Một cô gái 21 tuổi người gốc đảo Thái Bình Dương (Pasifika) dù có triệu chứng rõ ràng và tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng vẫn bị từ chối nội soi. 5 năm sau, cô nhận chẩn đoán mắc ung thư trực tràng giai đoạn 3.
Amelia Noyes (Nguồn: rnz.co.nz)Theo Charlotte Cook – Đài Phát thanh Quốc gia New Zealand (RNZ)
Amelia Noyes chỉ là một trong số rất nhiều người trẻ tại New Zealand mắc ung thư đại trực tràng rơi vào tình cảnh bị chẩn đoán sai, bị từ chối xét nghiệm và phải chờ đợi nhiều tháng trời để tìm ra bệnh.
Nghiên cứu do Đại học Y Otago và Tổ chức Ung thư Đại trực tràng New Zealand thực hiện đã khảo sát 353 người mắc bệnh này trước 50 tuổi. Kết quả cho thấy tỷ lệ ung thư đại trực tràng khởi phát sớm đang tăng mạnh. Mỗi năm có khoảng 350 người New Zealand dưới 50 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh, và 1/3 trong số đó phát hiện ở giai đoạn muộn, không thể chữa khỏi.
Gánh nặng từ việc chẩn đoán muộn và sai lệch
Nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y khoa New Zealand chỉ ra rằng:
• Hơn 50% số người bệnh phải chờ trên 6 tháng từ khi có triệu chứng đến lúc được chẩn đoán chính xác.
• Khoảng 20% người tham gia phải đi khám từ 4 lần trở lên mới được chuyển tuyến chuyên khoa.
• Gần 32% bị chẩn đoán sai và 7,1% ban đầu bị từ chối yêu cầu nội soi đại tràng.
Noyes hiểu rất rõ cảm giác này. Năm 21 tuổi, cô đến gặp bác sĩ gia đình khi xuất hiện các triệu chứng bất thường. Thời điểm đó, mẹ cô vừa qua đời vì ung thư đại trực tràng ở tuổi 56, và bà ngoại cô cũng mất vì căn bệnh này ở tuổi 80.
Amelia Noyes (Nguồn: rnz.co.nz)Tuy nhiên, chỉ vì lý do "quá trẻ", yêu cầu chuyển tuyến nội soi đại tràng của cô đã bị từ chối. Phải mất tới 5 năm sau cô mới được thực hiện thủ thuật này.
"Đó là lúc họ phát hiện ra khối u trực tràng kích thước 7cm cùng với 12 polyp tiền ung thư", Noyes chia sẻ. ở tuổi 26, cô nhận kết luận mắc ung thư trực tràng giai đoạn 3, tế bào ung thư đã di căn sang các hạch bạch huyết.
Tờ báo cũng cho biết tần suất mắc ung thư đại trực tràng khởi phát sớm đã tăng trên toàn cầu trong hai thập kỷ qua, trong khi có xu hướng ổn định hoặc giảm ở nhóm tuổi lớn hơn. Hiện nay, cứ 10 ca mắc ung thư đại trực tràng trên thế giới thì có 1 ca dưới 50 tuổi.
Khủng hoảng tâm lý và nỗi đau mất khả năng làm mẹ
Nghiên cứu nhấn mạnh tình trạng thiếu hụt trầm trọng các dịch vụ hỗ trợ cho bệnh nhân trẻ tuổi. Chỉ có 12,8% người bệnh được tư vấn về khả năng sinh sản và tác dụng phụ về tình dục; và chỉ 7,6% nhận được hỗ trợ về mặt văn hóa.
Gần hai triệu người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư đại trực tràng mỗi năm. (Nguồn: istock.com)Dù đã kịp đông lạnh trứng và phôi, nhưng do quá trình xạ trị nghiêm ngặt, Noyes sẽ vĩnh viễn không thể tự mang thai mà phải nhờ người mang thai hộ.
"Tôi là người hướng về gia đình và luôn mơ ước có một tổ ấm đông con. Ước mơ từ thuở bé là lớn lên, kết hôn và làm mẹ của tôi giờ đây đã bị dập tắt."
Trong số những người được khảo sát, có 9 người dưới 30 tuổi, 106 người từ 30-39 tuổi và 238 người từ 40-49 tuổi. Về mặt tinh thần, Noyes cho biết việc điều trị ở tuổi 26 là một trải nghiệm vô cùng cô độc.
"Xung quanh tôi toàn là những người lớn tuổi, những người đã sống trọn vẹn hoặc đã có con cái ở độ tuổi 50, 60 trở lên. Tôi cảm thấy rất lạc lõng vì không có ai bằng tuổi để chia sẻ hành trình này."
Triệu chứng bị bỏ qua và rào cản tài chính
Các triệu chứng phổ biến nhất khiến người bệnh đi khám là:
1. Đi ngoài ra máu (chiếm gần một nửa số ca).
2. Đau bụng.
3. Thay đổi thói quen đại tiện.
Triệu chứng chính của Noyes là liên tục đi ngoài ra máu, kèm theo tình trạng tiêu chảy và táo bón xen kẽ. Tuy nhiên, các bác sĩ ban đầu cho rằng cô chỉ bị trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn, rồi khuyên cô ăn thêm chất xơ hoặc giảm cân. Nghiên cứu cũng chỉ ra các chẩn đoán sai phổ biến khác bao gồm hội chứng ruột kích thích, dị ứng thực phẩm, viêm loét đại tràng, hoặc thậm chí được giải thích mơ hồ là do căng thẳng.
Bên cạnh nỗi đau thể xác, gánh nặng tài chính cũng là một bài toán nan giải. Gần 60% người tham gia khảo sát phải nghỉ làm hoặc nghỉ học dài hạn, và gần một nửa rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính do chi phí điều trị và mất thu nhập.
Thời điểm đó, Noyes đang là sinh viên, vừa đi học vừa làm hai việc cùng lúc nên không thể chi trả hàng ngàn đô la để nội soi tại các phòng khám tư nhân. Cô cũng cảm thấy xấu hổ và không muốn làm phiền gia đình.
Noyes nhắn nhủ: "Việc thảo luận về thói quen đi vệ sinh có thể gây cảm giác ngại ngùng, cấm kị. Nhưng nếu nhận thấy điều gì không ổn, hãy vượt qua sự xấu hổ và lên tiếng với người bạn tin tưởng. Người trẻ tuổi thường khó tự bảo vệ quyền lợi y tế của mình, vì vậy hãy tìm một người đồng hành để cùng bạn chiến đấu."
Amelia Noyes (Nguồn: rnz.co.nz)Hồi chuông cảnh báo cho thế giới
Ông Peter Huskinson, Giám đốc điều hành tổ chức Ung thư Đại trực tràng New Zealand, cảnh báo: "Tỷ lệ ung thư đại trực tràng ở độ tuổi 20, 30, 40 tại New Zealand đang tăng trưởng nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới."
Thông thường, phải mất khoảng 10 năm để một polyp phát triển thành ung thư – đây là "cửa sổ vàng" để phát hiện và ngăn ngừa bệnh. Tuy nhiên, nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng đột biến ở giới trẻ vẫn là một dấu hỏi lớn. Các nhà nghiên cứu đang đặt nghi vấn vào sự thay đổi chế độ ăn uống giữa các thế hệ và tác động của hạt vi nhựa lên hệ vi sinh đường ruột cũng như niêm mạc đại tràng.
Theo 1news.co.nz – Lani Hoang