây quỹ từ thiện phi lợi nhuận sẽ được miễn trừ.
Ông Goldsmith cho biết tình trạng hỗn loạn tại các trung tâm thành phố đã đạt mức "chưa từng có", khiến các doanh nghiệp, người dân và du khách phải gánh chịu hậu quả.
"Trọng tâm của chúng tôi là đảm bảo đòi lại những tuyến phố và trung tâm thị trấn này để phục vụ cho cuộc sống của những người sinh sống, làm việc và tham quan tại đó", ông nói.
Ông bổ sung rằng nhiều hành vi "gây rối, đau lòng và có nguy cơ gây hại" thường xảy ra trước khi cảnh sát kịp can thiệp, và đó là điều mà luật pháp muốn thay đổi. Đồng thời, Bộ trưởng cam kết chính phủ có "nhiều công cụ" để hỗ trợ người khó khăn, bao gồm hệ thống phúc lợi, nhà ở xã hội, tài trợ cho các dịch vụ tuyến đầu và mở rộng hỗ trợ toàn diện.
Khi bị chất vấn về lòng trắc ẩn, ông thẳng thắn: "Lòng trắc ẩn của tôi dành trọn cho những người dân New Zealand đã đổ toàn bộ tiền tiết kiệm cả đời vào một doanh nghiệp nhỏ, những người thức dậy mỗi ngày để kinh doanh, nuôi sống gia đình và phục vụ cộng đồng. Nhưng rồi họ lại thấy một nhóm người xếp hàng dài trước cửa cửa hàng, lăng mạ khách ra vào và cản trở việc làm ăn của họ. Đó mới là nơi lòng trắc ẩn của tôi thuộc về."
Phe đối lập chỉ trích mạnh mẽ: "Muốn họ ngủ trong bụi cây sao?"
Phó lãnh đạo Đảng Lao động, Carmel Sepuloni, chỉ trích dự luật mang "tính tư tưởng thuần túy" và khẳng định nó thực chất là tội phạm hóa người vô gia cư. Bà chế giễu việc chính phủ phủ nhận điều này khi hai trong số các danh mục kích hoạt lệnh di dời lại chính là vô gia cư và ăn xin.
Nghị sĩ Đảng Xanh, Tamatha Paul, cáo buộc chính phủ đang lừa dối công chúng: "Nếu họ chấp hành và đi về nhà thì không bị buộc tội. Nhưng Bộ trưởng có nhận ra họ làm gì có nhà không? Chính xác thì họ phải di chuyển đi đâu? Đến nhà ông ở chăng?"
Bà Paul đặc biệt phẫn nộ khi lệnh này áp dụng cho trẻ em từ 14 tuổi: "Những đứa trẻ này sẽ đi đâu? Ngủ trong bụi rậm hay dưới gầm cầu? Chúng không có nơi nào để đi, không có cha mẹ, và giờ đây chúng sẽ bị cuốn vào vòng lao lý suốt phần đời còn lại."
Cả bà Paul và Nghị sĩ Đảng Lao động Willie Jackson đều nhắc lại việc ông Goldsmith từng ủng hộ chính sách tương tự khi còn là Hội đồng viên thành phố Auckland gần 20 năm trước, mỉa mai rằng ông cuối cùng đã "đạt được tâm nguyện".
Liên minh chính phủ ủng hộ dự luật
Các đối tác liên minh của Đảng Quốc gia là Đảng ACT và New Zealand First đã bỏ phiếu ủng hộ.
Nghị sĩ Đảng ACT, Simon Court, cho rằng phe đối lập đang "thao túng tâm lý" dư luận, trong khi dự luật chỉ đơn giản là trang bị công cụ cho cảnh sát để xử lý nạn mất trật tự. Ông chia sẻ thực trạng nhiều người trẻ sợ đi làm sớm tại các trung tâm đô thị vì sự đe dọa từ những đối tượng chiếm dụng không gian công cộng.
Bà Casey Costello thuộc Đảng New Zealand First bổ sung thêm, với tư cách là Bộ trưởng Bộ Người cao tuổi, bà muốn người cao tuổi cảm thấy an toàn khi bước ra đường: "Đây là việc trả lại đường phố cho cộng đồng sở hữu chúng."
Tranh luận gay gắt về thời hạn báo cáo
Bộ trưởng Goldsmith muốn Ủy ban Tư pháp báo cáo lại về dự luật trước ngày 3 tháng 9 (rút ngắn xuống còn 3,5 tháng thay vì thông thường) để đẩy nhanh tiến độ thực thi.
Điều này đã vấp phải chiến thuật câu giờ từ phe đối lập. Nghị sĩ Đảng Xanh, Lawrence Xu-Nan, lập luận rằng thời hạn nên được dời đến ngày 22 tháng 9 - hai ngày trước khi Hạ viện dự kiến kết thúc kỳ họp trước cuộc bầu cử. Ông cho biết dự luật sẽ làm suy giảm Đạo luật Nhân quyền, đặc biệt khi báo cáo của Bộ trưởng Tư pháp trước đó đã chỉ ra việc trục xuất người ngủ ngoài đường và ăn xin là chưa hợp lý.
Do Nghị viện phải bế mạc vào lúc 18h, cuộc tranh luận về ngày báo cáo đã bị gián đoạn và sẽ được tiếp tục vào thứ Ba tuần sau.
Theo rnz.co.nz – Lani Hoang




